ارسال بالگرد آبپاش از ایران برای اطفای آتش سوزی هورالعظیم در عراق

مدیر کل مدیریت بحران خوزستان از ارسال یک فروند بالگرد آبپاش برای خاموشی آتش سوزی در بخش عراقی تالاب هورالعظیم خبرداد. حاجی‌زاده اظهار کرد: با توجه به آتش‌سوزی‌های گسترده و وسیع در تالاب هورالعظیم در بخش عراقی و ایجاد بار آلودگی، دود و تاثیر آن بر سلامت مردم شهرهای جنوبی استان خوزستان، اداره کل مدیریت بحران استان خوزستان هماهنگی لازم برای ارسال یک فروند بالگرد آبپاش برای خاموش کردن و استقرار در محل آتش سوزی را انجام داد.وی افزود: برای ارسال این بالگرد با فرماندهی ستاد کل نیروی مسلح جمهوری اسلامی ایران و سفارت ایران در عراق به منظور تامین و اعزام بالگرد آبپاش هماهنگی هایی لازم صورت گرفت تا این کار در نهایت منجر به خاموش کردن آتش سوزی شود.مدیر کل مدیریت بحران خوزستان ادامه داد: همچنین هماهنگی لازم با طرف عراقی از سوی معاونت امنیتی و انتظامی استانداری خوزستان انجام شده است.وی تاکید کرد: این بالگرد هم اکنون در حال اعزام به سمت محل آتش سوزی است. آنطور  که مهر گزارش می‌دهد  آتش سوزی در تالاب هورالعظیم از بیش از ۱۰ روز قبل آغاز شد که آتش بخش ایرانی تالاب با حضور به موقع نیروهای امدادی به سرعت خاموش شد ولی در بخش عراقی تالاب، آتش همچنان شعله ور است.در این مدت، شهرهای مجاور تالاب در ایران آسیب های فراوانی بابت این آتش سوزی متحمل شده اند که از جمله آن می توان به آتش گرفتن برخی گاومیش ها و ورود دود غلیظ به درون شهرها که تنفس را برای شهروندان با مشکل مواجه کرد، اشاره داشت.شدت دود به گونه ای بود که در برخی روزها، شهرستان اهواز را نیز تحت تاثیر قرار می داد.

قنات، نسخه احتمالی عبور از کم‌آبی

ایرانی‌ها در گذشته با استفاده از قنات، خشکسالی را پشت سر گذاشتند

مدیریت نادرست، به بحران آبی در کشور دامن زده است، این موضوعی است که بسیاری از کارشناسان به آن اذعان دارند و معتقدند یکی از راه‌‌کارهای حل این مشکل، حفظ قنات‌های موجود و بازسازی قنات‌های چندین ساله است.

طبق گفته پرهیزگار رییس سازمان هواشناسی کشور، خشکسالی و کم آبی در کشور ما پدیده جدید و نوظهوری نیست بلکه سابقه‌ای دو یا سه هزار ساله دارد اما اکنون سوال اینجاست که در مردم در زمان‌های گذشته چگونه با کمی آب در سرزمین خشک خود سر می‌کردند که هیچگاه دچار بحران‌های این‌چنینی نمی‌شدند. پرهیزگار این مساله را به نبود شیوه مدیریت صحیح در زمان کنونی مربوط می‌داند و می‌گوید: « گذشتگان ما به شرایط جغرافیایی و موقعیت اقلیمی کشور واقف بودند و به همین علت در مناطق کویری از قنات استفاده می‌کردند تا تبخیر و تعرق آب را به حداقل ممکن برسانند این درحالیست که ما امروزه از کانال که میزان تبخیر و تعرق آب را بالا می‌برد، استفاده می‌کنیم. این نشانه‌ها حاکی از آن است که در گذشته قدر آب را بهتر از ما می‌دانستند و در مصرف آن مدیریت خوبی داشتند.» . محمد برشان نیز به عنوان کارشناس حوزه حوزه آب و متخصص در امور قنات به پیام ما می‌گوید: «کشور ما در قرن‌های متمادی با خشکسالی مواجه بوده است و این موضوع جدیدی نیست اما اکنون موضوع تغییر اقلیم مطرح است که با مسایلی همچون سو مدیریت، حفر چاه‌های عمیق و مدیریت نامنظم ترکیب شده و خشکسالی را تشدید کرده است.» به گفته برشان باید قنات‌های موجود را حفظ کرد و از آنها بهره برداری نمود اما متاسفانه در شرایط موجود و با مدیریت غلط، قنات‌ها لایرونی نشده و به حال خود رها شده‌اند.»

به قنات به عنوان بخشی از سیستم آبیاری توجه شود

در حالی پرهیزگار به توجه به سیستم قنات به عنوان راه کاری برای حل بحران آبی تاکید می کند که بسیاری از کارشناسان نیز بر این موضوع تاکید دارند. آنطور که ایرنا در گزارشی می‌نویسد  احسان آخانی به عنوان فردی که حدود 20 سال است در زمینه قنات فعالیت می کند؛ معتقد است حال که کشور در دوره خشکسالی و کم آبی قرار گرفته، قنات حکمرانی صحیح آب است و می تواند کشور را از کمند کم آبی نجات دهد. برشان هم می‌گوید: بنیانگذاران قنات‌ها ایرانیان بوده‌اند و با همین قنات آب کشاورزی خود را تامین کرده و گذران زندگی می‌کرده‌اند اما اکنون با توجه به جمعیت زیاد، تنوع کشت و شرایط کشاورزی، قنات‌ها جوابگوی انبوه کار نیستند و در حال حاضر فقط می‌توانند به عنوان بخشی از سیستم آبیاری مورد بهره برداری قرار گیرند. 

