پاسخ فنی ساتبا به ادعای «قبرستان پنل خورشیدی شدن ایران»

در پی انتشار ویدیوها و مطالبی در فضای مجازی با مضمون «ایران قبرستان پنل خورشیدی می‌شود»، این سازمان با هدف تنویر افکار عمومی و با رویکردی فنی، کارشناسی و مبتنی بر ملاحظات زیست‌محیطی، توضیحاتی را درباره واقعیت‌های فنی پنل‌های خورشیدی و مدیریت پایان عمر آن‌ها ارائه کرد.

بر اساس توضیحات ساتبا، پنل‌های خورشیدی متداول سیلیکونی دارای عمر مفید طراحی‌شده حدود ۲۵ تا ۳۰ سال هستند و پایان این دوره به‌معنای خروج ناگهانی از مدار بهره‌برداری نیست، بلکه کاهش تدریجی راندمان را به‌دنبال دارد. این پنل‌ها حتی پس از پایان عمر اسمی نیز همچنان توان تولید برق داشته و می‌توانند در کاربردهای کم‌اهمیت‌تر یا پروژه‌های بازتوانی مورد استفاده قرار گیرند؛ از این رو تصور انباشت هم‌زمان حجم بالایی از پنل‌های غیرقابل استفاده با واقعیت فنی همخوانی ندارد.

ساتبا همچنین تأکید کرده است که پنل‌های خورشیدی در زمره پسماندهای خطرناک قرار نمی‌گیرند و بیش از ۸۵ تا ۹۰ درصد اجزای آن‌ها شامل شیشه، آلومینیوم، سیلیکون و فلزات، قابلیت بازیافت دارند. تجربه جهانی نشان می‌دهد مدیریت و بازیافت این تجهیزات، در مقایسه با پسماندهای نیروگاه‌های فسیلی و حتی تجهیزات باتری‌محور، هزینه و پیچیدگی به‌مراتب کمتری دارد و توسعه صنعت بازیافت پنل در ایران می‌تواند به‌عنوان یک فرصت صنعتی و اشتغال‌زا مورد توجه قرار گیرد.

در بخش دیگری از این توضیحات آمده است که ارزیابی چرخه عمر انرژی خورشیدی نشان می‌دهد مجموع آثار زیست‌محیطی آن، حتی با احتساب مراحل استخراج مواد اولیه، تولید، بهره‌برداری و بازیافت، به‌مراتب کمتر از نیروگاه‌های حرارتی مبتنی بر سوخت‌های فسیلی است؛ نیروگاه‌هایی که سالانه حجم قابل توجهی از آلاینده‌ها، گازهای گلخانه‌ای و پسماندهای غیرقابل بازیافت را وارد محیط زیست می‌کنند.

ساتبا با اشاره به الزامات سیاست‌گذاری، اعلام کرد در فرآیند صدور مجوزها و تدوین قراردادها، بر استفاده از تجهیزات دارای استانداردهای معتبر بین‌المللی و قابلیت ردیابی سازنده تأکید دارد و موضوع مسئولیت تولیدکننده و پیش‌بینی سازوکار جمع‌آوری و بازیافت تجهیزات در پایان عمر، در چارچوب‌های آینده توسعه تجدیدپذیرها تقویت خواهد شد.

این سازمان در جمع‌بندی تأکید کرد طرح ادعای «قبرستان پنل خورشیدی شدن ایران» بدون توجه به عمر تدریجی تجهیزات، بازیافت‌پذیری بالا، تجارب جهانی و مزایای زیست‌محیطی انرژی خورشیدی، تصویری غیرواقعی ارائه می‌دهد. به گفته ساتبا، توسعه انرژی خورشیدی در کنار تدوین ضوابط دقیق فنی و زیست‌محیطی، نه‌تنها تهدیدی برای محیط زیست نیست، بلکه یکی از مؤثرترین راهکارها برای کاهش آلاینده‌ها، مدیریت ناترازی انرژی و حرکت کشور به سمت توسعه پایدار محسوب می‌شود.