مهتاب جودکی
روزنامهنگار
مهتاب جودکی
۷ دی ۱۴۰۴
راههای گریز از ورشکستگی آبی
سامانههای بارشی یکی پس از دیگری به کشور وارد میشوند، اما بحران هنوز همان بحران است. رئیس سازمان هواشناسی هم همین را میگوید: «ایران با خشکسالی بیسابقه، افزایش دما، رخدادهای جوی شدید و تغییرات الگوهای بارش مواجه است.» کارشناسان حوزه آب از مدتها پیش وضعیت بحرانی آب را «ورشکستگی آبی» نام نهادهاند؛ وضعیتی که فراتر از پیامدهای تغییراقلیم، در دههها مدیریت ناپایدار آب ریشه دارد. اینطورکه وبسایت خبری-تحلیلی دانشگاه «ییل» نوشته، سدها و چاههای پرمصرف، بهجای حل مشکل آب در سرزمین خشک و نیمهخشک ایران، بحران را تشدید کردهاند و اکنون تنها راه نجات، بازسازی قناتها، تغذیه مصنوعی آبخوانها و اصلاح الگوی آبیاری و کشاورزی است.
مهتاب جودکی
۶ دی ۱۴۰۴
امضا: دانشآموزان مدرسه غیرقانونی «ثقلین»
پای نامهشان امضا زدهاند: «با احترام دانشآموزان دهم و یازدهم و دوازدهم دبیرستان غیرقانونی ثقلین». مدرسهشان در چهارمین ماه سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ پلمب شده است. دانشآموزان علاوهبر مبالغ هنگفت شهریه، حتی موفق نشدهاند پرونده تحصیلی خود را پس بگیرند و بدون کد دانشآموزی به مدرسهای قانونی و البته دورتر فرستاده شدهاند. ۱۲ معلم هم بدون کار و حقوق، بلاتکلیف ماندهاند. معلمها و دانشآموزان، همگی از مدیر این دبیرستان غیردولتی در تهرانپارس شاکیاند.
مهتاب جودکی
۲ دی ۱۴۰۴
قطع غیرقانونی درختان «امامزاده هاشم»
متولی امامزاده هاشم گیلان تمامی درختان تنومند محوطه امامزاده را از ریشه بریده است. تصاویری که به دست «پیام ما» رسیده، نشان میدهد قطع غیرقانونی این درختان آزاد با مجوز اداره منابعطبیعی انجام شده است. از دو روز پیش با تکهتکه کردن این درختان کهنسال انگار روی زخم کهنه اهالی روستای امامزاده هاشم نمک میپاشند؛ اداره اوقاف و امور خیریه گیلان که همه خانهها، مغازهها و زمینهای این روستا را به نام خود سند زده، در سالهای گذشته رفتهرفته درختان اطراف بقعه و محوطه امامزاده را بهبهانه محوطهسازی و همسطحسازی گورستان قطع کرده است.
مهتاب جودکی
۲۱ آذر ۱۴۰۴
روانگسیختگی اقلیمی
مرور ۲۲ مطالعه جهانی نشان میدهد اختلالهای روانی و حتی رفتارهای خودکشی با افزایش دما و شدت رویدادهای اقلیمی افزایش مییابند، چنانکه هر درجه افزایش دمای محیط، احتمال خودکشی را حدود یک درصد بالا میبرد و موجهای گرما نرخ بستری روانی را تا ۶.۴ درصد افزایش میدهند. با وجود این شواهد، مطالعات انجامشده در ایران بسیار محدود است و به چند بررسی درباره نقش عوامل اقلیمی در خودکشی یا ارتباط تغییراقلیم با افسردگی ختم میشود.