مزایای توجه به قنوات به جای حفر چاه

در سالهای اخیر به دنبال کم ‌آبی در کشور، بسیاری به حفر چاه‌های مختلف روی آوردند و همین موضوع یعنی برداشت بی رویه از سفره های زیرزمینی وضعیت منابع آبی را وخیم‌تر و مشکلات دیگری همچون فرونشست زمین را نیز به دنبال اورد. در همین رابطه بسیاری کارشناسان معتقدند، یکی از علل پایین‌آمدن سطح آب‌های زیرزمینی، حفر غیرمجاز و متعدد چاه و برداشت بی‌رویه از سفره‌های زیرزمینی است. به گفته برشان، در گذشته با حفر قنات، آب را از مرکز زمین بیرون می‌آوردند و این آب هم از آب‌های تجدید پذیر بود اما اکنون با ایجاد چاه، شیره زمین را کشیده و آب را از اعماق زمین بیرون می‌کشند و همین موضوع به مرور سبب فرونشست زمین و وقوع فجایع بشری می شود. در همین رابطه آخانی هم معتقد است: در زمان‌های گذشته چون اعتقاد داشتند آب قنات آب غیر مفت است در واقع آبی است که با زحمت استحصال می شده و برای حفظ آن هم تلاش می کردند. به گفته برشان، در صورت احیای قنات‌های موجود، بسیاری از مشکلات آبی رفع خواهد شد. او می گوید: « به طور مثال قنات‌های بم، می توانند آب این شهر تامین کنند و در این صورت نیازی به آبرسانی از سد نسا نیست. همچنین در جایی همچون شهر کرمان که قنات‌ها اکثرا نابود شده اند، می توان با احیای  قنات سراسیاب آب شرب شهر را تامین کرد.»

قنات، نسخه احتمالی عبور از کم‌آبی

ایرانی‌ها در گذشته با استفاده از قنات، خشکسالی را پشت سر گذاشتند

مدیریت نادرست، به بحران آبی در کشور دامن زده است، این موضوعی است که بسیاری از کارشناسان به آن اذعان دارند و معتقدند یکی از راه‌‌کارهای حل این مشکل، حفظ قنات‌های موجود و بازسازی قنات‌های چندین ساله است.

طبق گفته پرهیزگار رییس سازمان هواشناسی کشور، خشکسالی و کم آبی در کشور ما پدیده جدید و نوظهوری نیست بلکه سابقه‌ای دو یا سه هزار ساله دارد اما اکنون سوال اینجاست که در مردم در زمان‌های گذشته چگونه با کمی آب در سرزمین خشک خود سر می‌کردند که هیچگاه دچار بحران‌های این‌چنینی نمی‌شدند. پرهیزگار این مساله را به نبود شیوه مدیریت صحیح در زمان کنونی مربوط می‌داند و می‌گوید: « گذشتگان ما به شرایط جغرافیایی و موقعیت اقلیمی کشور واقف بودند و به همین علت در مناطق کویری از قنات استفاده می‌کردند تا تبخیر و تعرق آب را به حداقل ممکن برسانند این درحالیست که ما امروزه از کانال که میزان تبخیر و تعرق آب را بالا می‌برد، استفاده می‌کنیم. این نشانه‌ها حاکی از آن است که در گذشته قدر آب را بهتر از ما می‌دانستند و در مصرف آن مدیریت خوبی داشتند.» . محمد برشان نیز به عنوان کارشناس حوزه حوزه آب و متخصص در امور قنات به پیام ما می‌گوید: «کشور ما در قرن‌های متمادی با خشکسالی مواجه بوده است و این موضوع جدیدی نیست اما اکنون موضوع تغییر اقلیم مطرح است که با مسایلی همچون سو مدیریت، حفر چاه‌های عمیق و مدیریت نامنظم ترکیب شده و خشکسالی را تشدید کرده است.» به گفته برشان باید قنات‌های موجود را حفظ کرد و از آنها بهره برداری نمود اما متاسفانه در شرایط موجود و با مدیریت غلط، قنات‌ها لایرونی نشده و به حال خود رها شده‌اند.»

به قنات به عنوان بخشی از سیستم آبیاری توجه شود

در حالی پرهیزگار به توجه به سیستم قنات به عنوان راه کاری برای حل بحران آبی تاکید می کند که بسیاری از کارشناسان نیز بر این موضوع تاکید دارند. آنطور که ایرنا در گزارشی می‌نویسد  احسان آخانی به عنوان فردی که حدود 20 سال است در زمینه قنات فعالیت می کند؛ معتقد است حال که کشور در دوره خشکسالی و کم آبی قرار گرفته، قنات حکمرانی صحیح آب است و می تواند کشور را از کمند کم آبی نجات دهد. برشان هم می‌گوید: بنیانگذاران قنات‌ها ایرانیان بوده‌اند و با همین قنات آب کشاورزی خود را تامین کرده و گذران زندگی می‌کرده‌اند اما اکنون با توجه به جمعیت زیاد، تنوع کشت و شرایط کشاورزی، قنات‌ها جوابگوی انبوه کار نیستند و در حال حاضر فقط می‌توانند به عنوان بخشی از سیستم آبیاری مورد بهره برداری قرار گیرند. 

