بازگشت امریکا به برجام، به‌شرط قطع رابطه ایران و چین

در حالی که وزیر امور خارجه دولت سیزدهم ساعتی پس از هم‌نشینی بعدازظهر روز سه‌شنبه با یادگار امام و تاکید بر این‌که «سیاست و رویکرد «نه شرقی نه غربی»، نه انزوا طلبی است، نه دوری از شرق و غرب، در نشستی با چنگ گوئو پینگ کمیسر امنیت خارجی وزارت خارجه جمهوری خلق به گفت‌وگو نشست و با این دیپلمات پینی در ارتباط با آخرین وضعیت مشارکت جامع راهبردی ایران و چین و اجرایی‌سازی برنامه همکاری جامع تبادل‌نظر کرد. گروهی از قانون‌گذاران آمریکایی لایحه‌ای را به سنای این کشور ارائه کرده‌اند که هرگونه اقدام دولت ایالات متحده در زمینه بازگشت به توافق هسته‌ای را به قطع روابط ایران با چین مشروط می‌کند.
آن‌طور که وبگاه کنگره آمریکا روز گذشته در بیانیه‌ای نوشت، «گروهی از سناتورهای آمریکایی از جمله بیل کَسیدی، مارشا بلک‌برن و همکارانشان لایحه «پاسخگویی ایران و چین» را برای معطوف ساختن توجه به روابط ایران با چین ارائه کرده‌اند که در صورت تصویب، الزام یا هزینه کردن برای توافقی هسته‌ای با ایران، مادامی که ایران روابطش را با چین و آن‌چه «گروه‌های تروریستی» مانند حماس عنوان شده، قطع نکرده است، ممنوع می‌شود.» این در حالی است که سناتور کسیدی در این باره گفته است: «دولت نباید بتواند بدون تاییدیه سنا توافق هسته‌ای هولناک دیگری با ایران انجام دهد و ایران باید پاسخگوی رفتار بدش باشد، نه این که با یک سلاح هسته‌ای به آن پاداش داده شود.» همچنین بلک‌برن دیگر سناتور امضاءکننده این لایحه مدعی شده است: «توافق اوباما-بایدن همیشه ناکارآمد بود. دولت بایدن نباید دوباره به توافقی ملحق شود که به حکومت ایران مشروعیت می‌بخشد، به ویژه وقتی آن‌ها به تامین مالی تروریسم، حمایت از حکومت خطرناک کمونیستی چین و تسهیل نسل‌کشی ادامه می‌دهند. این لایحه مانع اختصاص یافتن دلارهای مالیات‌دهندگان به توانمندسازی این حکومت می‌شود.»

گروهی از سناتورهای آمریکایی لایحه «پاسخگویی ایران و چین» را برای معطوف ساختن توجه به روابط ایران با چین ارائه کرده‌اند که در صورت تصویب، الزام یا هزینه کردن برای توافقی هسته‌ای با ایران، مادامی که ایران روابطش را با چین و آن‌چه «گروه‌های تروریستی» مانند حماس عنوان شده، قطع نکرده،، ممنوع خواهد شد

در حالی که ریک اسکات، مارکو روبیو، توم تیلیس، مایک براوم و تد کروز نیز ازجمله حامیان این لایحه بحث‌انگیز هستند، در بیانیه‌ای که روی خروجی وبگاه کنگره امریکا رفت، با تاکید بر این‌که «جمهوری اسلامی ایران و جمهوری خلق چین در مارس ۲۰۲۱ یک توافق راهبردی اقتصادی ۲۵ ساله به ارزش ۴۰۰ میلیارد دلار را امضا کردند تا نفوذ چین در خاورمیانه گسترش یابد»، به این نکته اشاره شده که «چین به‌رغم مقررات بین‌المللی تحریم‌ها، بزرگ‌ترین مشتری نفت ایران است.» این درحالی است که در ادامه این بیانیه آمده است: «به موجب توافق هسته‌ای ایران که توسط اوباما در سال ۲۰۱۵ انجام شد، تحریم تسلیحاتی سازمان ملل علیه ایران در اکتبر سال ۲۰۲۰ منقضی شد که اجازه می‌داد چین به ایران تسلیحات بفروشد و برعکس. دولت بایدن در مذاکراتی حضور دارد که توافق مشابهی را دوباره برقرار کند.»
در بیانیه سنا همچنین تاکید شده که «در صورت تصویب لایحه ارائه شده، هرگونه توافق هسته‌ای با ایران باید به تایید دو سوم اعضای سنای آمریکا برسد. تا زمانی که ایران تمامی توافق‌هایش را که شامل انتقال پول از چین باشند فسخ کند، شراکت استراتژیک و نظامی‌اش را با چین فسخ کند، تمامی روابط با نیروهای نیابتی‌اش از جلمه حماس را پایان ببخشد و نقل و انتقالات پول نقد به آن‌ها را متوقف کند، تخریب تمامی تسلیحات، مواد و زیرساخت‌های هسته‌ای،‌ موشکی، سایبری و شیمیایی‌اش را راستی‌آزمایی کند و حزب کمونیست چین زندانی کردن ایغورها را متوقف کند، الزام هزینه کردن برای توافق هسته‌ای ممنوع می‌شود و این کار مستلزم ارائه گزارشی مفصل از سوی وزیر امور خارجه به کنگره است که تشریح کند چگونه هرگونه توافق آینده با ایران طبق موارد ذکر شده است.»
این اقدامات سنای امریکا اما در شرایطی انجام شد که چنگ گوئو پینگ در دیدار غروب سه‌شنبه با وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، با ابلاغ سلام و دعوت وزیر امور خارجه چین برای سفر امیر عبداللهیان به پکن، از روند توسعه روابط راهبردی دو کشور ابراز خرسندی کرده است. این درحالی است که امیر عبداللهیان نیز در آن دیدار با تاکید بر ضرورت تقویت روند رو به گسترش روابط، همکاری در سازمان‌های بین‌المللی را از ابعاد مهم روابط خواند و رایزنی نزدیک در این حوزه را حائز اهمیت دانسته است.