بایگانی مطالب: اقتصاد سبز
دریاچه ارومیه؛ فراتر از دعوای سیاسی
در این روزها، دریاچه ارومیه دیگر تنها یک بحران زیستمحیطی نیست؛ بلکه به میدان نبردی روانی و سیاسی تبدیل شده است.
جایزه نوبل اقتصاد به پایداری
آلاسکا بر سر دوراهی یخ و آتش
پروژه LNG آلاسکا بهعنوان یک ابتکار بلندمدت برای انتقال گاز طبیعی از آلاسکا به بازارهای جهانی در دولت دوم ترامپ دوباره مطرح شده است. همچنین، فرمان اجرایی صادرشده توسط دولت او برای رفع موانع این پروژه، بر اهمیت آن افزوده است. اعمال مجدد تعرفههای دولت ترامپ که حتی متحدان کلیدی ایالات متحده از جمله ژاپن و کره جنوبی را هدف قرار میدهد، باعث شده است هر دو کشور در دیدگاه قبلی خود نسبت به پروژه LNG آلاسکا بهعنوان امتیازی بالقوه به واشنگتن در ازای کاهش تعرفهها تجدیدنظر کنند. این پروژه ۴۴میلیارد دلاری شامل ساخت خط لوله ۸۰۰ مایلی برای انتقال گاز طبیعی از بخش شمالی آلاسکا به تأسیسات مایعسازی است. این طرح پس از بهرهبرداری، میتواند سالانه تا ۲۰ میلیون تن گاز طبیعی مایع (LNG) را به ژاپن و کره جنوبی بهعنوان مشتریان اصلی صادر کند. این پروژه همچنین باعث ایجاد شغل برای مردم محلی، سرمایهگذاری زیرساختی و درآمدهای بلندمدت میشود.
از سوختن تا ساختن؛ تبدیل لیف خرما به محصولات کاربردی
«رُگبافی» بهوسیله طنابهایی شکل میگیرد که سابقه چندصدساله دارند. بم را بهجز خاطره تلخ زلزله ویرانگرش به ارگ قدیمی و خرماهای مضافتیاش میشناسند، اما میشود بم را با یک هنر هم بهخاطر آورد.
وزیر نیرو: اصلاح تولید گاز و برق در شرایط بحران زمستانی
عباس علی آبادی، وزیر نیرو، در واکنش به اظهارات رئیسجمهور درباره کسری ۱۰۰ میلیون مترمکعبی گاز، بر لزوم اصلاح تولید و همکاری مردم برای عبور از بحران زمستانی تأکید کرد و وعده داد که مشکلات سال آینده حل خواهد شد.
وامنان؛ روستای طلای سرخ ایران
درحالیکه مهاجرت یکی از مشکلاتی بود که گریبان روستای وامنان مانند بسیاری روستاهای دیگر را گرفته بود، اجرای کاشت زعفران که نخستین بار از سوی امام جماعت این روستای شرقی استان گلستان انجام شد و با استقبال ساکنان توسعه پیدا کرد، در این روستا مهاجرت معکوس ایجاد کرد. تولید زعفران مرغوب در این روستا، علاوهبر اینکه برای روستاییان درآمد قابلقبولی ایجاد کرد، به مهمترین انگیزه برای تداوم سکونت نسل جوان در روستا تبدیل شده است. وامنان طی ۱۰ سال گذشته از نظر اقتصادی دگرگون شد. این محصول به نگین وامنان معروف شده است. با وجود تشکیل شرکت تعاونی اما عمده محصول تولیدی در این روستا در بازار مشهد فله به فروش میرسد.
انتقال بازار پرندگان از روی میز به زیر میز
چندروز قبل که معاون محیط طبیعی سازمان حفاظت محیطزیست در فریدونکنار گفت «بازار پرندگان فریدونکنار تحت هیچ شرایطی اجازه فعالیت مجدد نخواهد داشت.» بار دیگر زخم کهنه شکار و فروش پرندگان در این منطقه تازه شد. «حمید ظهرابی» که به این منطقه رفته بود، گفت درصورت لزوم از تمام ابزارها از جمله استفاده از بالگرد و پهپاد برای برخورد قاطع با متخلفان و جمعآوری آلات و ادوات جرم استفاده خواهد شد. این صحبتها اما در میان فعالان این عرصه یادآور تلاش سالهای گذشته برای بستن این بازار بود. بازاری که آخرین بار سال ۹۶ هم خبر تعطیلی آن آمد، اما بستن بازار مانع شکار نشد و البته بسته بودن بازار هم چندان به طول نینجامید. سال ۹۹ «کوروس ربیعی»، رئیس اداره حیاتوحش محیطزیست مازندران، به ایرنا گفت «زیر چتر بیرغبتی مسئولان، بازار پرندگان هم ادامهدار شد و حداقل روزانه سه تا شش هزار بال پرنده شکار و در این بازار عرضه میشود. منافع چندین میلیاردی حاصل از صید و شکار غیرقانونی موجب شده تا بازار فروش لاشه پرندگان وحشی با وجود اینکه غیرقانونی است، ادامه یابد.» او همچنین گفته بود براساس طرح پنجساله ساماندهی صید و شکار باید تمام روشهای شکار بهجز دوما حذف میشد، اما این طرح بهدلیل عدم همکاری دستگاههای مرتبط و همراهی نکردن اتحادیه شکارچیان بهخاطر منفعت مالی ابتر مانده است. طرح پنجساله ساماندهی صید، سال ۱۳۹۳ نوشته شده بود، اما مانند بسیاری دیگر از طرحها روی کاغذ ماند تا حالا یکدهه بعد از این طرح بار دیگر فقط صحبت از بستن بازار به میان بیاید؛ نه مقابله با صید غیرمجاز. این نکتهای است که فعالان این حوزه هم بر آن تأکید میکنند و بسته شدن بازار را حرکتی صرفاً نمایشی میدانند؛ نه راهی برای کاهش یا مدیریت صید به روشهای غیرمجاز.