مزایای توجه به قنوات به جای حفر چاه

در سالهای اخیر به دنبال کم ‌آبی در کشور، بسیاری به حفر چاه‌های مختلف روی آوردند و همین موضوع یعنی برداشت بی رویه از سفره های زیرزمینی وضعیت منابع آبی را وخیم‌تر و مشکلات دیگری همچون فرونشست زمین را نیز به دنبال اورد. در همین رابطه بسیاری کارشناسان معتقدند، یکی از علل پایین‌آمدن سطح آب‌های زیرزمینی، حفر غیرمجاز و متعدد چاه و برداشت بی‌رویه از سفره‌های زیرزمینی است. به گفته برشان، در گذشته با حفر قنات، آب را از مرکز زمین بیرون می‌آوردند و این آب هم از آب‌های تجدید پذیر بود اما اکنون با ایجاد چاه، شیره زمین را کشیده و آب را از اعماق زمین بیرون می‌کشند و همین موضوع به مرور سبب فرونشست زمین و وقوع فجایع بشری می شود. در همین رابطه آخانی هم معتقد است: در زمان‌های گذشته چون اعتقاد داشتند آب قنات آب غیر مفت است در واقع آبی است که با زحمت استحصال می شده و برای حفظ آن هم تلاش می کردند. به گفته برشان، در صورت احیای قنات‌های موجود، بسیاری از مشکلات آبی رفع خواهد شد. او می گوید: « به طور مثال قنات‌های بم، می توانند آب این شهر تامین کنند و در این صورت نیازی به آبرسانی از سد نسا نیست. همچنین در جایی همچون شهر کرمان که قنات‌ها اکثرا نابود شده اند، می توان با احیای  قنات سراسیاب آب شرب شهر را تامین کرد.»

مدیر آبفای آبادان:

آب آبادان شیرین شد

رییس اداره امور آبفای آبادان، از شیرین شدن آب این شهرستان و صفر شدن برداشت آب از رودخانه بهمنشیر برای مصارف شرب خبر داد.علیرضا خلیلی نیا گفت: در زمان حاضر ظرفیت آب غدیر برای آبادان به ۱۳۵ هزار مترمکعب رسیده و از دوشنبه شب پمپ های رودخانه بهمنشیر خاموش شده است.وی افزود: ظرف ۱۲ ساعت یعنی تا بعد از ظهرسه شنبه اثر جاری شدن آب غدیر را در شیرهای آب خواهیم دید.خلیلی نیا اظهار کرد: شوری آب جریان یافته در شیرهای آب دو هزار میکروموس است که مردم می توانند طعم شیرین آن را  بچشند. رییس اداره امور آبفای آبادان تصریح کرد: چنانچه خط غدیر دچار مشکل نشود آب آبادان دیگر مشکل شوری و یا بی کیفیتی نخواهد داشت.خلیلی نیا گفت: خط هزار را نیز در بحث یکنواختی آب در اروندکنار و چوئبده  خواهیم داشت که از فردا وارد مدار شده و تمامی نقاط از آب باکیفیت برخوردار می شوند.وی اظهار کرد: با ورود این خط به مدار بهره برداری، مناطق ذوالفقاری و جمشید آباد نیز که پیشتر از پمپاژ تصفیه خانه  جمشید آباد، آب را دریافت می کردند دیگر قطعی آب نخواهند داشت.

وضعیت آب شرب خرمشهر و شادگان چگونه است؟

آنطور که ایسنا می نویسد معاون آبرسانی سازمان آب و برق خوزستان با اشاره به این‌که هنوز تنظیمات موردنیاز در طرح آبرسانی غدیر ادامه دارد، گفت: در حال حاضر که حدود 10 روز از بهره‌برداری آزمایشی طرح غدیر 2 می‌گذرد، سیستم به حالت پایدار در آمده است و توانسته‌ایم دبی موردنظر و نیاز شهرهای آبادان، خرمشهر و شادگان را تامین کنیم.صابر علیدادی ، در خصوص آخرین وضعیت اجرای طرح آبرسانی غدیر در شهرهای آبادان و خرمشهر اظهار کرد: بر اساس تعهد سازمان آب و برق خوزستان، شهرستان آبادان از طرح غدیر 135 هزار مترمکعب در شبانه‌روز آب دریافت می‌کند. همچنین شهرستان خرمشهر نیز از این طرح در شبانه‌روز 90 هزار متر مکعب آب تحویل می‌گیرد.وی با بیان این‌که شهرستان شادگان نیز از طرح غدیر 70 هزار متر مکعب در شبانه‌روز آب دریافت می‌کند، افزود: همه شهرهای هدف طرح غدیر، از این طرح آبرسانی، آب با کیفیت دریافت می‌کنند.معاون آبرسانی سازمان آب و برق خوزستان با اشاره به این‌که هنوز تنظیمات موردنیاز در طرح غدیر ادامه دارد، تصریح کرد: مجموع طول خطوطی که در آن مناطق وجود دارد حدود 170 کیلومتر است و همچنین 12 نقطه تنظیمی وجود دارد. برای تنظیم طرح دو سیستم به صورت همزمان در حال کارکردن هستند اما تنظیمات همچنان ادامه دارد. علیدادی عنوان کرد: در حال حاضر که حدود 10 روز از بهره‌برداری آزمایشی طرح غدیر 2 می‌گذرد، سیستم به حالت پایدار در آمده است و توانسته‌ایم دبی موردنظر و همه نیاز شهرهای آبادان، خرمشهر و شادگان را تامین کنیم.وی با اشاره به وضعیت شوری آب در شهرستان آبادان گفت: در شهرستان آبادان به منظور بهبود کیفیت آب پس از اجرای این طرح، باید یک خط از تصفیه خانه ثامن به سمت جمشید آباد کشیده می‌شد. این خط به احتمال فراوان روز سه شنبه توسط شرکت آب و فاضلاب خوزستان افتتاح می‌شود و پس از افتتاح آن و پایداری سیستم، شوری آب در آّبادان کاهش پیدا می‌کند.

