مرضیه قاضی‌زاده

سیصد روز آفتابی در فلات مرکزی، می‌تواند ایران را تبدیل به مرکز انرژی در خاورمیانه کند. پروژۀ هاب برق منطقه به‌مثابه یک مخزن برق عمل می‌کند که هر کشوری مازاد تولید دارد، برقش را به این مخزن واریز کند و کشوری که نیاز دارد، از این برق استفاده کند؛ این ظرفیت می‌توانست درآمدهای بسیار بالایی ایجاد کند و از نظر سیاسی هم یک نقش محوری برای ایران ایجاد کند. بااین‌حال ایران به این بخت‌ بلندش پشت‌پا زده و نگاه نادرست متولیان به این انرژی، منجر شده که کشوری که بیش از ۱۸ هزار مگاوات ناترازی برق دارد، فقط ۱ هزار و ۲۰۰ مگاوات برق از طریق انرژی خورشیدی تأمین کند. این درحالی‌است که کشورهایی چون ژاپن، آلمان و کرۀ جنوبی، از تجدیدپذیرها برای عبور از ناترازی انرژی استفاده کردند. «پیام ما» در این گزارش در کنار اشاره به تجربۀ کشورهای مختلف برای عبور از ناترازی برق، به این پرداخته که چگونه باید از ظرفیت تجدیدپذیرها برای عبور از ناترازی استفاده کرد؟ سؤالی که رئیس کمیسیون صنایع اتاق بازرگانی ایران، در جواب آن معتقد است باید حرکت به‌سمت نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس باشد و نایب‌رئیس هیئت‌مدیرۀ سندیکای شرکت‌های تولیدکنندۀ برق، ایجاد کارگروهی برای واردات تجهیزات خورشیدی از چین را ضروری می‌بیند.

ادامه رویه فعلی، ناترازی ۳۷ هزار مگاواتی است

بار تمام ضعف‌های زیرساختی همچون سال گذشته بر دوش صنایع افتاد. بی‌برقی با افت تقاضا در زنجیرۀ ارزش همراه شده، رکود را عمق بخشیده و صادرات را محدود کرده است. مثل یک دومینو، دشواری‌های صادراتی به کاهش ارزآوری و دوبارۀ افت تولید منتهی شده و در نهایت روند ورود مادۀ اولیه و سایر ملزومات تولید را دچار مشکل کرده است. شاخص مدیران خرید در سه‌ماهۀ گذشته، افت شدیدی را تجربه کرده و به مقادیری رسیده که حتی در اوج تحریم‌ها نیز سابقه نداشته است. تیر امسال نه فقط صنایع سیمان و فولاد، بلکه تولیدکنندگان بخش صنایع پوشاک و چرم، صنایع فلزی، صنایع کانی‌های غیرفلزی، نساجی و صنایع غذایی، با زیان هنگفت اقتصادی مواجه شده‌اند؛ هنوز برآورد دقیقی از عدم‌النفع‌های صنایع در دسترس نیست. نایب‌رئیس کمیسیون صنایع ایران معتقد است، برای حل این مشکل، یکی از راهکارها فاصله‌گرفتن از قیمت‌گذاری دستوری است.

«دولت دیگر توان گازمفت‌دادن به نیروگاه‌های گازی را ندارد.» این پیامی است که هم از سمت جامعه‌شناسان توسعه و هم اعضای انجمن انرژی تجدیدپذیر و سندیکای برق مخابره می‌شود. سال گذشته، دولت قدر ۳۰ درصد از بودجۀ منابع عمومیِ حدود ۲۰۰۰ هزار میلیارد تومانی خود را، کسری آورد. این رقم بسیار نزدیک به رقم ۱۹۰۴ هزار میلیارد تومان یارانۀ برق است. ادامۀ این روند، چه از دید «علیرضا اسدی» معاون پژوهشی سندیکای برق و چه از دید اعضای انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر کشور، سیاهی و تباهی است. باتوجه‌به کاهش دبی خروجی گازهای پارس جنوبی و کاهش نیاز به حفاری بیشتر، قرار است قیمت تمام‌شدۀ گاز به‌جای ۵ سنت، ۱۲ سنت برای دولت آب بخورد و دولت دیگر توان تأمین این بودجه را ندارد. این‌بار در قوانین کشور نه برای صنایع پرمصرف، بلکه برای کشاورزی هم قوانین وضع شده که از دید «محمدامین زنگنه» دبیر انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر کشور، به این معناست که هرکسی که در این کشور برق پایدار می‌خواهد، بایستی نیروگاه احداث کند.

ناترازی برق در شروع دولت رئیسی، ۱۲ هزار مگاوات بود و اکنون در بهترین حالت، ۱۶ هزار مگاوات. پیامک‌های وقت‌وبی‌وقت کمپین «باانرژی» راهی از پیش نبرده و مدیرعامل توانیر، چند روز پیش اعلام کرد که امسال از مرز ۸۰ هزار مگاوات هم عبور می‌کنیم تا به ۲۰ هزار مگاوات ناترازی برسیم. رئیس هیئت‌مدیرۀ اتحادیۀ شرکت‌های تولیدکنندۀ برق، با قاطعیت عدم‌النفع ۱۵۰ هزار میلیارد تومانی امسال را تا پایان پیک تابستان به‌دلیل خاموشی‌ها تأیید کرده است. پیش‌بینی‌ شده با ادامۀ رویه (سالی ۳ تا ۸ درصد رشد مصرف) طی ۱۰ سال آینده، ناترازی برق به ۳۷ هزار مگاوات و به میزان یک‌سوم برق مصرفی کشور برسد. «پیام ما» در این گزارش برای کسب راهکاریی برای برون‌رفت دولت پزشکیان از این ناترازی شدید برق، به سراغ کارشناسان انرژی رفته است.

زیاد دور نیست. کمتر از سی سال دیگر ایران این گونه است. صبح که از بلند شوید دیگر دغدغهٔ هوای آلوده و تورم و حتی آب را ندارید، دغدغه‌تان این است که سقف بالای سرتان در اثر فرونشست روی سرتان خراب نشود. تا افق ۱۴۲۵ بالغ بر ۱۱۸ آبخوان دیگر خشک می‌شوند؛ این یعنی تأمین آب شرب ۱۸.۵میلیون نفر با تهدید مواجه می‌شود، یعنی دو میلیون نفر بیکار می‌شوند؛ چون آبی در صنایع وجود ندارد. مطالعات مرکز ملی مطالعات آب کشاورزی نشان می‌دهد که ما تا ۱۴۲۰، ۶۵ تا ۷۵ میلیارد مترمکعب آب داریم و نیاز فعلی ما ۹۳ میلیارد مترمکعب است. همهٔ اینها از دید «حاجی‌کریم»، رئیس فدراسیون صنعت آب ایران، یعنی ما دیگر فرصتی نداریم. با این روند تا سال ۲۰۵۰ خاورمیانه تشنه‌ترین نقطهٔ جهان خواهد بود و ایران در مخاطرهٔ جدی است.

فرسودگی شبکه و کمبود آب شرب موجب شد:‎

آفت زنجره خرما معیشت ۵ هزار نفر را در«شهداد» تهدید می‌کند

شهرداری کرمان و آموزش و پرورش برای تغییر کاربری بخشی از حیاط مدارس توافق کرده‌اند

گفت‌وگوی‌ «پیام ما» با محسن طراوت، نایب رئیس شرکت کارگزار «بازار آب» در خواف و قزوین