بایگانی مطالب: منابع طبیعی
تمبرهای کوچک، پیامهای بزرگ
از تمبرها تا طبیعت؛ چگونه تمبرهای محیطزیستی به آگاهی جهانی و منابع مالی برای حفاظت از محیطزیست کمک میکنند
ستارهها برای نجات سیاره
نقش سلبریتیها در اعتمادسازی میان مردم نادیدهگرفتنی نیست. مردم سلبریتیها را دنبال میکنند و اغلب هر آنچه که آنان در فضای مجازی منتشر میکنند را درست و دقیق میدانند؛ از تبلیغ یک کالا گرفته تا اعتراض به یک موضوع مدنی. اینجاست که اعتمادی که شکل میدهند میتواند به رویکردی درست ختم شود تا همراهی مردم را هم به دنبال داشته باشد؛ چه همان خرید کالا باشد یا مخالفت با اتفاقی در حال وقوع در جامعه. چند سالیست که در جهان با بحرانیشدن تغییراقلیم و وضعیت محیطزیست، برخی از سلبریتیها به آگاهیرسانی در حوزه محیطزیست روی آوردهاند. رویکردی آنقدر بااهمیت که شاید تاثیرگذاری آن بیشتر از صحبتهای مسئولان و فعالان این حوزه نباشد، کمتر هم نیست.
بازدید رئیس سازمان حفاظت محیطزیست از تالاب مره قم
شینا انصاری، معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان حفاظت محیطزیست کشور، صبح روز سهشنبه با سفر به استان قم، از تالاب مره این استان بازدید کرد و در ادامه برنامههای خود به دیدار با مقامات محلی و سخنرانی در همایش بهداشت محیط پرداخت.
بیلان آب در ایران: پرابهام و بدون ارقام واقعی
|پیامما| «تکلیف بیلان آبی روشن نیست و ما نمیدانیم چه میزان آب موجود داریم و چه میزان برداشت میکنیم. از سوی دیگر، قوانین و مقررات بخش آب بهویژه در برنامههای توسعه متفاوت است.» این جملهها اصلیترین مواردی است که «محمد فاضلی»، جامعهشناسی که بر آب تمرکز دارد و مدتی هم بهعنوان مشاور وزیر نیرو در وزارت نیرو حضور داشت، بیان میکند. او که هفته گذشته در نشست فدراسیون صنعت آب با موضوع «بازآفرینی سیاستهای آبی» صحبت میکرد، معتقد است یکی از دلایل راهحلهای به نتیجه نرسیدن اصلاح مدیریت آب کشور همین بیدقتی در دادههاست که حتی در مورد میزان بارش هم دقیق نیست، چه رسد به سایر بخشها.
درختان افتاده ؛ فرصتی برای احیا یا تهدیدی برای اکوسیستم؟
مسئله درختان افتاده در جنگلها و دلسوزی بیش از حد در مورد حیات قارچها، ویروسها و باکتریهای موجود در خاک اخیراً به یک هیجان غیرقابلکنترل در جامعه محیطزیستی تبدیل شده است! جنگلهای هیرکانی علیرغم تبلیغات گسترده مبنیبر قدمت ۴۰ میلیون ساله آنها، جنگلهای طبیعی بکر و دستنخورده نیستند بلکه منابعی هستند که سالیان متمادی به اشکال مختلف در آنها دخالت شده است. ازاینرو، متوسط حجم سرپای این جنگلها پایین و بهتبع رشد سالانه درختان آنها نیز بسیار کمتر از توان تولیدی این جنگلهاست. علیرغم شرایط آبوهوایی مناسب و خاکهای غنی در شمال کشور، متأسفانه رویش سالیانه این جنگلها ۲ تا ۲.۵ مترمکعب در هکتار برآورد شده؛ درحالیکه این رویش در جنگلهای مشابه در اروپا ۸ تا ۹ مترمکعب در سال و هکتار است.
فشار سیاسی و اقتصادی؛ مانع اصلی حل پروندههای محیطزیستی
پروندههای محیطزیستی بهدلیل تأثیر مستقیم و گستردهای که بر سلامت انسانها و آینده سرزمینمان دارند، نیازمند پیگیری دقیق و مستمر هستند. این پروندهها نهتنها بر طبیعت بلکه بر زندگی و رفاه مردم تأثیر میگذارند و همراهی و مشارکت عمومی برای رسیدن به نتیجه مطلوب ضروری است. بااینحال، در مسیر پیگیری این پروندهها چالشهایی وجود دارد که باید به آنها توجه شود.
رودخانهها در خطر خصوصیسازی پنهان!
