علی ملازاده

اگر ادبیات وحشت را فقط مجموعه‌ای از داستان‌های مربوط به ارواح، مرگ و موجودات ناشناخته بدانیم، بخش مهمی از میراث «ادگار آلن‌پو» را نادیده گرفته‌ایم. آنچه آثار او را ماندگار کرده، شیوه‌ای است که در آن ترس به تجربه‌ای ذهنی تبدیل می‌شود و خواننده را به‌جای تماشای یک اتفاق هراس‌انگیز، درون آن قرار می‌دهد. انتشار «قصه‌های راز و خیال» با ترجمه «احسان مهتدی»، بهانه‌ای برای بازخوانی این تجربه و جایگاه پو در شکل‌گیری ادبیات مدرن است. مهتدی در این گفت‌وگو از نویسنده‌ای می‌گوید که توانسته تاریکی درون انسان را به تصویری قابل‌لمس تبدیل کند.

روایت چگونه امکان تجربه روزگار نیامده را فراهم می‌کند؟

ادبیات کهن چیزی نیست که یک‌بار برای همیشه فهمیده شده باشد. هر نسل، با پرسش‌ها و مسائل خودش به سراغ شاعران و متن‌های قدیمی می‌رود و از دل آن‌ها معنایی تازه پیدا می‌کند. اما این بازخوانی، بدون شناخت دقیق متن و شرایط تاریخی آن ممکن نیست. «سیدعلی میرافضلی»، پژوهشگر و رباعی‌پژوه، معتقد است گذشته را باید شناخت، حفظ کرد و درعین‌حال با آن گفت‌وگویی انتقادی داشت؛ گفت‌وگویی که در آن، گذشته امری مقدس نیست و حال نیز خود را بی‌نیاز از آن نمی‌داند.

نگاهی به منطق لذت در داستان‌ها و فیلم‌های ژانر وحشت

ادبیات کودک‌ونوجوان، برخلاف تصور رایج، تنها مجموعه‌ای از داستان‌های سرگرم‌کننده برای گروه‌های سنی پایین نیست؛ این حوزه بستری برای پرورش تخیل، شکل‌گیری نگاه انتقادی و تجربه جهان از زاویه‌ای متفاوت است. در ادبیات کودک ایران، «احمد اکبرپور» یکی از نویسندگانی است که با ترکیب خیال، طنز و موضوعات اجتماعی، تلاش کرده است جهان کودکان را جدی بگیرد. او نویسنده آثاری چون «قطار آن شب» و «امپراتور کلمات» است؛ آثاری که جوایز متعددی برای او به همراه داشته و به زبان‌های مختلف ترجمه شده‌اند. اکبرپور در این گفت‌وگو از تجربه خود در نوشتن برای کودکان، نسبت ادبیات و آموزش، جایگاه طنز و چالش‌های امروز کتاب کودک سخن می‌گوید.

دهه‌های اخیر، ادبیات داستانی جهان بیش از هر زمان دیگری به‌سوی روایت‌های دیستوپیایی، پادآرمان‌شهری و فاجعه‌محور گرایش پیدا کرده است. این گرایش، بیش از آنکه یک موج ادبی باشد، بازتاب تغییری عمیق در تجربه تاریخی و تخیل اجتماعی انسان معاصر است. رمان دیستوپیایی پیش از هر چیز، شیوه‌ای برای اندیشیدن به اکنون است؛ اکنونی که بحران‌های اقتصادی، محیط‌زیستی، فناوری و سیاست در آن چنان به هم گره خورده‌اند که تصور آینده‌ای روشن، روزبه‌روز دشوارتر می‌شود.

مسئله «مخاطب» در ادبیات داستانی معاصر فارسی

درباره سازوکار باورپذیری روایت‌های نادرست

چگونگی رابطه مخاطب با متون داستانی

ادبیات داستانی چگونه جنگ‌ها را بازنمایی می‌کند؟