هشدار تهران به باکو

از روزی که رئیس‌جمهوری آذربایجان در اظهاراتی تند و تیز مقامات ایران را مخاطب قرار داد و مدعی شد کامیون‌های ایرانی حاکمیت ملی این کشور را نقض کرده‌اند؛ زمان زیادی نگذشته است. اظهاراتی که در شبکه‌های اجتماعی بار دیگر با واکنش‌های تند و تیز همراه شد و موجب برپایی رزمایشی سریع در مرزهای شمال غربی ایران را فراهم آورد. اقدامی که با ابراز تعجب طرف آذربایجانی همراه شد ولی نظامیان ایرانی هدف آن را مقامات «توطئه افروزان» معرفی کردند. پس از این رزمایش بود که تنش‌ها میان تهران و باکو برای مدتی فروکش کرد ولی بار دیگر رئیس‌جمهوری آذربایجان شمشیر از رو کشید و این‌بار با اتهامی جدی‌تر، ایران و ارمنستان را مخاطب قرار داد. مساله قاچاق سازمان یافته هروئین و مواد مخدر به اروپا بود. پایگاه خبری «ترند» که از قرار معلوم دفتر آن در باکو قرار دارد، در گزارشی نوشت که الهام علی‌اف در اجلاس سران اتحادیه کشورهای مستقل همسود (CIS) گفته است میزان هروئینی که در مرز ایران و آذربایجان کشف شده، در مقایسه با سال گذشته دو برابر شده است. او همچنین در ادامه اظهارات خود نتیجه‌گیری کرد که این مساله به معنای «توطئه بین‌المللی» از سوی ایران و ارمنستان برای «صادرات هروئین و مواد مخدر به اروپا» است. اظهاراتی که به سرعت با واکنش تهران و ایروان مواجه شد.
تکذیب ایروان
نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان در واکنش به اظهارات رئیس‌جمهور آذربایجان، ضمن تکذیب گفته‌های علی‌اف، تاکید کرد که «ایروان همواره در همکاری تناتنگ با نیروهای انتظامی ایران با قاچاق مواد مخدر مبارزه کرده است.» به گزارش خبرگزاری اسپوتنیک، پاشینیاین گفت در دورانی که ارمنستان این مرزها را کنترل می‌کرد، سالانه مقدار قابل توجهی مواد مخدر کشف می‌شد و این همکاری هم‌اکنون نیز در مرزهای کشورهای ارمنستان و ایران ادامه دارد. به گفته نخست‌وزیر ارمنستان، کشف مواد مخدر در مرزهای دو کشور، همین حالا نیز «سه تا چهار برابر» بیشتر شده است. این آخرین واکنش جدی ارمنستان به اظهارات رئیس‌جمهوری آذربایجان بود ولی اوضاع در تهران متفاوت بود. مقامات مختلف ایرانی نه تنها گفته‌های علی‌اف را تکذیب کردند بلکه از همسویی باکو و تلاویو به تندی انتقاد کردند.
خط و نشان تهران
مقام‌های ایران در پاسخ به ادعاهای باکو از نقش تلاویو غافل نشدند: «طرح چنین اتهامات رسانه‌ای صرفا در راستای منافع رژیم صهیونیستی مبنی بر تحت تاثیر قرار دادن روابط برادرانه دو ملت ایران و آذربایجان است». این اظهارات از سوی سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران مطرح شده است. او در بخش دیگری از اظهاراتش، از تناقض میان اظهارات عمومی و خصوصی مقامات آذربایجان ابراز تعجب کرد و گفت: «متاسفانه به نظر می‌رسد به رغم پیام‌های خصوصی و مثبتی که از باکو در تماس‌های مختلف دریافت می‌شود، تعمدی برای طرح اظهارات رسانه ای بی‌مبنا از سوی باکو وجود دارد که البته در جای خود پاسخ مقتضی داده می‌شود.» اینکه پاسخ مقتضی ایران چه خواهد بود، چندان مشخص نیست ولی از مرزهای شمال غربی ایران خبر می‌رسد که ارتش و سپاه همچنان مشغول رصد دقیق منطقه هستند.علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی هم در صفحه شخصی خود در شبکه اجتماعی توئیتر به اظهارات علی‌اف پاسخ داد و با لحنی هشدارآمیز خطاب به مسئولان آذربایجان و با یادآوری اقدامات ایران در مسیر مبارزه با مواد مخدر نوشت: «بی‌توجهی به اصول و الزامات همسایگی و بیان اظهارات کذب و غیرسازنده، نشانه حسن‌نیت و تدبیر نیست.» او همچنین تاکید کرد: «اتهام‌زنی به کشوری که جامعه جهانی آن را به عنوان قهرمان مبارزه با مواد مخدر می‌شناسد، اثری جز بی‌اعتبارسازی کلام گوینده ندارد. مراقب دام‌های پرهزینه شیاطین باشید.» احتمالا مقصود شمخانی از «دام‌های شیطان»، اسرائیل است. تلاویو یکی از اصلی‌ترین و کلیدی ترین ارسال کنندگان سلاح به باکو به شمار می‌رود و به همین واسطه رابطه‌ای نزدیک تر باهم پیدا کرده‌اند. اقدامی که با مخالفت ایران همراه شده است.
آخرین آمار
اشاره شمخانی به مساله مقابله ایران با مواد مخدر هم احتمالا به هزینه‌های متحمل شده ایران اشاره دارد. براساس آمارهای استخراج شده توسط سازمان ملل، 75 درصد کشفیات تریاک جهان، 61 درصد مورفین جهان و 17 درصد هروئین جهان مربوط به جمهوری اسلامی ایران است. سال 98 هم ستاد مبارزه با مواد مخدر آمار تفکیکی از هزینه‌های جبران ناپذیر تحمیل شده بر ایران در مسیر مبارزه با مواد مخدر ارائه کرد که برمبنای آن، ایران بین سال‌های 57 تا 97 سه هزار و 815 نفر از نیروهای نظامی و امنیتی خود را در مسیر مقابله با مواد مخدر از دست داده که 49 درصد آنان متاهل بودند و 51 درصدشان مجرد. سهم وزارت اطلاعات در این مسیر 57 نفر بوده و نیروی انتظامی 2 هزار و 531 تن از نیروهای خود را از دست داده است. همه این‌ها در کنار هم می‌تواند سندی باشد از مقابله ایران با مواد مخدر و رد ادعای قاچاق سازمان یافته هروئین به اروپا حال آنکه آذربایجان هنوز هیچ سند و مدرکی دال بر ادعای خود ارائه نکرده است.