مهتاب جودکی
۱۸ آذر ۱۴۰۴
انفعال سازمان محیطزیست در بحران «الیت»
دو هفته پس از پایان آتشسوزی جنگلهای الیت در منطقه حفاظتشده چهارباغ، مجلس دو گزارش درباره علتهای وقوع این حریق ۲۳روزه ارائه کرد. کمیسیونهای امور داخلی و شوراها و همچنین کشاورزی هر دو بر نقش عوامل انسانی و همین طور تغییراقلیم و خشکسالی در بروز آتشسوزی و گسترش آن تأکید دارند و از ناکارآمدی مدیریتی و نبود زیرساخت کافی در حفاظت از جنگلها و پیشگیری از حریق میگویند. پیشنهاد «پاکسازی درختان شکسته و افتاده» که در میان کارشناسان جنگل مخالفان بسیاری دارد، از جمله اشتراکات این گزارشهاست؛ اما نکته دیگری که به آن اشاره شده، انفعال سازمان حفاظت محیطزیست در مواجهه با این بحران است. البته این گزارشها هیچ اشارهای به عملکرد سازمان منابعطبیعی ندارد.
مهتاب جودکی
۱۵ آذر ۱۴۰۴
انسان متهم اصلی خشکسالی در ایران، عراق و سوریه
ایران پنجمین سال خشکسالی پیدرپی را از سر میگذراند؛ دورهای بحرانی و طولانی که طرحهای جیرهبندی آب و حتی ایده بحثبرانگیز تخلیه تهران هم در آن مطرح شد. اکنون پژوهش علمی WWA نشان میدهد خشکسالیهای چندسالهای که در اقلیم پیشاصنعتی تقریباً هر ۲۵۰ سال یکبار رخ میداد، بر اثر تغییراقلیم و فعالیتهای انسانی ۵۰ برابر محتملتر شدهاند. گرمشدن ۱.۳ درجهای زمین، ایران و حوضه دجله و فرات را در چرخهای فرساینده از کمبارشی و تبخیر شدید گرفتار کرده است.
مهتاب جودکی
۷ آذر ۱۴۰۴
برخورد امنیتی با آتشسوزی
آتشسوزیهای دنبالهدار عرصههای جنگلی کشور گرفتار برخوردهای امنیتی شده است. صفحه اینستاگرامی یکی از فعالان محیطزیست که درباره آتشسوزیهای جنگلی اطلاعرسانی میکرد، از هفته پیش مسدود شده است. در روزهایی که عرصههای جنگلی «چهارباغ» میسوخت، بعضی افراد حاضر در عملیات اطفای حریق به «پیام ما» خبر دادند برای گفتوگو با رسانهها درباره آتشسوزی تحت فشار قرار گرفتهاند. بعضی کارشناسان و فعالان محیطزیست معتقدند ایجاد چنین فضایی به ناامیدی از تسهیلگری و فعالیتهای داوطلبانه و مسئولانه میانجامد.
مهتاب جودکی
۴ آذر ۱۴۰۴
این آتشسوزیها مشکوک است
در ساعات نوشتن این گزارش جنگلهای گلستان و ارسباران در آتشاند. تا ظهر روز سهشنبه، چهارم آذر، جنگلهای الیت در منطقه حفاظتشده «چهارباغ» مازندران بعد از ۲۵ روز تحمل شعلههای آتش درحال لکهگیریاند، اما گسترش دوباره آتش بعید نیست. دخالت عامل انسانی در این آتشسوزی از سوی مسئولان مربوطه قطعی دانسته شده و اکنون صحبت از دلیل آتشسوزیهای متعدد در دیگر عرصههای جنگلی است. این هفته جنگلهای کلاردشت، نوشهر و رامسر هم در آتش سوختند و حالا در گلستان محدوده محمدآباد، سوسرا، ساسنگ، شهرستانهای گالیکش، کلاله، مینودشت آتش بر پاست، همزمان با سوختن جنگلهای ارسباران در آذربایجانشرقی. در سومین ماه پاییز، جنگلها بارانی به خود ندیده و خشک و تشنهاند، اما شماری از فعالان حاضر در مناطق درگیر حریق معتقدند این آتشسوزیها مشکوکاند. در همین حال، پیگیریهای «پیام ما» از سازمانهای حفاظت محیطزیست و منابعطبیعی دراینباره بینتیجه است.