تحریریه پیام ما

|پیام ما| امکان حضور خبرنگاران مستقل در میدان وجود ندارد. کار رسانه‌ها پیش از این هم با وجود سانسور و خط قرمزها، با محدودیت پیش می‌رفت و اکنون قطعی اینترنت محدودیت‌ها را بیشتر کرده است. تنها چند خبرگزاری داخلی به اخبار بین‌المللی دسترسی دارند و روایت موجود درباره بیش از دو هفته اعتراض در سراسر ایران، به گزارش‌های همین خبرگزاری‌ها محدود می‌شود. وب‌سایت‌های روزنامه‌ها و پایگاه‌های خبری دیگر قابل‌ جست‌وجو نیستند و این‌طورکه به ‌نظر می‌رسد، دست‌کم در پنج روز گذشته فقط نهادهای ناظر، خواننده محتوای رسانه‌های مستقل بوده‌اند. در شرایطی که تحلیل دقیق وقایع و دسترسی به آمار و داده‌ها ممکن نیست، «انگار از خبرنگاران می‌خواهند با دست‌های بسته شنا کنند». مسئله مرجعیت رسانه بار دیگر زیر ذره‌بین قرار گرفته است.

|پیام ما| اعتراضات نزدیک به دو هفته است که کشور را در بر گرفته؛ اعتراضاتی که از بازار تهران شروع شد و کم‌کم در تمام کشور گسترش پیدا کرد. از روز پنجشنبه، 18 دی‌، تا زمان نوشتن این گزارش، 20 دی، کشور در خاموشی اینترنتی است. ارتباط ایران با خارج و داخل قطع شده و بی‌خبری، نگرانی‌ها را بیشتر کرده‌ است. تنها راه ارتباط دیدار حضوری یا تماس‌ تلفنی ا‌ست که آن‌هم دچار اختلال می‌شود. در این گزارش به‌ مرور خبرهای منتشرشده در خبرگزاری‌های داخلی و برخی مشاهدات میدانی از اتفاقاتی که در جمعه‌شب رخ داده است، می‌پردازیم.

| پیام ما| به‌دنبال اعتراضات اخیر که از سیزده روز پیش به‌دلیل مشکلات معیشیتی از بازار تهران آغاز شد و در بسیاری از شهرهای ایران گسترش پیدا کرد، پنجشنبه ۱۸دی‌ ماه از حدود ساعت ۲۲ تمامی خطوط ارتباطی همچون اینترنت و تلفن‌های همراه در سراسر ایران قطع شد. در همین زمینه وزارت ارتباطات در اطلاعیه‌ای که روز جمعه، ۱۹ دی‌ماه، منتشر کرد، وعده داد به‌زودی اختلالات پیش‌آمده حل خواهد شد.

| پیام ما | گزارش‌های میدانی از شهرهای مختلف ایران نشان از برگزاری تجمعات گسترده دارد. این درحالی‌است که دولت در تمام این روزها راهی برای ارتباط و گفت‌وگو با مردم پیدا نکرده و به‌جای آن، شاهد اختلال در خطوط ارتباطی و قطع اینترنت سراسری و تلفن‌های همراه در شامگاه پنجشنبه، ۱۸ دی‌ماه، بودیم. هرچند تلفن‌های همراه روز جمعه، ۱۹ دی‌ماه، به مدار خود بازگشت و وزارت ارتباطات وعده برطرف کردن این اختلالات را داده، اما باید دید در روزهای آتی تصمیم رئیس‌جمهور برای ایجاد شرایط گفت‌وگو با مردم چه خواهد بود.

|پیام ما| پرنده‌نگری تنها یک سرگرمی نیست، بلکه می‌تواند نقطه تلاقی سلامت روان، آموزش محیط‌زیست و سیاست‌های شهری پایدار باشد. در جهانی که انسان هر روز بیشتر از طبیعت فاصله می‌گیرد، بازتعریف این پیوند از طریق تجربه‌های معنادار و آگاهانه یکی از کلیدهای بازیابی تعادل روانی و محیط‌زیستی است. «ایمان ابراهیمی‌»، «فاطمه کاظمی» و «محمدعلی آقاابراهیمی» در پژوهشی با عنوان «Birdwatching vs. nature walks: a randomized trial to compare mental health outcomes in Iran در انجمن حفاظت پرندگان آوای بوم انجام و نتایج آن را به‌تازگی در «Human Dimensions of Wildlife» منتشر کرده‌اند،‌ به تأثیر پرنده‌نگری بر سلامت روان پرداخته‌‌اند.