زنان و محیط زیست؛ یک گام به پیش
جهان در سال ۲۰۲۴ میلادی شاهد انتخاباتهای سرنوشتساز زیادی است. یکی از آنها انتخابات ریاستجمهوری مکزیک بود که روز دوشنبه با پیروزی یک اقلیمشناس زن به پایان رسید تا دو نخستین تاریخ رقم بخورد. برای نخستینبار در جهان، یک دانشمند اقلیمشناس که در تدوین گزارشهای هیئت بینالدولی تغییراقلیم (IPCC) همکاری داشته است به مقام رهبری یک کشور رسید و برای نخستینبار در تاریخ مکزیک زنان توانستند کرسی ریاستجمهوری را تصاحب کنند. «کلودیا شاینبام پاردو» با تلفیق دو مسئلهٔ حقوق زنان و محیطزیست توانست کارزار انتخاباتی خود را به سرانجام برساند و انتظار میرود در دولت او اقدامات اقلیمی نقش پررنگی داشته باشند. مکزیک شباهتهای اقلیمی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی زیادی با ایران دارد و با توجه به آنکه در ایران نیز بهزودی شاهد برگزاری انتخابات ریاستجمهوری خواهیم بود، انتظار میرود اعلام موضع دربارهٔ گرمایش زمین و اقدام اقلیمی در برنامههای کاندیداهای ریاستجمهوری وجود داشته باشد.
بهبود محیط زیست در گرو شکستن انحصار دولت
بحرانهای محیطزیستی در ایران صورتهای مختلفی دارد که هرکدام میتواند منجر به بحرانهای دیگر و بیشتری شوند. بحران آب، پسماند، خشکسالی در حوضههای آبریز مانند زایندهرود و دریاچه ارومیه، آلودگی هوا و فرونشست زمین و... هریک از این بحرانها از نظرگاههای مختلف اجتماعی، اقتصادی، عمرانی، زیستشناختی و سیاسی قابل بررسی است. آنها راهحلهای پیچیدهای دارند که منوط به نگاهی بینرشتهای، وسیع و غیرخطی هستند.
چرخۀ حیات؛ کاهش ضایعات و استفادهٔ مجدد از منابع
ارزیابی چرخهٔ حیات (LCA) بهعنوان یک ابزار تحلیلی، پیامدهای محیط زیستی، اجتماعی و اقتصادی یک محصول، فرایند یا سیستم را در کل چرخهٔ حیات آن از استخراج مواد اولیه تا دفع و پایان عمر محصول مورد ارزیابی قرار میدهد. این رویکرد جامعنگر به تصمیمگیرندگان دیدگاهی ارزشمند در مورد پایداری ارائه میدهد. با کمیسازی تأثیرات سناریوهای مختلف، ارزیابی چرخهٔ حیات، صنایع را بهسمت شیوههای سازگارتر با محیط زیست سوق میدهد و رویکردی مبتنیبر داده برای صنایع فراهم میکند تا بتوانند انتخابهای آگاهانهای داشته باشند. این رویکرد با تجزیه و تحلیل اثرات محیط زیستی گزینهها و جایگزینهای مختلف، به شرکتها این امکان را میدهد که راهحلهای پایدار را اولویتبندی کنند. این رویکرد در طراحی و تولید محصول، بهینهسازی زنجیرهٔ تأمین، صنعت ساختمان و سازه، مدیریت پسماند، صنایع خودروسازی، گاز و پتروشیمی، کشاورزی و انرژی، برچسبگذاری و مارکتینگ محصولات کاربرد دارد و در زمینهٔ مدیریت پسماند، ارزیابی چرخهٔ حیات به شناسایی بهترین گزینههای پردازش پسماند از لحاظ محیط زیستی و طراحی سیستمهای مدیریت پسماند و تدوین سیاستهای اقتصاد چرخشی و کاهش تولید پسماند یاری میرساند و ابزاری جامع برای درک اثرات محیط زیستی و اجتماعی محصولات و فرایندهایی است که میتواند صنایع و مدیریت پسماند را بهسمت پایداری هدایت کند.
