به گزارش پیام ما به نقل از ایسنا ، در میان ارتفاعات رشته‌کوه زاگرس و در مجاورت محوطه تاریخی بیستون، منطقه‌ای گسترده و سرشار از تنوع زیستی قرار دارد که با عنوان منطقه حفاظت‌شده بیستون شناخته می‌شود. این منطقه از سال ۱۳۷۵ تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفته و اکنون به عنوان یکی از ذخیره‌گاه‌های مهم طبیعی غرب ایران مطرح است.

منطقه حفاظت‌شده بیستون با وسعت حدود ۵۶ هزار و ۳۱۹ هکتار، بخش‌هایی از شهرستان‌های هرسین و کرمانشاه را در بر می‌گیرد. قرارگیری در امتداد رشته‌کوه زاگرس موجب شده این منطقه از تنوع توپوگرافی و اقلیمی قابل توجهی برخوردار باشد. ارتفاعات سنگی، دره‌های عمیق، چشمه‌ها، دشت‌های مرتفع و دامنه‌های پوشیده از پوشش گیاهی، زیستگاه‌های متنوعی را برای گونه‌های مختلف فراهم کرده است.

بر اساس بررسی‌های محیط زیستی، گونه‌هایی همچون گرگ، روباه معمولی، شغال، کفتار راه‌راه، گراز، خرگوش، تشی، گربه وحشی و انواع جوندگان در این منطقه زیست می‌کنند. در بخش پرندگان نیز گونه‌هایی مانند کبک، تیهو، عقاب طلایی، دلیجه، سارگپه، شاهین، زاغی، چکاوک‌ها و انواع پرندگان بومی و مهاجر مشاهده شده‌اند. موقعیت جغرافیایی بیستون در مسیر مهاجرت برخی پرندگان، بر اهمیت حفاظتی این منطقه افزوده است.

پوشش گیاهی منطقه حفاظت‌شده بیستون از نمونه‌های شاخص رویشگاه زاگرسی محسوب می‌شود. درختان بلوط ایرانی، بنه (پسته وحشی)، زالزالک، کیکم، گلابی وحشی، بادام کوهی و ارژن از مهم‌ترین گونه‌های درختی و درختچه‌ای آن هستند. همچنین گیاهان دارویی و مرتعی مانند آویشن، باریجه، کنگر، گل گاوزبان، شیرین‌بیان، موسیر و ریواس در بخش‌های مختلف این منطقه رشد می‌کنند.

کارشناسان منابع طبیعی معتقدند این پوشش گیاهی علاوه بر تأمین نیازهای زیستی حیات وحش، در حفظ خاک، کنترل فرسایش و تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی نقش دارد. منطقه حفاظت‌شده بیستون بخشی از سامانه اکولوژیکی زاگرس مرکزی محسوب می‌شود و در کاهش خطر سیلاب و حفظ منابع آبی نیز تأثیرگذار است.

با این حال، این منطقه با چالش‌هایی همچون چرای بی‌رویه دام، بهره‌برداری غیرمجاز از منابع طبیعی، آتش‌سوزی مراتع، شکار غیرقانونی و پیامدهای تغییرات اقلیمی مواجه است. خشکسالی‌های سال‌های اخیر نیز فشار مضاعفی بر منابع آبی و پوشش گیاهی منطقه وارد کرده است.

همجواری منطقه حفاظت‌شده بیستون با اثر جهانی بیستون که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده، ظرفیتی برای توسعه گردشگری طبیعت‌محور ایجاد کرده است. سالانه گردشگران بسیاری برای بازدید از آثار تاریخی بیستون به کرمانشاه سفر می‌کنند، اما ظرفیت‌های طبیعی منطقه هنوز به طور کامل مورد بهره‌برداری قرار نگرفته است.

استان کرمانشاه با مساحت ۲ میلیون و ۴۹۹ هزار هکتار، دارای ۷۰ درصد عرصه‌های منابع طبیعی است که شامل بیش از ۵۲۷ هزار هکتار جنگل و یک میلیون و ۱۹۲ هزار هکتار مرتع می‌شود. پنج منطقه حفاظت‌شده بیستون، قلاجه، بوزین و مره‌خیل، امروله دالاخانی و بدر و پریشان، سه پناهگاه حیات وحش ورمنجه، زله‌زرد و قراویز و دو اثر طبیعی ملی غار قوری‌قلعه و غار پراو در این استان تحت حفاظت قرار دارند.

کرمانشاه با وسعت بیش از ۲۴۰ هزار هکتار مناطق تحت مدیریت حفاظت محیط زیست، از زیستگاه‌های مهم گونه‌هایی چون شوکا، کل و بز، آهو، قوچ و میش، پلنگ و خرس قهوه‌ای به شمار می‌رود و یکی از زیستگاه‌های اصلی خرس قهوه‌ای در کشور محسوب می‌شود.