مشقِ فوت

سخنگوی وزارت امور خارجه گفت:«ممکن است ترامپ به تهران زنگ بزند!» طنزیماتچی ضمن پاک کردن دیواره تغار در تکمیل این جمله گفت:«شماره تماس ما در سایت وزارت خارجه، موجود است و آقای ترامپ می تواند شماره مان را از همان جا بردارد و زنگ بزند. بچه ها هستند و به اتاق ما وصل می کنند.» طنزیماتچی که سابقه فضولی در کار مسوولان را سرلوحه زندگی خنده دار خود قرار داده، افزود:«انتظار ما این بود که ترامپ زودتر از این ها توی تلگرام به ما پیام بدهد؛ اما احتمالاً ایشان فیلتر شکن ندارد.» وی تغار را سرکشید. کشک های دور دهانش را لیسید و خاطرنشان کرد:«سروش و بله را هم نصب نکرده مردک مو قشنگ!» به گزارش خبرگزاری تغار نیوز، این مفسر مجهول الهویه گفت:«اگر ترامپ بخواهد به تهران زنگ بزند و توی تلفن فوت کند، ما نیز مقابله به مثل خواهیم کرد. تدابیری اندیشیده شده که آن چنان فوتی به تلفن بکنیم که ترامپ از پشت میز بلند شود و به گونه ای به دیوار پشت کاخ سفید کوبیده شود که ستون فقراتش در دیوار جا بماند. آن وقت دکترهای آمریکایی، یک ماه به او استراحت مطلق بدهند.» وی تغار را پشت و رو کرد. روی آن نشست. زانویش را به بغل گرفت و با لحنی قاطع گفت:«خیال کرده!» فردی از او پرسید چی خیال کرده؟ وی گفت:«خیال کرده ما از فوت کردن عاجزیم!» ما خودمان در محله به «طنزیماتچی فوتی» معروفیم. شاهدان عینی می گویند که این عنصر بر تغارش نشسته و برای روز مبادا، مشقِ فوت می کند.

اشتغال‌زایی درمسیر ناکجاآباد

مرکز پژوهش‌های مجلس دلیل ناکامی برنامه‌های اشتغال‌زایی در 40 سال گذشته را بررسی کرد

دولت‌های مختلف اگرچه مقابله با غول بیکاری را جزو سیاست‌های اصلی خود عنوان کرده‌اند اما نرخ بیکاری در 20 سال گذشته نشان از ناکامی آن‌ها دارد.

از آخرین باری که نرخ بیکاری در ایران تک رقمی بوده، 21 سال می‌گذرد. در سال 75 نرخ بیکاری در ایران 9.1 درصد بود و از آن سال به بعد تاکنون، این نرخ همواره بالای 10 درصد بوده. دولت یازدهم هم با وجود عملکرد بهتر از دولت‌های قبل، نتوانست نرخ بیکاری را کاهش دهد، به طوری که در سال 91 نرخ بیکاری 12.1 درصد بود و در پایان سال 95 این نرخ به 12.4 درصد رسید. دولت دوازدهم هم اگرچه وعده ایجاد سالی یک میلیون شغل را داده اما در سال 96 تنها توانست نرخ بیکاری را به 12.1 درصد برساند. آمارهای موجود این سوال را بوجود می‌آورد که چرا دولت‌ها نتوانسته‌اند در مهار بیکاری موفق باشند. سوالی که پاسخش را می‌توان در گزارش اخیر مرکز پژوهش‌های مجلس درباره تجربه موفق چهار کشور کره جنوبی، چین، برزیل و مالزی در ایجاد اشتغال و دلالت‌های آن برای ایران جست‌وجو کرد.

دلیل موفقیت کشورهای نمونه

برای پاسخ به این پرسش شاید بهتر باشد ابتدا دلیل موفقیت چهار کشور یاد شده در کاهش نرخ بیکاری را بررسی کرد. براساس گزارش مرکز پژوهش‌ها در این کشورها پنج عامل مشترک زمینه‌ساز موفقیت در ایجاد شغل شده است. اولین عامل تدوین استراتژی درست و دوری از بلندپروازی است. به این معنی که هر کشور با توجه به انباشت سرمایه فیزیکی و انسانی، کارآمدی در تخصیص منابع، به‌روز شدن تکنولوژی و تقسیم منافع رشد، استراتژی کلانی برای ایجاد شغل در نظر بگیرد و از تدوین برنامه‌های فوری اشتغال‌زایی خودداری کند. دومین عامل، تلاش این کشورها برای انتقال نیروی کار از کشاورزی به بخش صنعت، به‌ویژه تولید است. کمک به ایجاد و رشد شرکت‌های بزرگ، اصلاح ساختار انگیزشی (مانند دادن وام و معافیت

مالیاتی تا حمایت و دادن مشاوره) و ایجاد ساختار مشارکتی و دمکراتیک، دو عامل دیگر موفقیت کره، چین، برزیل و مالزی در مقابله با بیکاری بوده‌اند. حال باید به بررسی این عوامل در ایران بپردازیم.

وضعیت بیکاری در ایران

قبل از بررسی عوامل یاد شده، بد نیست نگاهی به وضعیت کنونی بیکاری در ایران بیندازیم. در حال حاضر از 25 میلیون جمعیت فعال، حدود سه میلیون و 203 هزار نفر بیکار هستند. نرخ مشارکت نیروی کار در ایران 40 درصد است که ازجمله پایین‌ترین نرخ‌های مشارکت در جهان محسوب می‌شود. در این میان نرخ مشارکت مردان در ایران تفاوت چندانی با سایر کشورها ندارد و این نرخ مشارکت زنان است که با میانگین جهانی تفاوت زیادی دارد. در همین حال آنطور که مرکز پژوهش‌ها گزارش داده، 40 درصد مشاغل در ایران آسیب‌پذیر (نداشتن حقوق مکفی برای گذران زندگی و همچنین بیمه) هستند در حالی که در کشورهای در حال توسعه این آمار زیر 30 درصد است. 

