بایگانی مطالب: محیط زیست
وقتی مدرسه از طبیعت میترسد
جریان رسمی آموزشوپرورش نمیخواهد خودش را تغییر دهد، درعوض سنگهایی را پیش پای کسانی میاندازد که میخواهند نسلهای آینده رویکرد بهتری نسبت به مسئله طبیعت و آموزش محیطزیست پیدا کنند. البته این سنگها و موانع، باعث نشده «مهرناز جهانی»، فعال محیطزیست، از حوزه کودک و طبیعت کنار بکشد. او امیدوار است به تغییر در حکمرانی محیطزیست در ایران.
توسعه پایدار چهره زنانه دارد
سایه تهدیدات جهانی بر خاورمیانه
بیستمین گزارش «ریسکهای جهانی ۲۰۲۵»* مؤسسه جهانی اقتصاد، تصویری هشداردهنده از جهانی شکننده و پارهپاره ارائه میدهد؛ جهانی که تهدیدات ژئوپلیتیکی، زیستمحیطی، اجتماعی و فناوری همزمان بر ثبات و پیشرفت سایه افکندهاند. برای خاورمیانه و ایران، منطقهای با وابستگیهای انرژی، ساختارهای سیاسی حساس و آسیبپذیریهای محیطزیستی، این ریسکها معنای ویژهای دارند. این مقاله با تحلیل ریسکها و پیامدهای منطقهای، توصیههایی سیاستی و عملی برای تابآوری و مدیریت بحران ارائه میدهد.
ایران آلوده
این روزها آسمان مرتب از نارنجی به قرمز در رفتوآمد است و مرتب بر ناسالم بودن هوا برای همه شهروندان افزوده میشود. همزمان هفت شهر کشور از جمله بناب، ارومیه، مهاباد، شهرری، قرچک، باقرشهر و درگز وارد محدوده «بسیار ناسالم» و حتی «خطرناک» شدهاند؛ بسیاری از شهرها همچون تبریز و اهواز در وضعیت ناسالمی به سر میبرند؛ وضعیتی که نفسکشیدن را برای میلیونها نفر دشوار کرده است. همزمان با افزایش غلظت آلایندهها و سکون جوی احتمال خطرناکشدن هوای تمامی این شهرها بسیار زیاد است.
خیزش ایران برای نجات هیرکانی
در ۲۳ روز آتشسوزی در «منطقه حفاظتشده چهارباغ»، یعنی از ۱۰ آبان تا ۳ آذرماه، فعالان محیطزیست و کوهنوردان از آمل، قائمشهر، تهران، همدان، البرز، اسلامشهر، تبریز، بروجرد، کردستان، اصفهان، شیراز، چالوس، نوشهر، نور، نکا و کلاردشت و شهرهای دیگر عازم منطقه حریق شدند. گروهی از فعالان محیطزیست فارس هم کولهپشتیشان را بستند، از زن و فرزندشان خداحافظی کردند و برای خاموش کردن آتش راهی شدند، اما با اصرار مسئولان بر اینکه کار تمام و آتش خاموش شده، از میانه راه بازگشتند. در میان داوطلبان، یکی کارگر بود، یکی مسافرکش، یکی کشاورز، یکی معلم و یکی کارمند! هدف همگی هم یک چیز؛ «آب زدن بر تن سوخته الیت»!
ارسباران در محاصره آتش
|پیام ما| دوشنبه، سوم آذرماه، هنگام نوشتن این گزارش، سومین روز از آتشسوزی گسترده در منطقه حفاظتشده ارسباران است. هنوز آتش اطفا نشده. تیمهای مردمی و دولتی در منطقه حاضرند، اما خبری از بالگرد نیست. آخرین گزارشها حاکی از آن است که معدود عملیات هوایی نجات هم بهدلیل وزش شدید باد ناکام مانده است. این آتش در قلب منطقه حفاظتشده است و روستای «نمنق» در نزدیکی آن قرار دارد. روز دوم که آتش گسترده بود، درخواست بالگرد بینتیجه ماند و حالا هم فعالان حاضر در منطقه میگویند قطعاً آمدن بالگرد میتواند کمک مهمی برای مدیریت بحران منطقه باشد. این درحالیاست که هفته آخر آبانماه هم چند نقطه از این منطقه درگیر آتش بود و فرمانده یگان حفاظت محیطزیست آذربایجانشرقی در ۲۳ آبان از آتشسوزی در منطقه جنگلی «دیزمار» و ازبینرفتن بیش از ۱۰ هکتار از اراضی خبر داده بود.
«هیرکانی میسوزد؛ ما کجا ایستادهایم؟»
جنگل و مفهوم وطن
میراث عصر یخبندان
جنگلهای هیرکانی، نوار سبز و کهنسالی که سواحل جنوبی دریای خزر تا دامنههای شمالی البرز را در بر میگیرد، نهتنها بخشی از چشمانداز طبیعی ایران، بلکه صفحهای زنده از تاریخ تکامل کره زمین است. این جنگلها با قدمتی بیش از ۳۰ میلیون سال، از بازماندههای دوره ترشیاری و از معدود مناطقیاند که دوران یخبندان را پشت سر گذاشته و در برابر تحولات اقلیمی و زمینشناختی مقاومت کردهاند. هیرکانیها تنها جنگلهایی نیستند که در طول هزاران سال دوام آوردهاند؛ آنها یکی از «فسیلهای زنده» سیاره زمیناند؛ آزمایشگاهی طبیعی برای مطالعه تکامل گیاهان، تنوع ژنتیکی و فرایندهای زیستی و میراثی که در سال ۲۰۱۹ بهعنوان یک ارزش جهانی استثنایی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.
ضعف مدیریت «الیت» را شعلهور کرد
جنگلهای «الیت» مازندران و منطقه حفاظتشده «چهارباغ» بیش از سه هفته است که در آتش میسوزد و هنوز مهار نشده. این روزها بیش از همه چالش کمبود تجهیزات هوایی مدرن مطرح است و انتقادات گستردهای را برانگیخته. «رحیم ملکنیا»، استاد منابعطبیعی، اما به «پیام ما» از معضل بزرگتر و عمیقتری میگوید؛ در اینگونه حریقها مشکل اصلی نه کمبود تجهیزات، بلکه فقدان مدیریت مؤثر، برنامه عملیاتی جامع و هماهنگی دستگاههاست.
