مرضیه قاضیزاده
خبرنگار
مرضیه قاضیزاده
۵ دی ۱۴۰۳
زمستان سیاه برق
قطع برق منازل در زمستان یک شوک بود. یک اتفاق خارج از عرف که ابتدا دولت سعی کرد با شانتاژ خبری «خاموشی منظم» جایگزین «مازوت» افکار عمومی را منحرف کند. ناترازی برق کشور این فصل ۱۴ هزار مگاوات بود، عددی کمتر از ناترازی برق تابستان، اما دولت دیگر قادر به محول کردن این ناترازی به صنعت نبود. دو انتخاب روی میز بود؛ اول، محول کردن خاموشی دوباره به صنعت که به قیمت کسری ملزومات صنعتی با خوابیدن تولید تمام میشد و خود آغازگر بحرانی دیگر و دوم، خاموشی بخش خانگی. به نصف رسیدن ذخایر گازوئیل و قاچاق سوخت دستاویز دیگر دولت بود؛ اما سهم این بخش از سبد انرژی شاید ۱۰ درصد باشد. مشکل فراتر از این است، طبق گفته «هاشم اورعی»، استاد دانشگاه صنعتی شریف، دولت پزشکیان برخلاف سایر دولتها که در زمستان با واردات گاز از روسیه و ترکمنستان کسری گاز کشور را پوشش میدادند و این بحران را به تعویق میانداختند، موفق به اخذ قرارداد نشده است. دولت با کسری بودجه مواجه است و این بین خاموشیهای گسترده با رشد روزافزون بهای رمزارزها همراه شد. سخنگوی صنعت برق میگوید سهم برق رمزارز بین ۱۷۰۰ تا دو هزار مگاوات برق است، یعنی در حد ۴ درصد مصرف؛ اما اخباری که به فضای مجازی کشانده شده، حاکی از سهم بیشتر این امر است.
مرضیه قاضیزاده
۲۸ آبان ۱۴۰۳
صنعت بدون برق وگاز
گام اول با محدودیت گاز شروع شد. اکنون محدودیت گاز صنایع به ۸۰ درصد رسیده است. گاز نیروگاهها تأمین نشده و این یعنی برق نیست. چرخه به مرحله دوم، یعنی قطعی برق، رسید. مسئله ناترازی جدیتر از هر زمان دیگری است. صنایع نگراناند قطعی برق خانوار بهدلیل کاهش مازوتسازی در نیروگاهها به صنایع سرایت کند و قطعی برق علاوهبر تابستان در زمستان هم گریبانگیر تولید شود. دولت سربسته سعی دارد صنایع خصوصاً صنایع بزرگ را مکلف به تأمین برق خود کند، سیاستی که منتقدانی جون «نجفی»، رئیس کمیسیون صنایع اتاق بازرگانی و اعضای سندیکای برق را بهدنبال داشته است؛ اما «زارعی»، مدیرعامل نیرونویان قشم از شرکتهای بزرگ تأمین برق در زمینه خورشیدی و از فعالان پیشرو در سطح ملی و منطقهای، سیاست ساخت نیروگاه توسط صنایع را سیاست درستی میداند. او به پیامما میگوید: «در بیشتر صنایع هزینه برق بخش بسیار ناچیزی از قیمت تمامشده آنها را تشکیل میدهند و صنایع بهراحتی میتوانند مبلغ واقعی قیمت تمامشده برق را پرداخت کنند.»
مرضیه قاضیزاده
۲۱ آبان ۱۴۰۳
گردشگری به قیمت مرگ حیاتوحش «دربند»
چراغ خاموش پیش میروند. بعد از حکم دادستانی دیگر لودری وارد کویر لوت یا منطقه حفاظتشده نشده است. افرادی بهبهانه تحقیقات اما در رفتوآمدند و تخمین میزنند که چگونه میتوان از رودخانه «حر» از دره «دزد» در داخل پناهگاه حیاتوحش آب را بهسوی کویر شهداد هدایت کرد. خیال دارند از طریق خط انتقال آب در نزدیکی گودهای نمکی یک دریاچه دائم وسط کویر ایجاد کنند. درست بغلدست اکو کمپ گردشگری که قرار است در دل لوت بسازند. ایراد ماجرا اینجاست که علیرغم اینکه طرح با حکم دادستانی راور و پیگیری محیطزیست متوقف شده است، رئیس سازمان میراثفرهنگی استان صرفاً این صحبتها را شایعه و شنیده میپندارد و تأکید دارد هیچ اتفاقی نیفتاده است. «افضلی»، مدیر سابق پایگاه جهانی لوت در استان کرمان اما در گفتوگو با «پیام ما» موضوعی را که میراث سعی در سرپوش گذاشتن روی آن دارد، تأیید میکند.
مرضیه قاضیزاده
۱۴ آبان ۱۴۰۳
دو ماه تا قطعی دوباره برق
وارد فاز دوم بحران کسری انرژی شدیم. این تابستان در کنار کسری برق که مردم آن را با قطعیها گسترده حس کردند، گاز هم دچار کسری بود که با مازوتسوزی نیروگاهها روی این زخم سرپوش گذاشتند. رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران در گفتوگو با «پیام ما» احتمال قطعی برق در دیماه و بهنوعی سرایت کسری برق از تابستان به زمستان را تأیید میکند. این گزارش که حاصل گفتوگو با «آرش نجفی»، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران و «سید هاشم اورعی»، استاد تمام دانشکدهٔ برق دانشگاه صنعتی شریف و رئیس اتحادیه انجمنهای انرژی ایران حاوی یک آژیر خطر است. طبق گفته هاشم اورعی میزان تولید برق کشور ۶۳ هزار مگاوات است و سال آینده کسری برق بهمیزان یکسوم حجم مصرف میرسد. این رسانه در این گزارش در بخشی دیگر وعده ایجاد ۵۰ هزار مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر طی پنج سال توسط وزیر نیرو دولت چهاردهم بهعنوان نسخه رهاییبخش کشور از ناترازی را بررسی میکند.