لایحهای موسوم به «لایحه حفاظت از رودخانهها و کاهش خطرات سیلاب» امسال بعد از گذشت حدود دو سال از وصول در مجلس شورای اسلامی روزهای نخست آذر در کمیسیون کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیطزیست مجلس شورای اسلامی بررسی و رد شد. بنابه اعلام رئیس این کمیسیون رد این لایحه بهدلیل تأکید زیاد بر انتقال مالکیت رودخانهها از مالکیت عمومی به مالکیت وزارت نیرو بوده است؛ دیدگاهی که بسیاری از کارشناسان نیز با آن همنظر هستند. درحالیکه قوانین مشخصی برای مقابله با سیلاب و همچنین حفاظت از رودخانهها بهعنوان اسناد بالادستی کشور وجود دارد، اما شرکت مدیریت منابع آب میگوید این لایحه با هدف اصلاح و تکمیل همان اسناد موجود بهويژه قانون توزیع عادلانه آب تدوین شده است. حال اینکه هیچ از اسناد بالادستی مالکیت دولت یا بخش خصوصی بر رودخانه بهعنوان ثروت عمومی را به رسمیت نمیشناسند و مطابق با اصل ۲۵ قانون اساسی آن را در مالکیت عموم و مدیریت دولت میدانند. مرکز پژوهشهای مجلس نیز پیشتر در مورد ضرورت اصلاح این لایحه گزارشی منتشر کرده بود.
جنگ مردم اسفرجان برای حفظ منابع طبیعی
تعارض برای ساخت دهکده گردشگری اسفرجان ۱۷ساله شد. از سال ۱۳۸۶ که مجوز ساخت این دهکده صادر شد تا کنون آنچه اتفاق افتاده، ساختن ویلاهای بسیار برای استفاده شخصی بوده است. آب در منطقه وجود ندارد و محلیها در نامه اعتراضی اخیرشان میگویند علاوهبر زمینخواری، کوهخواری، مصادره تنها پارک عمومی منطقه، برقدزدی هم به این لیست اضافه شده است. این درحالیاست که سال ۱۴۰۰ رئیس اداره منابعطبیعی و آبخیزداری شهرضا نامهای به دادستانی نوشته و خواهان برخورد با با صاحب این مجموعه بهدلیل تعرض به زمینهای ملی شده بود.
مشارکت همگانی برای حفظ جنگلها
رئیس پیشین سازمان منابعطبیعی و آبخیزداری کشور عنوان کرده بود جنگلهای زاگرس این قابلیت را دارند که سالانه نزدیک به یکهزار مترمکعب آب را در خاک جذب کنند. اگر اقدامات آبخیزداری بهدرستی رخ دهد، سالانه شش میلیارد مترمکعب آب در این خاک تزریق میشود و ۴۰ درصد آب کشور توسط جنگلهای زاگرس تأمین خواهد شد و بهصورت چشمه بیرون خواهد آمد. جنگلهای شمال قادرند سه میلیارد و ۶۰۰ میلیون مترمکعب آب را در خود ذخیره کنند و تولیدات کشاورزی بخشی از استانهای شمالی از جمله گلستان، مازندران، خراسانشمالی، جنوب البرز و بخشی از تهران، زنجان، اردبیل و قزوین از این طریق تأمین میشود. درواقع، بیش از دوپنجم جمعیت ساکن در این خطه مدیون جنگلهای زاگرس هستند، لذا باید به امنیت زیستمحیطی آن بیشتر توجه شود. اگر سالانه ۵۰ میلیارد مترمکعب آب به مراتع این جنگل تزریق شود، ایران سهساله میتواند بدهی آبی خود را به طبیعت برگرداند.
تکرار اشتباه تیلاپیا در دز؛ این بار ماهیهای چینی
یک دهه بعد از هجوم ماهی تیلاپیای آفریقایی به رودها و تالابهای خوزستان، حالا نوبت به ماهیان چینی رسیده است. گونههای غیربومی که طبق ماده ۳ قانون حفاظت، احیاء و مدیریت تالابهای کشور ممنوعه است، اخیراً در رودخانه دز، یکی از مهمترین زیستگاههای شمال خوزستان، رهاسازی شدهاند. آنطور که برخی کارشناسان محیطزیست این واقعه را «ترور بیولوژیک رودخانه دز» توصیف کردهاند. اوایل آبانماه بود که اداره شیلات با همراهی اداره محیطزیست دزفول بیش از نیممیلیون بچهماهی چینی را در رودخانه دز رهاسازی کرده که اعتراض فعالان محیطزیست را به دنبال داشت. سید محسن رضازاده عضو انجمن محیط زیستی کنکاج دزفول به پیام ما میگوید: «هشت انجمن محیط زیستی خوزستان در اعتراض به رهاسازی ماهیان غیربومی در رودخانه دز، در حال تنظیم شکوائیه با عنوان تخریب محیطزیست و بومشناسی رودخانه دز در مراجع قضایی هستند تا به دادستان دزفول و دادستان مرکز استان ارائه دهند.»
