بایگانی مطالب: گردشگری
قطعنامهای علیه پاسارگاد
هفتم آبان است و موسوم به روز کوروش. در این روز کارکنان محوطه جهانی پاسارگاد میتوانند به مرخصی بروند، چرا که کسی حق ورود به این مجموعه را ندارد. رویهای که از سال ۱۳۹۶ آغاز شد و نبود کنترل روی جمعیت حاضر در مجموعه، عدهای را بر آن داشت که کلاً درهای مجموعه را ببندند. حالا هفت سال از آن روزهای پرآشوب میگذرد و همچنان ۷ آبان، جاده منتهی به پاسارگاد بسته میشود. از چند روز قبل بومگردیها باید کاروکاسبی خود را تعطیل کنند. پاسارگاد به اغما میرود و گردشگریاش تعطیل میشود. دیگر در این مقطع از تاریخ مهم نیست که در چشمانداز برنامه هفتم توسعه تأکید بر توسعه گردشگری شده است. نشانی بر اینکه مسئولان عاجزند از برپایی گردهمایی، همایش و برنامههای گردشگری در یک روز خاص برای یک مجموعه باستانی. اصلاً این را هم بندازیم گردن کوروشپرستهای افراطی و چشم ببندیم به سیل علاقهمندان به هویت و تاریخ وطن و بگوییم این فقط درد یک روز از ۳۶۵ روز سال است.
فرصتسوزیهای صنعت گردشگری در ایران
«ما ناجی فرهنگ جامعه محلی نیستیم و حق دخالت در آن را نداریم. دخالت در فرهنگ جوامع بومی فاجعهبار است». «مهسا مطهر»، مدرس گردشگری در گفتوگویی با «پیامما» با بیان این جمله به لزوم توجه به عوامل فرهنگی در طرحهای توسعه تأکید کرد و گفت: «هر طرحی برای توسعه باید از بافت جامعه بیرون آید تا جامعه را بهسمت توسعه سوق دهد. گردشگری نباید امر مداخلهکننده در فرهنگ بومی باشد، بلکه باید عامل رشد آن باشد» مطهر گردشگری را رشته جوانی میداند و میگوید: «هنوز آنچنان که شایسته این رشته است، در حوزههای مدیریتی این رشته از متخصصین آن استفاده نمیشود و پتانسیلهای مادی و معنوی گردشگری نادیده گرفته میشود». او معتقد است: «فرهنگ جوامع، حاصل رخدادهای تاریخی، اجتماعی در طول سالیان و بهصورت نوظهور رسانه است. نمیتوان برایش نسخه پیچید یا به یکباره تغییرش داد.»
گنجینه فراموش شده سوزندوزیهای ایرانی
در دنیای پرشتاب امروز که فرهنگها و سنتهای بومی به سرعت فراموش میشوند، سوزندوزیهای ایرانی بهعنوان گنجینهای ارزشمند و نماد هویت ملی، نیازمند توجه و احیاء هستند. شیوا تبرایی نظری، هنرمند و پژوهشگر برجسته در این حوزه، با تألیفات و تدریس خود به بررسی زیباییشناسی و معناشناسی سوزندوزیهای سنتی میپردازد و از اهمیت حفظ و ارتقای این هنر کهن در زمانهای که پوشاک صنعتی و مدگرایی بهسرعت در حال گسترش است، سخن میگوید. این هنر نهتنها نمایانگر تفکر و فرهنگ ایرانیان در اعصار مختلف است، بلکه میتواند در دوران معاصر بهعنوان نشانهای از تفکر سبز و پایداری در مد مورد توجه قرار گیرد.
بارندگی و فرسایش مخاطرههای جدی چغازنبیل
با شروع فصل بارش، نگرانیها برای فرسایش خاک و ایجاد فرسایشهای خندقی در قدیمیترین نیایشگاه خشتی جهان که هنوز پابرجاست، شدت میگیرد. از سویی کمبود بودجه و نیروی انسانی متخصص برای پیشگیری از آسیبهای این اتفاق در پایگاه جهانی چغازنبیل، ترس از بارندگیها را بیشتر هم میکند.
آموزش، کلید دستیابی به گردشگری پایدار
در دنیای امروز، صنعت گردشگری به یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین بخشهای اقتصادی تبدیل شده است. میلیونها نفر هر ساله به مقاصد مختلف سفر میکنند و از زیباییها و جذابیتهای طبیعی و فرهنگی جهان بهرهمند میشوند. بااینحال، رشد فزاینده و گاهی غیرمسئولانه این صنعت، چالشهای جدی زیستمحیطی، اجتماعی و اقتصادی را بههمراه داشته است. به همین دلیل، مفهومی تحتعنوان «گردشگری پایدار» بهوجود آمد که بهدنبال ایجاد تعادلی میان منافع اقتصادی، حفظ منابع طبیعی و فرهنگی، و بهبود شرایط اجتماعی جوامع محلی است. در این مسیر، یکی از مهمترین عوامل برای دستیابی به گردشگری پایدار، آموزش است.
