غول‌های فسیلی و حمایت‌های سنگین از دونالد ترامپ

براساس تحلیل جدید گروه ارتباطات راهبردی(Climate Power)، متحدان بیگ اویل (Big Oil) تنها در سه ماه اول سال ۲۰۲۴ بیش از ۶.۴ میلیون دلار به کمیته جمع‌آوری کمک‌های مالی برای دونالد ترامپ تزریق کرده‌اند. از مدیران شرکت‌های سهام خصوصی گرفته تا سرمایه‌گذاران و فعالان ضد حفاظت از محیط‌زیست، همگی سعی کرده‌اند ترامپ را در مسیر رسیدن به پیروزی در انتخابات، حمایت کنند. این موضوع بر کسی پوشیده نیست که غول‌های صنعت نفت و گاز و سوخت‌های فسیلی آمریکا، کمپین ترامپ را تقویت مالی کرده‌اند. ترامپ نیز بدون هیچ تعارف و ابایی، چک‌های کلان آنها را پذیرفته است. البته این اولین‌باری نیست که ترامپ مورد حمایت فعالان حوزه نفت و گاز قرار می‌گیرد. در دور نخست ریاست‌جمهوری ترامپ، بیش از یک‌هزار و ۵۰۰ شرکت و شخص فعال در این حوزه، در مجموع ۱۰۷ میلیون دلار به کمیته تحلیف ریاست‌جمهوری ترامپ کمک کردند. این رقم بیش از دو برابر ۵۳ میلیون دلاری است که برای مراسم تحلیف رئیس‌جمهور باراک اوباما در سال ۲۰۰۹ ،که در آن تاریخ رکوردشکن بود، جمع‌آوری شد.

در دور اول ریاست‌جمهوری ترامپ، تلاش سیستماتیک او در راستای لغو محدودیت‌ها در توسعه نفت، گاز و زغال‌سنگ و کاهش برنامه‌های مربوط به مبارزه با تغییرقلیم نشان داد رئیس‌جمهور آمریکا، در ازای کمک‌های دریافتی، حاضر به فدا کردن محیط‌زیست است. ترامپ در دور اول ریاست‌جمهوری خود، فقط چهار روز پس از حضور در کاخ سفید، به بررسی‌های زیست‌محیطی خط لوله داکوتا اکسس پایان داد و راه را برای توسعه ضد محیط‌زیستی این خط لوله نفتی باز کرد؛ اقدامی که با اعتراضات گسترده فعالان محیط‌زیست همراه شد و ناگفته پیداست که این اعتراض‌ها به‌جایی نرسید. اکنون و با گذشت هشت سال از آن تاریخ، اگرچه ترامپ برنامه رسمی خود در قبال محیط‌زیست را منتشر نکرده است، اما برخی معتقدند ترامپ نسبت به بار قبل نه‌تنها تغییر نکرده بلکه شاید حتی تندروتر شده باشد.

ترامپ در هشت سال اخیر تغییر موضع داده است؟

طی چهار سال نخست ریاست‌جمهوری، دولت ترامپ عمده سیاست‌های اقلیمی را لغو کرد و بسیاری از قوانین مربوط به هوای پاک، آب، حیات‌وحش و مواد شیمیایی سمی را به حالت تعلیق در آورد. براساس تحقیقات دانشکده حقوق هاروارد و دانشکده حقوق کلمبیا، نزدیک به صد قانون زیست‌محیطی توسط ترامپ لغو و بیش از ده‌ها عقبگرد احتمالی دیگر تا پایان دوره ریاست‌جمهوری او در راه بوده است که ترامپ موفق نشده به سرانجام برساند. بخش عمده‌ای از تعلیق‌های انجام‌شده در دوران ترامپ، مرتبط با محدودیت‌های دوران اوباما در مورد انتشار دی‌اکسیدکربن بود. همچنین، ترامپ حفاظت از بیش از نیمی از تالاب‌های ایالات متحده و محدودیت انتشار جیوه از نیروگاه‌ها را پس گرفت. ترامپ در سال ۲۰۱۷ (کمتر از شش ماه پس از اولین ریاست‌جمهوری خود)،  رسماً اعلام کرد ایالات متحده را از توافقنامه پاریس خارج می‌کند (توافق بین‌المللی سال ۲۰۱۵ که تقریباً همه کشورها به‌عنوان تعهدی برای تلاش برای حفظ افزایش دما و سایر تأثیرات تغیراقلیم امضا کردند).

آیا ترامپ تغییر موضع داده است؟ شاید پاسخ این سؤال را بتوان بسیار سریع و ساده داد: ترامپ، پس از مراسم تحلیف، فرمان‌هایی اجرایی برای کاهش مقررات زیست‌محیطی و خروج از معاهده بین‌المللی پاریس امضا کرد. او همچنین با امضای فرمانی اجرایی‌ به وزارت انرژی اجازه داد بازبینی درخواست‌ها برای تأیید مجوز صادرات گاز طبیعی مایع را هرچه زودتر از سر بگیرد. او در فرمان اجرایی جداگانه‌ای نیز وضعیت اضطراری ملی در حوزه انرژی اعلام کرد. ترامپ همچنین دستوری اجرایی برای توقف تمام پروژه‌های فدرال برای نیروگاه‌های بادی فراساحلی و توقف هرگونه اجاره زمین برای پروژه‌های مزارع بادی ساحلی و خارج از ساحل امضا کرد.

اما ماجرا صرفاً به صدور فرمان‌های علنی محدود نشده است. پورتال بررسی وضعیت تغییراقلیم در وب‌سایت‌های وزارت دفاع آمریکا، وزارت امور خارجه و کاخ سفید حذف شده است. بخش کامل «اقلیم و پایداری» که توسط وزارت حمل‌ونقل آمریکا ارائه می‌شد نیز ناپدید شده است، با رهبری جدید این وزارتخانه دستور حذف هرگونه سیاست، دستورالعمل یا بودجه که به هر طریقی به تغییراقلیم یا اثرات گازهای گلخانه‌ای اشاره دارد یا مرتبط می‌شود، به‌طور کامل حذف شده است. برخی از پژوهشگران آمریکایی نیز می‌گویند تحقیقاتشان در این حوزه ها از وب‌سایت‌های دولت فدرال ناپدید شده‌اند. منتقدان می‌گویند این اقدامات درک عمومی از بحرا‌ن‌های زیست‌محیطی را خفه می‌کند و نقشه ترامپ برای تغییر افکار عمومی از مخاطرات زیست‌محیطی کلید خورده است.

باتوجه‌به همه اینها و البته باتوجه‌به اینکه هنوز دونالد ترامپ در ابتدای مسیر ریاست‌جمهوری دوم خود است، می‌توان گفت او به رفتارهای پیشین خود در حوزه بی‌اعتنایی به محیط‌زیست پایبند است و احتمالاً این رفتارها تا پایان سال چهارم ریاست‌جمهوری او ادامه خواهد داشت.