زبان و گویش مردم استان کرمان

24 شهریور 1395، 0:11

نویسنده: زهرا مرادی

استان کرمان با زبان فارسی و لهجهٔ کرمانی شناخته می‌شود. این لهجه شباهت زیادی به لهجه شیرازی دارد. علاوه بر زبان فارسی، اقلیت‌های مذهبی این استان به زبان‌های خود صحبت می‌کنند و در بین عشایر نیز زبان‌های ترکی و بلوچی رایج است.

زبان کرمانی از شاخهٔ زبان‌های جنوبی ایران است که از نظر برخی آواها و ویژگی‌ها تفاوت‌های زیادی با زبان‌های شمالی ایران دارد. اما در دهه‌های اخیر به دلیل گسترش وسایل ارتباط جمعی، بسیاری از واژه‌های محلی به فراموشی سپرده شده‌اند و نسل جدید بیشتر به زبان رسمی صحبت می‌کند.

هر زبانی لهجه‌های مختلفی دارد که در نقاط مختلف جغرافیایی و میان افراد با طبقات اجتماعی و سوابق تحصیلی متفاوت، به شکل‌های گوناگون تلفظ می‌شود. “گویش” به زبانی گفته می‌شود که در یک منطقه محدود جغرافیایی یک کشور رواج دارد و تفاوت آن با “زبان” در میزان گستردگی و تعداد سخنگویان آن است. گویش معمولاً در منطقه‌ای محدود به کار می‌رود و ممکن است شکل نوشتاری یا آثار مکتوب نداشته باشد.

“لهجه” نیز به گونه‌های جغرافیایی مختلف یک زبان، مانند فارسی یا انگلیسی، یا حتی زبان‌های محلی مانند گیلکی، ترکی و لری اطلاق می‌شود. زبان کرمان، به گفتهٔ یک مورخ و نویسندهٔ معاصر کرمانی، لهجهٔ خاصی ندارد، اما فارسی آن بسیار قدیمی و همان است که در گذشته در سیستان با آن سرودهای گرشاسب خوانده می‌شد.

محمدابراهیم باستانی پاریزی در مقدمهٔ کتاب “فرهنگ گویش” تالیف محمود صرافی نوشته است که زبان کرمانی‌ها از هزار سال پیش تاکنون تغییری نکرده است و لهجهٔ دیگری در کرمان نمی‌شناسیم که به زبان پهلوی عصر ساسانی یا اشکانی مربوط باشد یا مانند لهجه‌های خاص اطراف کاشان یا گیلک و کردی غیرمفهوم باشد. او همچنین معتقد است لهجهٔ “محله شهری” همان لهجهٔ مردم کرمان است و بسیاری از کلمات قدیمی فارسی همچنان در کرمان به کار می‌روند.

باستانی پاریزی معتقد است که ضبط لهجهٔ کرمانی، یعنی فرم ادای کلمات فارسی، نه تنها با اعراب‌گذاری معمول، بلکه حتی با الفبای فونتیک نیز دشوار است.

به اشتراک بگذارید:

برچسب ها:

باستانی پاریزی، زبان کرمانی، زبان‌های محلی کرمان، گویش‌های ایران، لهجه کرمانی