بایگانی مطالب: آب
آبهای بیاعتبار
|پیامما| چند روز پیش بود که رئیسجمهوری وضعیت آبی کشور را فاجعه خواند و این موضوع علاوهبر آن است که حدود ۱۵ سال است که هشدارهای مربوط به بحران و تنش آب در همه نقاط کشور بهطور مکرر از سوی کارشناسان اعلام شده است. طی چند سال گذشته اما عیان شدن وضعیت بیآبی با جیرهبندی آب و فرونشستهای مکرر، چاههای خشکشده و سدهای خالی، شرایطی را پیش آورد که دولت نیز ناگزیر از همصدایی با هشدارهای ناترازی آب، برنامههای کوتاهمدت و بلندمدتی را برای مقابله با این بحران تدوین کرد. حالا اما سخنگوی صنعت آب میگوید همه بحران را پذیرفتهاند و وزارت نیرو هم طرحها و برنامههای اثرگذاری دارد، اما برای انجام آن پول کمی در اختیار وزارت نیرو قرار دارد: «در بودجههای کشور، رقمی متناسب با حل این بحران انعکاسی دیده نمیشود. ما از مسئولان سازمان برنامهوبودجه انتظار داریم در تدوین پیوستهای بودجه ۱۴۰۴ عنایت ویژهای به بخش آب داشته باشند.» او بیتوجهی به تعیین بودجه متناسب با شرایط، در کنار غیرواقعی بودن قیمت آب عرض شده در بخشهای اقتصادی را دو عامل اصلی تشدید ناترازی بخش آب اعلام کرد و گفت: « قیمتهای تکلیفی آب و فاصله معنادار آن با قیمت تمامشده، تبدیل به مشکل اساسی و ناترازی در اقتصاد آب شده و اعتبارات عمومی و بودجه سنواتی نیز بهشدت دچار محدودیت است. این مسئله موجب شده است سالانه ۲۱۷ هزار میلیارد تومان یارانه پنهان در بخش آب پرداخت شود. همزمان با این اتفاق بدهی بخش آب و آبفا به پیمانکاران، مشاوران و تأمینکنندگان بهدلیل نبود اعتبارات کافی بالغبر ۴۷ هزار میلیارد تومان است.»
مدیرکل محیط زیست کردستان: محرومیت از اعتبارات احیای ارومیه
فرزاد زندی، مدیرکل محیط زیست کردستان، با اشاره به تأمین ۱.۸ میلیارد مترمکعب از حقابه سالانه دریاچه ارومیه از این استان، اعلام کرد که علیرغم این سهم قابل توجه، کردستان از اعتبارات ستاد احیای دریاچه ارومیه محروم است.
یشبینی بارشها؛ کمبارشی در دو هفته آینده و بهبود وضعیت در نیمه دوم دیماه
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی اعلام کرد که شرایط بارندگی در دو هفته آینده مطلوب نخواهد بود، اما پیشبینی میشود که نیمه دوم دیماه بارشها بهبود یابد. بارندگیهای سال جاری تا کنون ۴۳ درصد کمتر از حد نرمال بوده است.
فلزات سنگین در گردوغبار گاوخونی
|پیام ما| سطح تالاب گاوخونی بهجز بخش کوچکی از دهانه آن خشک است، یعنی ۹۹ درصد تالاب بیآب رها شده و آن یک درصد رطوبت در دهانه ورودی تالاب هم بهدلیل وجود اندک زهاب کشاورزی است. درحالیکه تالاب تشنه آب است و تمام تنش به خشکی نشسته، سهمآبهای از رهاسازی اخیر زایندهرود که آذر امسال صورت گرفت، عاید تالاب گاوخونی نشد. این وضعیت طی دو دهه اخیر بر همین منوال بوده است و تنها سال گذشته میزان اندکی آب به تالاب رسید، اما نجاتبخش نبود و خشکی راهش را گسترده کرد. حالا «علی ارواحی»، متخصص مدیریت زیستبومهای تالابی میگوید همین یک درصد آبی که در ورودی تالاب قرار گرفته، شامل فلزات سنگین ناشی از فعالیت کشاورزی است. این مواد به تالاب میریزند و بعد در قالب غبار راهشان به هوا باز میشود و غباری با فلزات سنگین هوای اصفهان و شهرهای اطراف و حتی پایتخت را میپوشاند. این است سرنوشتی که دو دهه تالاب گاوخونی با آن دستوپنجه نرم میکند. سرنوشتی ناشی از توسعه نامتوازن و ندادن حقابه محیطزیست.
بحران آب، لایحه هفتم را به چالش کشید
از زمان تقدیم لایحه هفتم برنامه پنجساله توسعه کشور که مدتی است بهنام برنامه پیشرفت خوانده میشود، انتقادات کارشناسان بخش آب در مورد کاستیهای غیرقابل چشمپوشی این لایحه و ضرورت اصلاح آن پیش از تصویب بیان شد. بااینحال، این لایحه بدون اصلاحات مورد نیاز تصویب شد و حالا معاون امور آب و آبفای وزارت نیرو میگوید اجرای این برنامه در دستورکار روزانه مدیران این وزارتخانه قرار گرفته است. «معاون جوانبخت»که در دولت سیزدهم هم در همین جایگاه قرار داشت و عملاً یکی از تدوینکنندگان لایحه هفتم بود، این لایحه را ناکافی میداند و میگوید تمام آنچه مورد نظر وزارت نیرو بود، در برنامه هفتم قید نشده است. بااینحال، او این برنامه را درعینحال مطلوب نیز ارزیابی میکند که اجرای آن ضروری است.
