تحریریه پیام ما

|پیام ما| «جواد صفی‌نژاد»، انسان‌شناس و جغرافی‌دان و استاد بازنشسته گروه انسان‌شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، دوم دی‌ماه و در ۹۶سالگی درگذشت. او سال‌ها در حوزه اقوام و عشایر ایران پژوهش کرد و به‌عنوان یکی از چهره‌های شناخته‌شده مطالعات قنات در ایران شناخته می‌شد؛ چنانکه با عنوان «پدر علم نوین قنات» شناخته می‌شود.

|پیام ما| بازارهای حیوانات خانگی شهری در ایران، به‌ویژه بازار پرندگان خلیج‌فارس تهران، نقشی ساختاری در تداوم تجارت غیرقانونی حیات‌وحش دارند. ترکیب تقاضای فرهنگی، انگیزه‌های اقتصادی و خلأهای نهادی، شرایطی ایجاد کرده است که بدون مداخله مؤثر، می‌تواند به تشدید بحران تنوع‌زیستی منجر شود. «بازارهای حیوانات خانگی به‌مثابه پوششی برای تجارت غیرقانونی حیات‌وحش: مطالعه موردی بازار پرندگان خلیج‌فارس، تهران» عنوان پژوهشی از «محمدامین غفاری»، «الوند محمدعلی‌زادگان» و «نیما بادلو» است که به‌تازگی در نشریه «Sustainability and Biodiversity Conservation» منتشر شده و تجارت غیرقانونی حیات‌وحش در این بازار را بررسی کرده است.

|پیام ما| اولین بار نیست که قبور تاریخی «گورستان ابن‌بابویه» زیر سنگ‌های صیقل‌خورده بی‌هویت پنهان می‌شوند و سنگ‌قبرهای تاریخی سرنوشتی نامعلوم پیدا می‌کنند. پیش‌ازاین، بارها در قالب طرح‌ها و پروژه‌های مختلف این مجموعه شاهد تخریب هویت تاریخی‌اش بوده است. در آخرین مورد شهریور امسال محوطه‌سازی در ضلع جنوب‌شرقی این مجموعه و محدوده مزار غلامرضا تختی خبرساز شد. اداره‌ میراث‌فرهنگی شهرری اعلام کرد دستور توقف پروژه را در عرصه این اثر ثبت ملی صادر کرده است. تصاویر جدید اما نشان می‌دهد این پروژه متوقف نشده، بلکه بخش دیگری از این گورستان تاریخی تخریب و تسطیح و تعداد زیادی از سنگ‌قبرها خرد شده و از بین رفته است.

|پیام ما| بسیاری از کشورهای اروپایی در سال‌های اخیر به‌ویژه پس از بحران کووید با تبعات ناشی از گردشگری انبوه مواجه بودند. این کشورها تصمیم دارند سال ۲۰۲۶ را با تمرکز بر گردشگری سبز و پایدار آغاز کنند. آنها به‌دنبال ارائه تعریفی تازه از سفر و گردشگری در جهانی هستند که با بحران‌های متعدد محیط‌زیستی مواجه است. می‌توان گفت چشم‌انداز سفر در اروپا بیش از هر زمان دیگری در حال تغییری اساسی است که برخی آن را «انقلاب توقف‌ناپذیر گردشگری سبز» می‌دانند. این دگرگونی قرار است تعریف مسافران از سفر، تجربه طبیعت و نحوه تعامل با فضاهای شهری را تغییر دهد.

|پیام ما| آلودگی پلاستیکی اقیانوس‌ها یکی از جدی‌ترین چالش‌های محیط‌زیستی جهان است. سالانه حجم زیادی از پلاستیک‌ها از خشکی وارد دریاها می‌شود و به‌دلیل تجزیه‌ناپذیر بودن، این ماده می‌تواند برای صدها سال در محیط باقی بماند. در چنین شرایطی بود که کمپین و سازمان مردم‌نهاد «سه زباله برای دریا بردار» (Take three for the sea) در استرالیا در سال ۲۰۰۹ به‌ وجود آمد. این کمپین بر مسئولیت فردی در پاکسازی و اهمیت دادن به محیط اطراف خود و همچنین اهمیت آموزش در حفظ محیط‌زیست تأکید دارد. این سازمان از سال ۲۰۰۹ توانسته است بیش از ۵۰ میلیون قطعه زباله را از سواحل جمع‌آوری کنند.

مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران اعلام کرد: در هفت روز نخست اجرای طرح جدید بنزین، سهم سوخت‌گیری با کارت سوخت شخصی از ۵۷ درصد به ۷۴ درصد افزایش یافته و استفاده از کارت آزاد جایگاه‌ها به‌طور محسوسی کاهش پیدا کرده است.

|پیام ما| انار که جای ویژه‌ای در سفره یلدای ایرانیان دارد، محصول اقلیمی است که دیگر پایدار نیست. مسئولان جهادکشاورزی تولید یک میلیون ۳۵۷ هزار تن انار را پیش‌بینی کرده‌اند و می‌گویند انار شب یلدای امسال تأمین است. اما پژوهش‌ها نشان می‌دهد تغییراقلیم، با تشدید تنش‌های گرمایی و آبی، تولید انار را در بسیاری از مناطق ایران و همچنین اقلیم‌های مشابه تهدید می‌کند.

|پیام ما| شب زایش نور از دل تاریکی «یلدا» تنها یک مناسبت در تقویم نیست؛ روایتی کهن از امید است. نماد بازگشت عدالت، تجدید حیات و پیروزی روشنایی و مهر بر ظلم و تاریکی. یلدا که این روزها برای ایرانیان مانده در غم نان، تبدیل به چالشی میان فرهنگ و زندگی و تنگناهای اقتصادی شده، جشنی است حامل پیام امید و پیروزی در دل تاریک‌ترین شب‌ها. شاید همین امید است که این آیین را بیش از دیگر آیین‌های باستانی ایران در جامعه زنده نگه داشته. امید به پیروزی نور بر تاریکی، در شرایطی که شب، کش آمده و قیرگون و سمج ادامه دارد.

انتشار صد پرتره از «احمد شاملو»

|پیام ما| ماه دسامبر در بریتانیا معمولاً به آواز پرندگان شناخته نمی‌شود؛ چراکه بیشتر گونه‌ها در ساعات کوتاه روشنایی روز بیش از آنکه به فصل زادآوری پیش رو بیندیشند، درگیر یافتن غذا هستند. بااین‌حال، در دوره‌هایی از هوای زمستانی که به‌طور غیرمنتظره‌ای ملایم است، برخی از آنها شروع به خواندن نغمه‌های دلنشین خود می‌کنند.

|پیام ما| اگر اقدام فوری صورت نگیرد، زندگی جوامع باستانی ساکن در حاشیه این رودخانه به‌طور بنیادین دگرگون می‌شود