بایگانی مطالب: زنان افتخارآفرین
شکستن زنجیر تابو، گشودن افق سلامت
صحبت درباره تجربههای روزمره زنان - از بدن و پریود گرفته تا نیازهای شخصی و اجتماعی - هنوز در بسیاری از فضاها تابوست و گاه حتی مانع دسترسی زنان به اطلاعات و مراقبتهای لازم میشود. «پنبهریز» با برنامههای آموزشی، مرخصیهای ویژه و همکاری با متخصصان، تلاش کرده این تابوها را بشکند و فضایی برای گفتوگو و آگاهی زنان ایجاد کند. محمد وطندوست، مدیرعامل پنبهریز در گفتوگو با «پیام ما» از تجربهها و ابتکارات شرکت در حوزه تابوشکنی و توانمندسازی زنان میگوید.
چهار دهه کاوش در سرگذشت زنان
بیشک، در دنیای پژوهشهای تاریخی ایران، نام بنفشه حجازی با پرسشهای اساسی از جایگاه و نقش زنان گرهخورده است. او که خود روایتی زنده از تحولات اجتماعی چند دهه اخیر به شمار میرود، نه در مقام یک ناظر بیرونی، بلکه در هیئت کنشگری جستوجوگر، چهل سال از عمر خویش را صرف واکاوی سرنوشت زنان ایرانی کرده است. گفتوگویی که در ادامه میخوانید، مروری است بر تجربهها و اندیشههای این پژوهشگر و شاعر؛ از انگیزههای شخصیاش تا فرازوفرودهای مسیر پژوهش و نگاهی که او به تاریخ زنان ایران دارد. مسیری که از دل خانوادهای مذهبی آغاز شد و تا ژرفای تاریخ این سرزمین امتداد یافت.
زن بودن؛ کنش یا نقش؟
موقعیت زنان، دقیقترین نشانه از وضعیت یک جامعه است؛ شاخصی که عدالت را عیان میکند، ظرفیت تغییر را میسنجد و عمق امید را نشان میدهد. هر جا زنان امکان کنشگری دارند، جامعه نیز در مسیر رشد و توازن گام برمیدارد؛ و هر جا صدای آنان خاموش است، سکون و بیعدالتی در لایههای دیگر نیز رسوخ کرده است.
دختران دریا
|پیام ما| «نئارخوس»، دریانورد و فرمانده ناوگان دریایی اسکندر مقدونی، در قرن چهارم پیش ازمیلاد در سفر دریاییاش به خلیجفارس، از جزیره هنگام یاد کرده است. در قرنهای شانزدهم و هفدهم نیز نیروهای نظامی پرتغال این جزیره را اشغال کردند. در سال ۱۹۱۳ بریتانیا پایگاه دریاییای در آن ایجاد کرد. از اواخر دهه ۱۹۴۰ کشتیهای نفتکش در مسیر خود به تنگه هرمز، که حدود ۶۰ کیلومتر از هنگام فاصله دارد و یکی از نقاط کلیدی تجارت جهانی نفت است، از نزدیکی این جزیره عبور میکنند. اینها همه نشان از موقعیت استراتژیک این جزیره گرمسیری کوچک در انتهای خلیجفارس دارد که همیشه مورد توجه بوده است. اما امروزه جزیره هنگام شهرت دیگری هم دارد؛ «دختران دریا» و تنها زنان ایرانیای که به حرفه ماهیگیری مشغولاند.
زنان در قاب آیینهکاری
آینهکاری از دیرباز در فرهنگ و هنر ایرانی جایگاهی ویژه داشته است. از کاخهای باشکوه تا مساجد و امامزادهها، آینهکاری بهعنوان هنری اصیل، زیبایی و شکوه را به فضاها بخشیده است. در گذشته، آینهکاری بهعنوان حرفهای مردانه شناخته میشد، اما امروز زنان هنرمند با ظرافت و خلاقیت خود، این هنر را از بناهای تاریخی به زندگی روزمره مردم آوردهاند و آن را به حوزهای زنانه نیز تبدیل کردهاند. غزل رستمی، مدرس و هنرمند آینهکار، در گفتوگو با «پیام ما» به بررسی نقش زنان در احیای این هنر اصیل و چالشهایی که در این مسیر با آنها مواجه هستند، پرداخته است. از انتخاب آینهکاری بهعنوان حرفه تا مواجهه با فضایی که زمانی مردانه تلقی میشد، داستان زنان در این حوزه، داستان شکستن قالبها و ساختن زیبایی از میان شکستگیها است.