سهم بالای کشاورزی

سهم اشتغال در بخش کشاورزی در کشورهای توسعه یافته در حدود دو درصد است اما این سهم در اقتصاد ایران حدود 20 درصد است. از سوی دیگر سهم این بخش در ارزش‌افزوده کشور در حدود یک دهه گذشته کمتر از 10 درصد بوده که به معنای وجود بیکاری پنهان در این بخش است. نکته جالب اینجاست که دولت قصد ایجاد 67 هزار شغل جدید در این بخش را دارد.

وضعیت بد بنگاه‌های کوچک

در ایران بیشترین تمرکز بنگاه‌ها در بخش‌هایی مانند مواد خوراکی، محصولات پلاستیکی و محصولات کانی (مانند شیشه، گچ و آجر) است که ارزش‌افزوده بسیار پایینی دارند. ارزش‌افزوده صنایع کوچک و متوسط  ایران در بازه زمانی 83 تا 93، از 16 درصد به 11 درصد رسیده. در واقع بنگاه‌های کوچک و متوسط در ایران عملاً نقشی در ایجاد ارزش‌افزوده ندارند در حالی که 42 درصد اشتغال ایران را شامل می‌شوند. در این بخش تنها نیروی کار فرسوده می‌شود و نوعی بیکاری پنهان وجود دارد. نکته قابل توجه دیگر در این بخش، تعداد بالای ورشکستگی بنگاه‌های تولیدی کوچک و متوسط است. از سال 84 تا 93 حدود 1500 بنگاه ورشکسته شده‌اند.

تعداد کم بنگاه‌های بزرگ

هیچ شرکتی از ایران در میان 500 شرکت برتر جهان وجود ندارد. درحالی که حتی کشورهایی مانند لهستان، مالزی و عربستان هم حداقل یک شرکت در میان 500 شرکت برتر جهان دارند. همچنین

در ایران برخلاف روند جهانی، شرکت‌ها به سمت کوچک شدن حرکت می‌کنند. این در حالی است که بنگاه‌های بزرگ موجود در ایران سهم 90 درصدی در ارزش افزوده داشته‌اند.

فرار از تولید

کارشناسان مرکز پژوهش‌های مجلس معتقدند که بررسی ساختار انگیزشی کشور نشان می‌دهد این ساختار به‌شدت علیه اشتغال و رشد اقتصادی است. گواه این مدعا هم بازدهی بالای سرمایه‌گذاری در زمین و مسکن نسبت به بنگاه‌های تولیدی است. تلاطم بازار طلا و ارز، تغییر مستمر قوانین، حمایت نکردن از تولید و مشکلات فراوان تولیدکنندگان ازجمله دیگر عوامل منفی اثرگذار بر حرکت کارآفرینان به سمت بخش تولیدی کشور است.

استراتژی توسعه اشتباه

مرکز پژوهش‌ها با مرور برنامه‌های توسعه نتیجه گرفته که در هیچکدام از این برنامه‌ها سیاست صنعتی (برای ایجاد صنایع کارخانه‌ای تحقیق و توسعه محور مثل داروسازی، کامپیوتر، الکترونیک، نرم افزار و …) دیده نشده و برنامه‌ریزان دل در گرو مکانیسم بازار داشته‌اند.  همچنین وجود چندین هزار طرح نیمه‌تمام عمرانی در کشور و تداوم طرح‌های جدیدی که تصویب و آغاز می‌شوند از دید مرکز پژوهش‌ها نشان دهنده اولویت‌بندی اشتباه در استراتژی توسعه است. این مرکز همچنین درباره حرکت به سمت نظام دمکراتیک و مشارکتی می‌نویسد که این موضوع، امری تدریجی است و به‌تدریج باید بر مشکلات غلبه کرد.

***

ساعت کار زیاد و درآمد سرانه پایین

در بخشی از گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس ساعت کار کشورهای مختلف در سال 2016 مقایسه شده. بر این اساس متوسط ساعت کار ایرانی‌ها در این سال حدود 2300 ساعت بوده که از کشورهای آلمان (1400 ساعت)،  آمریکا (1800 ساعت)، ترکیه (1850 ساعت)، یونان (2000 ساعت) و کره جنوبی با 2100 ساعت بیشتر بوده است. این در حالی است که درآمد سرانه ایران در سال 2016 از تمامی کشورهای بالا کمتر بوده. بنابراین کارشناسان مرکز پژوهش‌ها نتیجه گرفته‌اند که اشتغال نیروی کار و ساعات زیاد کاری همیشه امری مثبت نیست و به افزایش تولید ناخالص ملی و خلق ثروت منتهی نمی‌شود.