اعداد تکاندهنده آب
در پنج دهه گذشته ما شاهد روند تغییر بارش هستیم، بهشکلی که نزولات جوی ما بهشدت کم شده است. همزمان ما دچار روند افزایش دما هستیم. از طرف دیگر، منابع آب تجدیدپذیر ایران بهدلیل این موارد که ذکر شد، بهویژه کاهش نزولات جوی از ۱۳۰ میلیارد مترمکعب در سال ۱۳۷۳ به ۱۰۳ میلیارد در سال ۱۴۰۰ رسیده است که البته در صحت این عدد هم شک و شبهه زیادی وجود دارد و بسیاری از کارشناسان این عدد را عدد واقعی نمیدانند. در سال ۱۳۵۲ متوسط دمای ما ۱۶.۶ درجه سانتیگراد بوده است، اما در سال ۱۴۰۰ این عدد به ۱۸.۶۵ صدم رسیده است. از نظر بارش هم در همین بازه زمانی ما ۲۳۶ میلیمتر باران در سال را ثبت کرده بودیم که اکنون این عدد به ۱۷۲ میلیمتر رسیده است. در مورد مصارف هم اعداد قابلتوجه است. در مورد مصارف ما از ۸۱ میلیارد مترمکعب در سال ۱۳۷۳ در سال ۱۳۹۹ به حدود ۹۳ میلیارد مترمکعب. اگر همین روند را بهصورت خطی در نظر بگیریم، داریم ۹۰ درصد از این ۱۰۳ میلیارد مترمکعب آب تجدیدپذیر موجود را استفاده میکنیم. این میزان برداشت درحالیاست که براساس شاخصهاس مختلف برداشت بیش از ۴۰ آستانه بسیار پرخطر ارزیابی میشود. اینهم درحالیاست که ما بیش از دو برابر از این عدد جلوتر هستیم.
ایران ۷.۷ درصد فرسایش خاک جهان را به خود اختصاص داده است
یک کارشناس محیط زیست میگوید: «ایران با یک درصد وسعت جهان به تنهایی ۷.۷ درصد فرسایش خاک جهان را به خود اختصاص داده است. خسارت سالانه از محل فرسایش خاک بالغ بر ۱۰ میلیارد دلار برآورد شده است.»
زایندهرود؛ رودی که خشکید و گردشگران را با خود برد
زایندهرود، شریان حیاتی و نگین تاریخی اصفهان، امروز به نمادی از بحرانهای زیستمحیطی و مدیریتی تبدیل شده است. این رودخانه که روزگاری با جریان دائمی خود، هویت فرهنگی و برند گردشگری اصفهان را در سطح ملی و بینالمللی میساخت، حالا در سکوت و خشکی فرو رفته و چهرهای بیروح از شهر به نمایش گذاشته است.
مدیریت ناکارآمد و پویشهای بیاثر
|پیامما| در هفته گذشته دولت تمرکز زیادی برای ترویج و گسترش پویشی بهنام #دو-درجه-کمتر به راه انداخت تا بتواند بخشی از ناترازی قابلتوجه برق و گاز را در سردترین روزهای پاییز ۱۴۰۳ جبران کند. همزمان با این پویش وزارت نیرو و شرکت توانیر نیز با اعمال خاموشیهای زمانبندیشده در سراسر کشور و برای همه بخشهای خانگی، صنعت، کشاورزی و بخش عمومی و تعطیل کردن ۲۳ استان کشور تلاش کرد برق موجود را باتوجهبه گاز مورد نیاز برای تولید، مدیریت کند. رئیس کمیسیون انرژی اتاق ایران اما معتقد است میزان ناترازی با این پویشها و تعطیلیها حل نخواهد شد و دولت باید فکری به حال هدررفت انرژی داشته باشد: «پویش دو درجه کمتر میتواند نهایتاً باعث ۶۰ میلیون مترمکعب صرفهجویی باشد، میزان کمبود ما ۳۰۰ مترمکعب است و برای رفع آن پیشنهاد میدهیم، اما توجه نمیشود؛ چون نهاد رگولاتوری وجود ندارد و دولت فقط بلد است از محل کنترل قیمت مدیریت کند.» موضوع مقابله با اتلاف انرژی اما فقط در مورد برق و گاز نیست و کارشناسان آن را به سایر اشکال انرژی نیز بسط میدهند. موضوعی که در همایش تخصصی اتاق مشهد با رئیس مرکز پژوهشها و مرکز ملی مطالعات کشاورزی و آب ایران نیز به بحث گذاشته شد.
بازدید رئیس سازمان حفاظت محیطزیست از تالاب مره قم
شینا انصاری، معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان حفاظت محیطزیست کشور، صبح روز سهشنبه با سفر به استان قم، از تالاب مره این استان بازدید کرد و در ادامه برنامههای خود به دیدار با مقامات محلی و سخنرانی در همایش بهداشت محیط پرداخت.