خروج هر زن از حفاظت، یک قدم به سمت نابودی حیاتوحش
«خروج هر زن از حفاظت ضرر بیشتری به جامعه زنان حفاظتگر خواهد زد». این گفته «عطیه تکتهرانی»، کارشناس حیاتوحش، را گرچه درباره جامعه محدود مردان حفاظتگر هم میتوان به کار برد، اما اگر پیکره نحیف زنان حفاظتگر را در نظر بگیریم، آنگاه میبینیم نگهداشتن هر کدام از این زنان برای حفاظت از تنوع زیستی ایران چقدر ضروری است. زنانی که با انواع و اقسام محدودیتها در کارشان مواجهند و باز بهگفته این کارشناس حیاتوحش شرایطشان با وضعیت ایدهآل فاصله دارد. عطیه تکتهرانی نامش با یوزپلنگ آسیایی گره خورده است. او از سال ۱۳۹۰ تا امروز که ۱۳ سال از آن تاریخ میگذرد، برای حفظ این گونه تلاش کرده؛ آنهم در شرایطی که تعداد کارشناسان زن در حوزه گوشتخواران بسیار محدود است و در زمینه یوزپلنگ هم حساسیتهای فراوانی وجود دارد. در ماههای اخیر البته تکتهرانی بههمراه پنج کارشناس دیگر حوزه حیاتوحش با مشکل جدیدی هم مواجه شده؛ در نامهای نام این حفاظتگر آمده و ورودش را به مناطق تحتمدیریت سازمان حفاظت محیطزیست ممنوع کردهاند. در گفتوگو با این کارشناس حیاتوحش از او پرسیدم چه زمانی وارد عرصه حفاظت شد، با چه مصائبی بهعنوان یک زن در عرصه کار میدانی مواجه بود و این نامه چه شرایطی را برایش رقم زده است.
الن ووسالو؛ مادر درنای سیبری
الن ووسالو، پژوهشگر فنلاندی که به “مادر درنای سیبری” شهرت داشت، پس از پنج دهه فعالیت پژوهشی در مازندران و تلاش برای حفاظت از پرندگان مهاجر، در سن ۹۵ سالگی درگذشت. میراث او در حفاظت از محیط زیست ایران ماندگار خواهد بود.
زنان، کنشگران مؤثر در حفاظت از محیطزیست
در مراسم گرامیداشت میلاد حضرت فاطمه زهرا (س) و روز زن که در تاریخ 24 دسامبر 2024 در سالن همایشهای سازمان حفاظت محیطزیست برگزار شد، شینا انصاری، معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان حفاظت محیطزیست، بر نقش حیاتی زنان در حفاظت از محیط زیست تأکید کرد و از تشکیل کارگروه زنان و تغییر اقلیم خبر داد.
چهار زن کارآفرین برگزیده بریکس تقدیر شدند
در رویداد «زنان، محور نوآوری و فناوری» که دیروز، اول دیماه، با حضور «حسین افشین» معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور، «فاطمه مهاجرانی» سخنگوی دولت و «زهرا بهروزآذر» معاون امور زنان رئیسجمهور، در آیهیت (خانه نوآوری و فناوری ایران در تهران) مستقر در نمایشگاه بینالمللی برگزار شد، چهار زن کارآفرین بریکس تقدیر شدند.
درخشش شیران نخلستان
بسیاری در بم «شیران نخلستان» صدایشان میزنند؛ درستترین و دقیقترین عنوان برای تیمی که ۱۰ دوره قهرمانی لیگ فوتبال زنان ایران را در کارنامۀ خود دارد و این روزها بهعنوان تنها نمایندۀ فوتبال زنان ایران، راهی لیگ قهرمانان آسیا شده است. وقتی صحبت از رقابتهای فوتبال باشگاههای آسیا در میان باشد، خیلیها به یاد تیمهای قرمز و آبی مردان پایتخت میافتند. اما اینبار زنان بمی هستند که بدون هیچ سروصدایی بهعنوان تنها نمایندۀ ایران در لیگ قهرمانان آسیا حاضر شدهاند و در اولین دیدار سخت خود، از سد میزبان گذشتهاند.