تحویل سکه‌های پیش‌فروش بدون محدودیت

یک نماینده: طرح دوفوریتی ممنوعیت واگذاری نامحدود سکه هفته آینده بررسی می‌شود

سکه‌های پیش‌فروش سررسید سه ماهه درحالی از روز گذشته به خریداران تحویل داده شد که زمزمه‌هایی مبنی بر محدودیت واگذاری سکه به گوش می‌رسد. بانک مرکزی از بهمن 96 تا فروردین امسال طرح پیش‌فروش سکه را با هدف تعدیل بازار اجرایی کرد. تحویل سکه‌ها با توجه به قیمت یک ماهه، سه ماهه، شش ماهه، 9 ماهه، یک ساله، 18 ماهه و دو ساله است که سکه‌های سررسید یک ماهه در اردیبهشت تحویل داده شد و از روز گذشته تحویل سکه‌های سررسید سه ماهه آغاز شد. بنا به اعلام بانک مرکزی، در مجموع هفت میلیون و ۶۵۰ قطعه تمام بهار آزادی در طرح پیش‌فروش سکه فروخته شد که حدود ۶۶۶ هزار و ۵۰۰ قطعه در تیرماه به خریداران تحویل داده می‌شود. آنطور که ایسنا نوشته روند تحویل سکه‌ها از این حکایت دارد که محدودیتی از نظر تعداد سکه تحویل داده شده نیست. این در حالی است که در یک ماه گذشته برخی مسوولان نسبت به کسانی که تعداد بالایی سکه خریده بودند انتقاداتی را عنوان کرده  و خواستار محدود شدن سکه‌های تحویلی شده بودند. در همین رابطه روز گذشته علی بختیار، عضو کمیسیون انرژی مجلس در گفت‌وگو با خبرگزاری خانه ملت مدعی شد که بخش اعظم خریداران سکه در کشور بانک های دولتی، خصوصی، موسسات و شرکت های شبه دولتی، موسسات وابسته و تحت نظارت دولت هستند، به همین دلیل طرح دو فوریتی ممنوعیت واگذاری نامحدود سکه هفته آینده در دستور کار نمایندگان است. این در حالی است که  برخی کارشناسان معتقدند اگر مسوولان نگران خرید تعداد زیادی سکه از سوی چند نفر بودند، باید در زمان فروش به فکر محدودیت می‌افتادند و حالا اگر محدودیت ایجاد شود برخلاف تعهدات موقع فروش بوده و اعتماد به نظام بانکی کمتر می‌شود.

اشتغال‌زایی درمسیر ناکجاآباد

مرکز پژوهش‌های مجلس دلیل ناکامی برنامه‌های اشتغال‌زایی در 40 سال گذشته را بررسی کرد

دولت‌های مختلف اگرچه مقابله با غول بیکاری را جزو سیاست‌های اصلی خود عنوان کرده‌اند اما نرخ بیکاری در 20 سال گذشته نشان از ناکامی آن‌ها دارد.

از آخرین باری که نرخ بیکاری در ایران تک رقمی بوده، 21 سال می‌گذرد. در سال 75 نرخ بیکاری در ایران 9.1 درصد بود و از آن سال به بعد تاکنون، این نرخ همواره بالای 10 درصد بوده. دولت یازدهم هم با وجود عملکرد بهتر از دولت‌های قبل، نتوانست نرخ بیکاری را کاهش دهد، به طوری که در سال 91 نرخ بیکاری 12.1 درصد بود و در پایان سال 95 این نرخ به 12.4 درصد رسید. دولت دوازدهم هم اگرچه وعده ایجاد سالی یک میلیون شغل را داده اما در سال 96 تنها توانست نرخ بیکاری را به 12.1 درصد برساند. آمارهای موجود این سوال را بوجود می‌آورد که چرا دولت‌ها نتوانسته‌اند در مهار بیکاری موفق باشند. سوالی که پاسخش را می‌توان در گزارش اخیر مرکز پژوهش‌های مجلس درباره تجربه موفق چهار کشور کره جنوبی، چین، برزیل و مالزی در ایجاد اشتغال و دلالت‌های آن برای ایران جست‌وجو کرد.

دلیل موفقیت کشورهای نمونه

برای پاسخ به این پرسش شاید بهتر باشد ابتدا دلیل موفقیت چهار کشور یاد شده در کاهش نرخ بیکاری را بررسی کرد. براساس گزارش مرکز پژوهش‌ها در این کشورها پنج عامل مشترک زمینه‌ساز موفقیت در ایجاد شغل شده است. اولین عامل تدوین استراتژی درست و دوری از بلندپروازی است. به این معنی که هر کشور با توجه به انباشت سرمایه فیزیکی و انسانی، کارآمدی در تخصیص منابع، به‌روز شدن تکنولوژی و تقسیم منافع رشد، استراتژی کلانی برای ایجاد شغل در نظر بگیرد و از تدوین برنامه‌های فوری اشتغال‌زایی خودداری کند. دومین عامل، تلاش این کشورها برای انتقال نیروی کار از کشاورزی به بخش صنعت، به‌ویژه تولید است. کمک به ایجاد و رشد شرکت‌های بزرگ، اصلاح ساختار انگیزشی (مانند دادن وام و معافیت

مالیاتی تا حمایت و دادن مشاوره) و ایجاد ساختار مشارکتی و دمکراتیک، دو عامل دیگر موفقیت کره، چین، برزیل و مالزی در مقابله با بیکاری بوده‌اند. حال باید به بررسی این عوامل در ایران بپردازیم.

وضعیت بیکاری در ایران

قبل از بررسی عوامل یاد شده، بد نیست نگاهی به وضعیت کنونی بیکاری در ایران بیندازیم. در حال حاضر از 25 میلیون جمعیت فعال، حدود سه میلیون و 203 هزار نفر بیکار هستند. نرخ مشارکت نیروی کار در ایران 40 درصد است که ازجمله پایین‌ترین نرخ‌های مشارکت در جهان محسوب می‌شود. در این میان نرخ مشارکت مردان در ایران تفاوت چندانی با سایر کشورها ندارد و این نرخ مشارکت زنان است که با میانگین جهانی تفاوت زیادی دارد. در همین حال آنطور که مرکز پژوهش‌ها گزارش داده، 40 درصد مشاغل در ایران آسیب‌پذیر (نداشتن حقوق مکفی برای گذران زندگی و همچنین بیمه) هستند در حالی که در کشورهای در حال توسعه این آمار زیر 30 درصد است. 

