بیماری مرموز فک‌های خزری

تحریریه پیام ما

مرگ مرموز فک‌های خزری؛ آیا ویروس دیستمپر دوباره خزر را تهدید می‌کند؟

24 شهریور 1405، 16:55

با کشف لاشه ۲۹ فک خزری در سواحل مازندران از ابتدای سال جاری، نگرانی‌ها درباره نابودی این گونه محبوب شدت یافته است. مدیران محیط‌زیست با اشاره به فرضیه شیوع بیماری «دیستمپر سگ‌سانان»، از یک بحران زیستی در دریای خزر خبر می‌دهند که می‌تواند سرنوشت پستانداران دریایی منطقه را تغییر دهد.

بحران بقا در دریای خزر؛ از کاهش جمعیت تا مرگ‌های دسته‌جمعی

دریای خزر با یکی از تلخ‌ترین فصول زیست‌محیطی خود روبرو است. گزارش‌ها حاکی از آن است که جمعیت فک‌های خزری با سقوط ۹۰ درصدی، از دوران اوج خود به حدود ۷۰ هزار قلاده در سال ۲۰۱۵ رسیده است. اکنون با کشف لاشه‌های جدید در سواحل مازندران، این نگرانی که خزر ممکن است پستانداری نداشته باشد، به یک واقعیت نزدیک شده است.

فرضیه «دیستمپر»؛ قاتل خاموش پستانداران دریایی

روح‌الله اسماعیلی، معاون محیط‌زیست طبیعی استان مازندران، در تحلیل علت مرگ این گونه‌ها از یک بیماری ویروسی و مرموز به نام «دیستمپر سگ‌سانان» پرده برداشت. این بیماری که در سال ۲۰۰۰ میلادی منجر به مرگ ۱۰ هزار فک شد، می‌تواند عامل اصلی تلفات فعلی نیز باشد.

ویژگی‌های خطرناک بیماری دیستمپر:

آسیب سیستمیک: این ویروس مستقیماً سیستم عصبی، روده و ریه حیوان را هدف قرار می‌دهد.
نرخ مرگ‌ومیر بالا: در صورت ابتلا، مرگ حیوان تقریباً قطعی است.
چالش تشخیص: به دلیل فساد لاشه‌ها و ماندن آن‌ها در آب برای مدت طولانی، نمونه‌برداری دقیق برای اثبات قطعی این فرضیه دشوار شده است.

عوامل هم‌افزا در نابودی زیست‌بوم خزر

اگرچه دیستمپر یک متهم اصلی است، اما کارشناسان معتقدند مجموعه‌ای از عوامل باعث آسیب‌پذیری جمعیت فک‌ها شده‌اند:

آلودگی‌های شیمیایی و زیست‌محیطی: ورود پساب‌ها به دریای خزر.
تغییرات اقلیمی: تغییر در دمای آب و رژیم‌های زیستی.
کمبود منابع غذایی: کاهش ذخایر ماهی که پایه غذایی فک‌هاست.
گونه‌های مهاجم: حضور شانه‌دارها در اکوسیستم خزر.

مسئولیت مشترک کشورهای حاشیه خزر

بحران فک‌های خزری تنها یک چالش داخلی نیست؛ بلکه یک مسئله بین‌المللی است. با توجه به اینکه این پستانداران در تمام حوضه خزر تردد می‌کنند، مقابله با این بیماری و حفظ توسعه پایدار در این اکوسیستم، نیازمند همکاری عمیق میان تمامی کشورهای حاشیه دریا است.

فک‌های خزری درگیر بیماری مرموز؟