ناتوانی در اجرای قانون هوای پاک و کنترل آلودگی هوا، وزیر آموزش و پرورش را وادار به ادعاهای عجیب و غریب درباره شیوه مدیریت کشورهای دیگر در زمان افزایش شاخص‌های کیفیت هوا و آلودگی کرد. با افزایش خطرناک و پی‌در‌پی آلودگی هوا در پاییز و زمستان سال جاری، مدارس طبق قانون و استانداردی بین‌المللی تعطیل شدند. این تعطیلی‌ها که پیروی افزایش شدید آلودگی هوا بیشتر از هر سال شد، نگرانی‌ها را بابت افت تحصیلی دانش‌آموزانی که پس از دوره طولانی آموزش مجازی به مدارس بازگشته بودند، بیشتر کرد. اوضاع به نحوی شد که از طرفی آلودگی هوا و شاخص‌های کیفیت هوا یا در وضعیت ناسالم برای گروه‌های حساس و ناسالم برای همه و در برخی شهر‌ها، خطرناک قرار گرفت و از طرف دیگر دانش‌آموزان مدت زیادی تحت آموزش مجازی کند و پر از اختلال، در معرض خطر یادگیری ناکافی و فقر آموزشی قرار گرفتند. این وضعیت با اعتراض معلمان و همه اقشار جامعه مواجه شد و وزیر آموزش و پرورش را وادار به واکنش کرد. یوسف نوری، روز سه‌شنبه در اختتامیه سومین جشنواره طب ایرانی ادعای عجیبی را مطرح کرد: «بر اساس بررسی شاخص جهانی هوا برخی کشورها مانند مکزیک و یا چین آلودگی شدیدتری حتی با شاخص ۳۰۰ دارند ولی مدارسشان تعطیل نمی‌شود ولی در کشور ما یا با بارش برف یا آلودگی با شاخص ۱۵۰، مدارس تعطیل می‌شود.» احمد وحیدی، وزیر کشور هم در ادامه از طرح پیشنهادی سازمان حفاظت محیط زیست جهت جلوگیری از تعطیلی مدارس چنین گفت: «با کمک سازمان محیط زیست، پیشنهاد جدیدی برای تغییر استانداردها در دولت تهیه شده تا لازم نباشد در این شرایط مدارس‌مان را تعطیل کنیم.»

طبق استانداردهای سازمان بهداشت جهانی و آژانس حفاظت محیط زیست ایالات متحده و مراکز کنترل بیماری یا همان CDC، تعطیلی مدارس و مکان‌های عمومی در جهان بر اساس شاخص‌های آلودگی چارچوب‌های خاصی دارد. شاخص‌های آلودگی هوا به پنج دسته تقسیم می‌شوند که اگر عدد این شاخص بر اساس کیفیت هوا بین 0 تا 50 باشد، هوا به عنوان هوای پاک و سالم برای همه افراد به حساب می‌آید. اگر در فاصله 51 تا 100 باشد، قابل قبول است اما اگر افرادی خیلی حساس هستند باید در صورت امکان فعالیت‌های طولانی یا سنگین را کاهش دهند. همچنین در عدد 101 تا 150، هوا ناسالم برای گروه‌های حساس است و افراد مبتلا به بیماری قلبی یا ریوی، سالمندان و کودکان باید فعالیت‌های طولانی یا سنگین خارج از منزل را به حداقل برسانند. شاخص بالای 151 تا 200، ناسالم است و همه گروه‌های حساس باید از فعالیت خارج از خانه خودداری کنند و سایرین هم باید فعالیت‌های طولانی یا سنگین خارج از منزل را کاهش دهند. در هوای بسیار ناسالم، شاخص کیفیت هوا در بین بیش از 200 تا 300 قرار می‌گیرد و همه افراد باید تا حد امکان در خانه بمانند. در نهایت وقتی شاخص کیفیت هوا به بیش 300 تا 500 می‌رسد یعنی وضعیت خطرناک و هیچ کس نباید از خانه خارج شود.

استانداردهای جهانی می‌گویند فقط در مواردی که هوا پاک است، کودکان بدون نظارت می‌توانند از خانه بیرون بروند. اما حتی در هوای قابل قبول هم توصیه شده که کودکان به دلیل شدت حساسیت آنها و آثار زیان‎بار آلودگی هوا، ترجیحا در منزل بمانند

مدارس مکزیک و چین در آلودگی هوا تعطیل می‌شوند
برخلاف ادعای وزیر آموزش و پرورش، به گزارش پایگاه خبری چاینا دیلی، کمیسیون آموزش پکن وقتی شاخص کیفیت هوا به هشدار زرد رسید (یعنی در وضعیت قابل قبول قرار داشت)، از تمام مدارس ابتدایی و راهنمایی و همچنین موسسات آموزشی این شهر خواست تا فعالیت‌های خارج از خانه را متوقف کنند. همچنین به گزارش رویترز، دولت مکزیک نیز در اقدامی فوق‌العاده به دلیل افزایش سطح آلودگی در پایتخت این کشور، دستور تعطیلی مدارس شهر مکزیکوسیتی و اطراف آن را در روز پنجشنبه صادر و به بیش از 20 میلیون کودک توصیه کرد که از ورزش اجتناب کنند، در خانه بمانند و از لنزهای تماسی استفاده نکنند.
تعطیلی مدارس با افزایش آلودگی، یک ضرورت است
استانداردهای جهانی می‌گویند فقط در مواردی که هوا پاک است، کودکان بدون نظارت می‌توانند از خانه بیرون بروند. اما حتی در هوای قابل قبول هم توصیه شده که کودکان به دلیل شدت حساسیت آنها و آثار زیان‎بار آلودگی هوا، ترجیحاً در منزل بمانند. همچنین استاندارد دسته‌بندی شاخص کیفیت هوا توصیه می‌کند که مدارس در هوای ناسالم برای گروه‌های حساس، فقط مجازند به فعالیت‌های کوتاه‌مدت بپردازند اما فعالیت‌های طولانی مانند تمرینات ورزشی باید کم و فشرده باشد. همچنین دانش‌آموزان مبتلا به آسم باید برنامه‌های مرتبط با بیماری خود را دنبال کنند و داروهایشان خود را در این هوا، به همراه داشته باشند. این دستورالعمل با تشدید آلودگی هوا توصیه اکید کرده که افراد از خانه خارج نشوند و به این ترتیب مدرسه‌ها در وضعیت قرمز هوا یعنی ناسالم برای همه و بنفش که به معنی هوای خطرناک است، باید تعطیل شوند. اولیا و معلمان نیز باید حواسشان به علائم کودکان در روزهای آلوده باشد.
به این ترتیب هر چند وزیر آموزش و پرورش روز سه‌شنبه به این تعطیلی‌ها اعتراض کرد و حتی مدعی شد که «در دنیا در موقعیت آلودگی هوای بنفش مقطع متوسطه را هم اصلاً تعطیل نمی‌کنند و در دوره ابتدایی برخی جاها مدارس را تعطیل می‌کنند.» اما بررسی «پیام ما» نشان می‌دهد که این ادعا نادرست است و اکثر کشورها در شرایطی که با آلودگی کمتری در مقایسه با آلودگی هوای این روزهای ایران مواجه می‌شوند، مدارس خود را برای حفظ سلامت دانش‌آموزان تعطیل و فعالیت‌های خارج منزل را نیز محدود می‌کنند.