کوهستان میوله، که مجموعه تاق‌بستان و پروژه تله‌کابین قرار است در آن اجرا شود، بخشی از مطالعات دوران کارشناسی ارشد من بود و به‌واسطه همین مطالعات، آشنایی کامل با جغرافیای آن دارم؛ منطقه‌ای که به‌ نام‌های «میوله» یا «فرخ‌شاد» شناخته می‌شود. توده آهکی بیستون-شاهو که از محدوده بیستون آغاز و تا حوالی میان‌راهان امتداد دارد، سرزمینی است که به‌دلیل برخورداری از منابع آبی فراوان و ساختار زمین‌شناسی منحصربه‌فرد، از دیرباز یعنی از دوران پارینه‌سنگی تا امروزه به‌صورت مستمر محل زیست انسان‌ها بوده است. این منطقه به‌دلیل وجود فاکتورهای زیست‌محیطی فراوان، شامل زمین حاصلخیز در میانه دشت‌های میان‌کوهی در کرمانشاه، وجود چشمه‌های فراوان، غارها و پوشش گیاهی غنی، همواره زیستگاه انسانی شناخته‌شده‌ای بوده است. به همین دلیل، در جای‌جای این منطقه نشانه‌هایی از زیست انسان در دوره‌های مختلف باستان و تاریخی دیده می‌شود و بنا به نظر بسیاری از محققان یکی از غنی‌ترین مراکز فرهنگی و تمدنی فلات ایران محسوب می‌شود.

در بیان اهمیت محدوده تاق‌بستان باید گفت در محدوده کوهستان میوله یا فرخ‌شاد، که تاق‌بستان تنها بخش کوچکی از آن است، سکونتگاه‌هایی از دوره پارینه‌سنگی کهن تا تاریخی وجود دارد. در مطالعات و بررسی‌هایی که در این منطقه انجام شده است، تنها در کوهستان میوله، بیش از ۱۶ غار و پناهگاه صخره‌ای مسکونی در دوره پارینه‌سنگی شناسایی شده‌ است. همچنین، آثار دیگری مربوط به دوره‌های بعد نیز در این محدود کشف و مطالعه شده است. علاوه‌براین، مجموعه نقش‌برجسته‌ها و طاق‌ها، که بسیار ارزشمندند و از کاندیداهای ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو هستند، در همین محدوده قرار دارند.

حدود ۲۰ سال پیش که در کرمانشاه ساکن بودم، شاهد شکل‌گیری تفکری اشتباه درباره احداث تأسیسات تله‌کابین در محدوده تاق‌بستان بودم. حتی بخشی از پایه‌های اولیه آن نیز در همان سال‌ها در محل نصب شد، اما با تلاش‌ بسیاری از  کارشناسان و دلسوزان این پروژه متوقف شد و حالا متأسفانه بار دیگر زمزمه‌های آغاز این پروژه به گوش می‌رسد؛ خبری نگران‌کننده که سرنوشت محوطه باستانی تاق‌بستان و دیگر آثار این محدوده را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد.

در بسیاری از نقاط جهان تله‌کابین‌ها را در دل طبیعت احداث می‌کنند تا گردشگران از مناظر طبیعی بهره‌مند شوند، نه آنکه آن را در قلب آثار باستانی بنا کنند. اجرای چنین پروژه‌ای، یک خطای استراتژیک بزرگ است. این احتمال جدی وجود دارد که با اجرای این پروژه مجموعه‌ای کم‌نظیر از آثار پارینه‌سنگی، از جمله غارهای اشکفت که دقیقاً در مسیر عبور تله‌کابین قرار دارند، همراه با مجموعه تاریخی تاق‌بستان، گورستان دوره ماد و شمار دیگری از غارها و مکان‌های باستانی، به‌شدت از اجرای این پروژه آسیب ببینند. این اقدام اشتباهی‌ست که تبعات جبران‌ناپذیری در پی خواهد داشت.

تاق‌بستان هم‌اکنون نیز با چالش‌های فراوانی مواجه است؛ از جمله رستوران‌هایی که در سالیان اخیر در کنار آن ساخته شده و روستایی که دهه‌هاست در مجاورت آن قرار دارد و هیچ‌گاه موفق به انتقال و یا ساماندهی آن نشده‌اند. نه‌تنها اقدام مؤثری در رابطه با مشکلات ذکرشده صورت نگرفته، که شاهد اضافه کردن مشکل بزرگ دیگری به‌نام احداث تله‌کابین هستیم. این تصمیم هیچ‌گونه پشتوانه کارشناسی ندارد و اگر عملی شود، باید برای همیشه با رؤیای ثبت این منطقه در فهرست میراث جهانی یونسکو خداحافظی کنیم.

به‌نظر می‌رسد تفکری که ایده احداث تله‌کابین در این نقطه را مطرح کرده است، چند فاکتور را مدنظر قرار داده باشد؛ موقعیت تاق‌بستان در منتهی‌الیه شمالی شهر کرمانشاه و امتداد آن از بلوار تاق‌بستان تا دامنه صخره‌ای با ارتفاع ۷۰۰ تا ۸۰۰ متر، شاید در وهله اول جذاب به‌نظر برسد. احتمالاً طراحان این ایده فکر کرده‌اند می‌تواند چشم‌اندازی زیبا به شهر ارائه دهد و مسیر صعودی کوتاه و سریعی داشته باشد. اما از نگاه یک باستان‌شناس، این منطقه بسیار حساس و ارزشمند است و هرگونه مداخله، آن را در معرض خطر نابودی قرار می‌دهد. از منظر میراث فرهنگی و طبیعی، حفاظت از این محدوده در یک چشم‌انداز دور به‌مراتب بیشتر از اجرای چنین پروژه‌ای منطقی است.  

واقعاً باید پرسید چه زمانی قرار است تصمیم‌گیران دست از طرح‌های غیرکارشناسی که در محدوده شهر کرمانشاه اجرا می‌شود، بردارند. نمونه‌های فراوانی می‌توان در این زمینه نام برد که مهمترین آنها طرح نیمه‌کاره و غیر‌کارشناسی مونوریل است. این‌ اقدامات نمونه‌هایی از سوء‌مدیریت و تصمیم‌گیری‌های ناپخته هستند.