گردشگری زیر سایه تغییراقلیم
|پیام ما| آثار و تبعات تغییراقلیم سالهاست که فعالان محیطزیست را نسبت به آینده زمین و زندگی بشر نگران کرده است. این پدیده علاوهبر آثار و و تبعاتی که در زندگی، تغذیه، شرایط جوی و... دارد، میتواند بر صنعت گردشگری هم اثر منفی داشته باشد. هرچند این صنعت از جهاتی خود یکی از عوامل تغییراقلیم محسوب میشود، اما درعینحال از این پدیده متأثر است. تغییر تقویم گردشگری، تخریب جاذبههای طبیعی، تغییر مکانی مقاصد گردشگری و تأثیراتی که این پدیده در بلندمدت بر اقتصاد گردشگری دارد، از مواردی است که در پژوهشهای صورتگرفته در این زمینه نسبت به پیامدهای آن هشدار داده شده است. گردشگری ایران که تحتتأثیر مسائل مختلفی است، بهمرور از این پدیده نیز تأثیر پذیرفته و در آینده نهچندان دور با تبعات آن درگیر خواهد شد.
ناکامی در اشتغال
|پیام ما| در سالهای اخیر توجه به توانمندیها و ظرفیتهای روستایی اتفاقاتی را در زمینه گردشگری و صنایعدستی و بهطور مشخص توسعه اقامتگاههای بومگردی رقم زده که تا حدی موجب متنوعسازی فعالیتهای روستایی شده است. اما بررسیهای مرکز پژوهشهای مجلس نشان میدهد آنچه در عمل اتفاق افتاده است با ظرفیتی که برای این امر در قانون در نظر گرفته شده، فاصله دارد و از طرفی ارائه تسهیلات در این زمینه بدون برنامه صورت گرفته است. در پژوهشی که این مرکز در روزهای اخیر منتشر کرده، ظرفیت موجود در قانون «حمایت از توسعه و ایجاد اشتغال پایدار در مناطق روستایی و عشایری» و عملکرد وزارت میراثفرهنگی بهعنوان متولی اصلی توسعه گردشگری و فعالیتهای صنایعدستی مورد بررسی قرار گرفته است و نتایج نشان میدهد اهداف مربوط به تسهیلات در توسعه گردشگری و صنایعدستی در این قانون در هفت سال گذشته محقق نشده است.
سند جامع صنایعدستی با مشورت چه کسانی تدوین شده است؟
تراژدی منابع مشترک در «راه ابریشم»
کشورهایی که در مسیر «راه ابریشم» هستند، در کنار اشتراکات فرهنگی و تمدنی، از نظر محیطزیستی نیز یک ویژگی مشترک دارند؛ پوشش گیاهی و جانوری آنها بهشدت آسیب دیده است. این کشورها باید بتوانند در این زمینه با هم همکاری کنند و به راهحلهایی با مشارکت تمام ذینفعان برسند. اینها گفتههای «ماندانا سجادی»، عضو هیئتعلمی دانشگاه تهران، است که در نشست «گردشگری، صلح و محیطزیست در راه ابریشم» مطرح کرد. این نشست به همت انجمن علمی مطالعات صلح ایران و گروه گردشگری خانه اندیشمندان علوم انسانی روز چهارشنبه، ۲۵ مهر، در سالن حافظ خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.
واحد دو نفره طبیعتگردی
رونق اکوتوریسم در مناطق چهارگانه سازمان حفاظت محیطزیست و باز کردن درها بهروی گردشگران چندسالی است که از سوی این سازمان مطرح میشود. آنها میگویند میتوان براساس طرحهای مدیریت مناطق که در آنها زونهای تفرجی مشخص شده، هم سازههای سازگار با طبیعت را بارگذاری کرد و هم مسیرهایی را برای زونهای تفرجی گسترده در نظر گرفت. سال گذشته در اولین همایش پارکهای ملی کارشناسان گردشگری بر پتانسیلهای این بخش تأکید کردند، آنها امسال نیز در دومین همایش پارکهای ملی در شهرکرد نیز این گزینه را راهحلی برای بهبود شرایط حفاظت دانستند. «ایمان هادی»، مسئول واحد طبیعتگردی سازمان حفاظت محیطزیست، نیز در این دو همایش و در کارگاه گردشگری مشارکتی تالاب میقان در اراک، سازوکارهای قانونی انجام این کار را تبیین کرد. آیا گردشگری حیاتوحش یا اکوتوریسم در ایران با شرایط حاضر این قابلیت را دارد که بازوی حفاظت باشد؟ در گفتوگو با ایمان هادی دراینباره از او پرسیدیم.