سهم بالای کشاورزی

سهم اشتغال در بخش کشاورزی در کشورهای توسعه یافته در حدود دو درصد است اما این سهم در اقتصاد ایران حدود 20 درصد است. از سوی دیگر سهم این بخش در ارزش‌افزوده کشور در حدود یک دهه گذشته کمتر از 10 درصد بوده که به معنای وجود بیکاری پنهان در این بخش است. نکته جالب اینجاست که دولت قصد ایجاد 67 هزار شغل جدید در این بخش را دارد.

وضعیت بد بنگاه‌های کوچک

در ایران بیشترین تمرکز بنگاه‌ها در بخش‌هایی مانند مواد خوراکی، محصولات پلاستیکی و محصولات کانی (مانند شیشه، گچ و آجر) است که ارزش‌افزوده بسیار پایینی دارند. ارزش‌افزوده صنایع کوچک و متوسط  ایران در بازه زمانی 83 تا 93، از 16 درصد به 11 درصد رسیده. در واقع بنگاه‌های کوچک و متوسط در ایران عملاً نقشی در ایجاد ارزش‌افزوده ندارند در حالی که 42 درصد اشتغال ایران را شامل می‌شوند. در این بخش تنها نیروی کار فرسوده می‌شود و نوعی بیکاری پنهان وجود دارد. نکته قابل توجه دیگر در این بخش، تعداد بالای ورشکستگی بنگاه‌های تولیدی کوچک و متوسط است. از سال 84 تا 93 حدود 1500 بنگاه ورشکسته شده‌اند.

تعداد کم بنگاه‌های بزرگ

هیچ شرکتی از ایران در میان 500 شرکت برتر جهان وجود ندارد. درحالی که حتی کشورهایی مانند لهستان، مالزی و عربستان هم حداقل یک شرکت در میان 500 شرکت برتر جهان دارند. همچنین

در ایران برخلاف روند جهانی، شرکت‌ها به سمت کوچک شدن حرکت می‌کنند. این در حالی است که بنگاه‌های بزرگ موجود در ایران سهم 90 درصدی در ارزش افزوده داشته‌اند.

فرار از تولید

کارشناسان مرکز پژوهش‌های مجلس معتقدند که بررسی ساختار انگیزشی کشور نشان می‌دهد این ساختار به‌شدت علیه اشتغال و رشد اقتصادی است. گواه این مدعا هم بازدهی بالای سرمایه‌گذاری در زمین و مسکن نسبت به بنگاه‌های تولیدی است. تلاطم بازار طلا و ارز، تغییر مستمر قوانین، حمایت نکردن از تولید و مشکلات فراوان تولیدکنندگان ازجمله دیگر عوامل منفی اثرگذار بر حرکت کارآفرینان به سمت بخش تولیدی کشور است.

استراتژی توسعه اشتباه

مرکز پژوهش‌ها با مرور برنامه‌های توسعه نتیجه گرفته که در هیچکدام از این برنامه‌ها سیاست صنعتی (برای ایجاد صنایع کارخانه‌ای تحقیق و توسعه محور مثل داروسازی، کامپیوتر، الکترونیک، نرم افزار و …) دیده نشده و برنامه‌ریزان دل در گرو مکانیسم بازار داشته‌اند.  همچنین وجود چندین هزار طرح نیمه‌تمام عمرانی در کشور و تداوم طرح‌های جدیدی که تصویب و آغاز می‌شوند از دید مرکز پژوهش‌ها نشان دهنده اولویت‌بندی اشتباه در استراتژی توسعه است. این مرکز همچنین درباره حرکت به سمت نظام دمکراتیک و مشارکتی می‌نویسد که این موضوع، امری تدریجی است و به‌تدریج باید بر مشکلات غلبه کرد.

***

ساعت کار زیاد و درآمد سرانه پایین

در بخشی از گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس ساعت کار کشورهای مختلف در سال 2016 مقایسه شده. بر این اساس متوسط ساعت کار ایرانی‌ها در این سال حدود 2300 ساعت بوده که از کشورهای آلمان (1400 ساعت)،  آمریکا (1800 ساعت)، ترکیه (1850 ساعت)، یونان (2000 ساعت) و کره جنوبی با 2100 ساعت بیشتر بوده است. این در حالی است که درآمد سرانه ایران در سال 2016 از تمامی کشورهای بالا کمتر بوده. بنابراین کارشناسان مرکز پژوهش‌ها نتیجه گرفته‌اند که اشتغال نیروی کار و ساعات زیاد کاری همیشه امری مثبت نیست و به افزایش تولید ناخالص ملی و خلق ثروت منتهی نمی‌شود.

دولت به تصویب لوایح زمینه‌ساز FATF نیاز دارد

سخنگوی دولت تاکید کرد که دولت به تصویب لوایح زمینه ساز FATF نیاز دارد. محمد باقر نوبخت روز گذشته در نشست خبری هفتگی خود گفت که دولت به دنبال تصویب لوایح چهارگانه است و تاکید می‌کند که این لوایح باید در چارچوب قانون اساسی به تصویب برسد. وی افزو که نگاه دولت بر این است که اگر شورای نگهبان نظری دارد، مجلس آن را برطرف کند؛ چراکه دولت به تصویب این لوایح نیاز دارد. FATF (کارگروه ویژه اقدام مالی) از ایران خواسته لوایح الحاق ایران به کنوانسیون مبارزه با تأمین مالی تروریسم، اصلاح قوانین مبارزه با تامین مالی تروریسم، اصلاح قانون مبارزه با پولشویی و الحاق ایران به کنوانسیون ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﺑﺮای ﻣﺒﺎرزه ﺑﺎ ﺟﺮاﺋﻢ ﺳﺎزﻣﺎن ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻓﺮاﻣلی (پالرمو) را تصویب و اجرا کند. در روزهای گذشته سخنگوی شورای نگهبان از ایراد این شورا به دو لایحه پولشویی و  پالرمو خبر داده بود.