کتاب سه جلدی «فرهنگ هزاره‌های اساطیر ایران و افسانه‌ها و باورهای عامه‌ی ایران» به قلم سودابه فضایلی از سوی انتشارات «کتابسرای نیک» منتشر شد.

|پیام ما| روز چهارشنبه، ۱۷ دی‌ماه، اعتراض‌های اقتصادی وارد یازدهمین روز شد و هم‌زمان بازارها در چندین شهر تعطیل شدند. کرمان، شهرکرد، قزوین، کرمانشاه، بجنورد و بندرعباس از جمله شهرهایی بودند که در روز چهارشنبه به این اعتراضات پیوستند. از سوی دیگر، شهرداری تهران نیز صبح روز چهارشنبه در اطلاعیه‌ای از تعطیلی ایستگاه مترو پانزده‌خرداد واقع در بازاربزرگ خبر داد. ساعاتی پس از این خبر، شرکت بهره‌برداری مترو تهران و حومه اعلام کرد فعالیت این ایستگاه مترو به روال عادی خود بازگشته است.

|پیام ما| به‌دنبال تداوم اعتراض‌ها و وقایع بیمارستان امام‌خمینی در ایلام و سینا در تهران، نگرانی‌ها درباره حفظ امنیت بیمارستان‌ها تشدید شده است. از همین روی، وزارت بهداشت، کادرهای درمانی بیانیه دادند و خواستار حفظ امنیت بیمارستان‌ها شدند. همچنین معاون اجرایی رئیس‌جمهور از دستور پزشکیان برای عدم برخورد امنیتی با معترضان خبر داد.

|پیام ما| «میرزا محمدتقی‌خان فراهانی» در یکی از بحرانی‌ترین مقاطع تاریخ ایران به صدارت رسید؛ دوره‌ای که کشور از شکست‌های نظامی، فقر مالی، بی‌ثباتی سیاسی و فشار هم‌زمان روس، انگلیس و عثمانی رنج می‌برد. اصلاحات امیرکبیر، هرچند عمر کوتاهی داشت، اما به یکی از نقاط عطف تاریخ ایران بدل شد؛ اصلاحاتی که هنوز هم موضوع بحث، داوری و مقایسه با رجال سیاسی معاصر است. با «فریدون مجلسی» محقق حوزه روابط بین‌الملل و دیپلمات سابق درباره این اصلاحات و اثرگذاری آن در عصر ناصری و پس از آن به گفت‌وگو نشستیم. او معتقد است شخصیت میرزا تقی‌خان بیش از هرچیز در زمانه ما از منظر اخلاقی و نمادین اهمیت پیدا می‌کند.

|پیام ما| بحث‌ها درباره آتش‌سوزی الیت، یکی از طولانی‌ترین آتش‌سوزی‌های جنگلی که هفته‌ها در کانون توجه بود، هنوز به پایان نرسیده است. انتقاد از آنچه گذشت و نگرانی درباره تکرار حریق، در روزهای گذشته جمعی از مسئولان، وکلا و حقوقدانان، کارشناسان و فعالان محیط‌زیست را در بنیاد حقوقی «بهمن کشاورز» گرد هم آورد. آنها ضعف اجرای قوانین، ناهماهنگی نهادی، انکار بحران و بی‌توجهی به پیشگیری و همین‌طور زمینه‌سازی برای تخریب و تصرف جنگل‌ها را در جایگاه محورهای اصلی بحران آتش‌سوزی‌های جنگلی مورد نقد قرار دادند.

|پیام ما| ساعت ۴:۳۰ صبح جمعه، ۳ ژانویه ۲۰۲۶، خبر بازداشت «نیکلاس مادورو» رئیس‌جمهور ونزوئلا، به‌سرعت در رسانه‌های جهان منتشر شد؛ خبری که همراه با حمله نظامی به پایتخت این کشور، خیلی زود در وضعیت فرودگاه‌ها اثر گذاشت. پروازها متوقف شد، محدودیت‌های امنیتی شدت گرفت و هزاران گردشگر خارجی که برای تعطیلات سال نو وارد ونزوئلا شده بودند، در فرودگاه‌ها و شهرهای توریستی بلاتکلیف ماندند. اتفاقاتی که در چند دقیقه رخ داد، ظرف چند ساعت گردشگری ونزوئلا را وارد بحرانی کرد که از کاراکاس فراتر رفت و شبکه سفر منطقه را هم تحت‌تأثیر قرار داد. رسانه‌ها از «بحران در گردشگری ونزوئلا» نوشتند، اما کدام گردشگری؟ مروری بر سیاستگذاری‌های بخش گردشگری در این کشور که دارای جاذبه‌های طبیعی منحصربه‌فردی است، نشان می‌دهد حاکمان بیش از آنکه به‌دنبال تقویت نقش گردشگری در اقتصاد این کشور باشند، از آن به‌عنوان ویترینی برای نمایش ثبات استفاده کرده بودند، ویترینی که در سحرگاه سوم ژانویه شکست.