مرضیه قاضیزاده
۱ آبان ۱۴۰۳
شوربختی رودخانه شور
به ساعت نمیرسد که ریههایت شروع به سوزش میکند. بوی اسید از ساعت ۵ بعدازظهر در حوالی شهرک صنعتی اشتهارد به مشام میرسد و نیمهشبها به اوج میرسد. بو اولین چیزی بود که مردم را از آلایندگیهای این شهرک صنعتی خبردار کرد، بعد از آن رنگ زغالی پسابی که از طریق زهکش به رودخانه شور میرسد، به فعالان محیطزیست فهماند که وضعیت اضطراری است. پساب آلوده این شهرک از مرز استان البرز رد شده. «رودخانه شور و چاههای کشاورزی اطراف آلوده است»؛ این را بازرس سابق شهرک صنعتی اشتهارد میگوید و از رسیدن این آب آلوده به تالاب «مره» در قم از طریق آب واردشده از طریق رودخانه شور اشتهارد-ماهدشت خبر میدهد. هنوز کسی روی تبعات این پساب آلوده که وارد چاههای کشاورزی و رود در البرز شده است، تحقیقی انجام نداده؛ اما نتایج آزمایشگاهی که در اختیار «پیام ما» قرار گرفته حاکی از آلایندگی شدید پساب ورودی به رودخانه شور است. این پساب چهار برابر فاضلاب خام شهری آلاینده است و در برخی از آیتمها حجم آلایندگی به ۱۹ برابر حد استاندارد میرسد. اسنادی که بهصورت محرمانه در اختیار این رسانه قرار گرفت است، از صدور حکم حبس برای برخی از دستاندرکاران مرتبط با این موضوع حکایت دارد.
مرضیه قاضیزاده
۲۳ مهر ۱۴۰۳
ایران برای عبور از ناترازی راه آلمان را دنبال میکند؟
شهریور امسال شاخص مدیران خرید پنجمین کاهش متوالی و رکود در تولید را ثبت کرد. تداوم مشکل قطعی برق در کنار قطعی گاز در زمستان، مخل رشد صنعت شده است. وزیر نیرو فرصت آزمونوخطا ندارد، دولت چهاردهم ناگزیر به توسعه انرژیهای تجدیدپذیر است. بخش خصوصی بر طبل واردات گسترده پنلهای خورشیدی میکوبد و انجمن سازندگان و تأمینکنندگان کالا و خدمات انرژیهای تجدیدپذیر(ساتکا) معتقد است دولت باید بهسمت کوچکمقیاسها رود، راهی که آلمان در پیش گرفته و با ظرفیتهای ۵، ۱۰، ۲۰، ۵۰، ۱۰۰، ۲۰۰ و ۵۰۰ کیلووات به ظرفیت سالانه ۱۴ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی رسیده است.
مرضیه قاضیزاده
۲۱ مهر ۱۴۰۳
یکسوم برق صنایع، خورشیدی میشود
کشور به گلوگاه تأمین سوخت رسیده است؛ کمبود برق به کمبود گاز دامن زده. در زمستان ۶۰ تا۷۰ روز گاز پتروشیمیها و فولادیها قطع میشود تا گاز منازل و خوراک نیروگاههای حرارتی تأمین شود. ۲۰ هزار مگاوات کسری برق امسال در پیک مصرف عدد کمی نیست؛ بهاندازه مصرف دو کشور است. پیشبینی میشود میزان ناترازی در سال آینده ۲۵ هزار مگاوات باشد. اتاق بازرگانی بهعنوان پارلمان بخش خصوصی برای عبور از گرداب ناترازی بهرهمندی از انرژی خورشیدی را توصیه میکند. «آرش نجفی»، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران، در گفتوگو با «پیام ما» از طرحی خبر میدهد که بر مبنای آن با مشارکت صنایع ظرف دو سال نیروگاههایی احداث شود که تا ۱۲ هزار مگاوات برق از طریق انرژی خورشیدی تأمین شود؛ این میزان برابر یکسوم مصرف برق صنایع است.
مرضیه قاضیزاده
۱۰ مهر ۱۴۰۳
مهاجرت یکپنجم سیستانیها
حساب از دستشان دررفته است. چند سالی است که بادهای ۱۲۰ روزه سیستان فقط اسمشان ۱۲۰ روزه است، مهرماه است؛ اما طوفان راه روستای تخت عدالت در نزدیکی اسکله تخت عدالت را بسته است. زمانی اینجا ماهی میگرفتند؛ اما حالا سکویی است روی دریای خاک. ۵ خانوار از روستای ۳۰۰ خانواری تخت عدالت ماندند. آنهایی که ماندند نه کشاورزی دارند، نه دامداری و نه هیچچیز دیگری. تنها مقر درآمدشان کارگری است که به واسطه رفتن پدر خانواده به شهرستانهای اطراف در میآید. الباقی اهالی روستا راهی کرمان، یزد، تهران و مشهد شدند. چند روستا تخلیه شدند؟ آمار درستی در دسترس نیست؛ ولی آنطور که احمد قنبری، استاد تمام بومشناسی (اکولوژی) دانشگاه زابل به واسطه تحقیقاتش میگوید ۵۰۰ هزار نفر جمعیت منطقه سیستان به زیر ۴۰۰ هزار نفر رسیدند؛ هر چند که او معتقد است به جهت توان اکولوژیکی، منطقه سیستان توان بیش از ۱۵۰ هزار نفر جمعیت را ندارد.