روس‌ها چتر خود را با کسی تقسیم نمی‌کنند

مصطفی داننده

باران شدید بود. آنهم درست در لحظه‌ای که قرار بود فرانسوی‌ها جام را بغل کنند. پوتین، ماکرون و کیتاروویچ کنار هم ایستاده بودند اما با یک تفاوت بزرگ. روس‌ها چتری بزرگ را بالای سر رییس جمهور خود گرفته بودند تا پوتین خیس نشود. ماکرون، رییس جمهور فرانسه زیر باران مانده بود و خانم کیتاروویپچ، رییس جمهور کرواسی در حالی که خیس آب بود بازیکنان را در آغوش می‌گرفت. روس‌ها رسم مهمان نوازی را به جا نیاوردند و در باران شدید مسکو اول هوای رییس جمهور خود را داشتند تا مهمان‌ را؛ آنها در آن لحظه فقط می‌خواستند پوتین خیس نشود و مهم نبود که دیگران در چه وضعی قرار دارد. آن هم دو رییس جمهور دیگر که تنها بعد از آن که کاملاً خیس شدند، برایشان چتر آوردند. رفتار عجیبی بود اما درس بزرگی داشت. روسیه این روزها نقش مهمی در مناقشات بین‌اللملی به ویژه برجام بازی می‌کند و مسکو تبدیل به جام جهانی دیپلمات‌ها شده است. همه سعی می‌‌کنند روس‌ها را به سمت خود بکشند و از قدرت‌های پنهان ونهان این کشور به نفع خود استفاده کنند. مسکو هم به دنبال پیدا کردن بهترین گزینه برای منافع ملی خودش است. آنها در جام جهانی در مسابقاتی که میزبان آن هستند حاضر نیستند خیس شوند و هزینه بدهند، دیگر چه برسد به سیاست خارجی که در آن اصل منافع ملی است. بر همین اساس مسؤولان دیپلماسی ما که در تلاش هستند تخم‌مرغ‌های روسیه را در سبد خود بچینند باید مواظب باشند که اگر باران شدید شود، روس‌ها چتر را بالای سر خود می‌گیرند و حاضر نیستند چتر را با دیگران تقسیم کنند. خیس شدن ماکرون و کیتاروویچ در حالی که پوتین زیر چتر بود یک تصویر واقعی از تصمیمات روسیه در سیاست خارجی است. به آنها نمی‌شود ایرادی گرفت. روس‌ها به دنبال منافع ملی خود هستند و عاشق چشم و ابروی هیچ کس نیستند. رفتار جمهوری اسلامی برای یارگیری در عصر ترامپ یک تصمیم درست و استراتژیک است اما این دوستان نباید در روسیه و چین خلاصه شود. ایران باید دست دوستی خود را به سمت کشورهای مختلف دراز کند و تخم‌مرغ‌های خود را در سبد‌های مختلف بگذارد؛ حالا در چند سبد بیشتر و در چند سبد کمتر. ما نباید فکر کنیم وقتی باران شدید می‌شود و همه در حال خیس شدن هستند روس‌ها چتر بزرگ خود را با ما تقسیم می‌کنند. نه، آنها ابتدا به دنبال خیس نشدن خود هستند و بعد فکرمی‌کنند چتر دیگر خود را به چه کسانی بدهند. در روابط بین‌الملل نه می‌شود از دوستی کسی ذوق شد نه از دشمنی و بدعهدی آن دلخور شد. در سیاست خارجی نباید از هیچ کشوری انتظار داشت. همه در این دنیا به دنبال منافع خود هستند و حاضر نیستند برای دیگری خود را فدا کنند./ عصر ایران

معاون گردشگری میراث فرهنگی:

زنان نقش پررنگی در صنعت گردشگری دارند

دومین همایش و هم‌اندیشی بانوان کارآفرین در صنعت گردشگری و حوزه صنایع‌دستی برگزار شد.

محمد محب‌خدایی معاون گردشگری و سرپرست معاونت سرمایه‌گذاری سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری در این همایش در سالن اجتماعات سازمان با حضور بانوان فعال در حوزه گردشگری و صنایع‌دستی برگزار شد، گفت: «باید قبول کنیم که امروز دنیا، دنیای مدیریت سایه است و بانوان این مدیریت را بر عهده دارند.»

او یادآور شد: «80 درصد پرسنل معاونت گردشگری بانوان هستند، گردشگری محوری است که در همه بخش‌ها بحث میزبانی را دارد و این استعداد در بانوان نهفته است، ذوق و استعداد و هنر در گردشگری موضوع مهمی است که بانوان در این بخش نقش و جایگاه ویژه‌ای دارند.»

محب‌خدایی تصریح کرد: «روح دادن به استعداد و هنر موضوعی است که در نهان بانوان نهفته است، ما نیاز داریم که از استعدادهای بانوان بهره‌مند شویم و بتوانیم با مقاصد گردشگری دنیا رقابت کنیم.»

سرپرست معاونت سرمایه‌گذاری سازمان میراث‌فرهنگی اضافه کرد: «حوزه گردشگری تفریحی در کشور ما خانواده محور است و این موضوع برای گردشگران خارجی نیز دارای جذابیت است، همچنین در حوزه‌های مختلف گردشگری بانوان می‌توانند نقش و جایگاه ویژه‌ای داشته باشند.»