بایگانی مطالب: محیط زیست
لاکپشتها؛ قربانیان خاموش انقراض
خانه ساخته شد، محله نــــــــه
| پیام ما | ساعت هفت صبح در شهرک حاشیه شهر صفهای طولانی اتوبوس و سواریهای کرایه به سمت مرکز شهر شکل میگیرد. مادری که فرزندش را به مدرسه فوتبال در شهر میبرد، میگوید نزدیکترین زمینبازی استاندارد در شهرکی که خانهشان در آنجا قرار دارد، وجود ندارد. این تصویر که سالهاست در شهرکهای مسکن مهر و نهضت ملی مسکن تکرار میشود، حالا در آنسوی جهان نیز نگرانی سیاستگذاران را برانگیخته است؛ تا جایی که دولت بریتانیا ژانویه امسال سندی منتشر کرده تا از تکرار همین تجربه در ساخت ۱.۵ میلیون خانه جدید خود جلوگیری کند.
راه ۱۷ساله، از کشتــــار تا حفاظت
روز جهانی لاکپشتها، در ۲۳ می از سال ۲۰۰۰ با هدف آگاهسازی درباره اهمیت این جانوران و ضرورت حفاظت از آنها نامگذاری شده است. لاکپشتها در تعادل اکوسیستمها نقش حیاتی دارند؛ هم بهعنوان پخشکننده دانه گیاهان و کنترلکننده جمعیت سایر موجودات و هم بهعنوان منبع غذایی برای سایر گونهها. در ایران ۱۰ گونه لاکپشت بومی وجود دارد؛ پنج گونه دریایی در خلیجفارس و دریای عمان، سه گونه برکهای در آبهای داخلی و دو گونه خشکیزی در زیستگاههای خشکی؛ مانند مراتع و مناطق کوهستانی. طبق فهرست سرخ اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت (IUCN)، تمام لاکپشتهای دریایی ایران در ردههای «در معرض خطر انقراض» قرار دارند. در میان لاکپشتهای برکهای، «لاکپشت فراتی» بهعنوان تنها لاکپشت لاکنرم ایران، با محدوده پراکنش استان خوزستان، در همین رده حفاظتی قرار گرفته است. این گونه با تهدیدهای متعددی از جمله خشکسالی، انواع آلودگیها آتشسوزی و تخریب و تکهتکهشدن زیستگاه روبهرو است. با وجود اهمیت این گونهها، در ایران خزندگان و دوزیستان کمتر موردتوجه حفاظتی قرار گرفتهاند و سازمان محیطزیست بیشتر تمرکز خود را بر پستانداران بزرگجثه قرار میدهد و به قول حفاظتگران محیطزیست اگر بودجهای باقی بماند هم به پرندگان اختصاص میدهد. بااینحال، تشکلهای محیطزیستی در سالهای اخیر طرحهای حفاظتی مشارکتی را برای حفاظت از دوزیستان و خزندگان اجرایی کردهاند. یکی از این طرحها که مربوط به حفاظت از لاکپشت فراتی میشود، نزدیک به دو دهه است که توسط «هانیه غفاری»، عضو هیئتعلمی گروه محیطزیست دانشگاه کردستان و عضو «گروه تخصصی لاکپشتهای آبشیرین اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت» (IUCN) و همکاران وی در حال اجرا است. در همین باره «پیام ما» گفتوگویی با هانیه غفاری انجام داده که در ادامه میخوانید.
موزه تنوع زیستی سیستان و بلوچستان، پنجرهای برای ارتقای آگاهی عمومی
مدیرکل محیطزیست سیستان و بلوچستان گفت: موزه تاریخ طبیعی و تنوع زیستی استان با هدف معرفی گونههای مختلف جانوری و گیاهی، بهعنوان یکی از مراکز مهم فرهنگی و آموزشی، نقش مهمی در آشنایی عموم مردم، بهویژه دانشآموزان و دانشجویان ایفا میکند.
ثبت تصاویر خیرهکننده از ۲ قلاده پلنگ در جنگلهای هیرکانی
معاون محیطزیست طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیطزیست گیلان از ثبت تصاویر کمنظیر و ارزشمند حیاتوحش جنگلهای هیرکانی، بهویژه مشاهده دو قلاده پلنگ در فاصله زمانی کوتاه، توسط دوربینهای تلهای خبر داد و گفت: ثبتها این تصاویر حاصل دانش، تجربه و تلاش حرفهای محیطبانان این استان است.
روایت یوزپلنگهایی که نانآور شدند
| پیام ما | در سالهایی که توسعه شهری در ایران با چالشهای محیطزیستی و اجتماعی همراه شده، نگاه سیاستگذاران گردشگری بیش از گذشته به سمت روستاهایی چرخیده که تلاش کردهاند مدل متفاوتی از توسعه را تجربه کنند؛ مدلی که در آن محیطزیست، معیشت و فرهنگ محلی درهمتنیده شدهاند. در همین چارچوب، سه روستای «قلعهبالا»، «پامنار» و «مُعیل» بهعنوان کاندیداهای ایران در رقابتهای بینالمللی گردشگری معرفی شدهاند. «نرگس فاضلی»، مسئول دفتر ثبت روستاهای جهانی، در گفتوگو با «پیام ما» میگوید: «روستاها دیگر فقط سکونتگاه نیستند؛ آنها تبدیل به پروژههای توسعهای شدهاند که میتوانند الگوی ملی باشند.» او تأکید میکند که این تغییر نگاه، نتیجه چند سال بازتعریف نقش گردشگری در سیاستهای توسعه روستایی است.
«ستین» و «بردین» به جمع حیاتوحش ثبتشده پیوستند
دو فرد پلنگ ایرانی در منطقه حفاظتشده سبزکوه با استفاده از دوربینهای تلهای شناسایی و ثبت شدند و کارشناسان پس از بررسی الگوهای منحصربهفرد خالهای بدن آنها، هویت این دو پلنگ را بهصورت جداگانه تشخیص داده و شناسنامه اختصاصی برای هر یک صادر کردند.
گوزن زرد ایرانی؛ گنجینهای ملی در طبیعت مازندران
گوزن زرد ایرانی، گنجینهای کمیاب در دل طبیعت ایران است. گونهای که نامش با جنگلهای کهن و دشتهای آرام این سرزمین پیوند خورده، امروز در پناهگاه حیاتوحش دشت ناز میاندورود، نفس میکشد.
حمله به منابع طبیعی و طرح دوباره مفهوم بومتروریسم
حمله اخیر به سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، حالا بحث تازهای را درباره «بومتروریسم» و هدف قرار گرفتن زیرساختهای علمی و محیطزیستی در درگیریهای نظامی مطرح کرده است.
ثبت و مشاهده «خروس کولی سینهسیاه» در تالاب انزلی
معاون محیطزیست طبیعی و تنوع زیستی گیلان از ثبت نخستین مشاهده پرنده «خروس کولی سینهسیاه» در تالاب بینالمللی انزلی خبر داد و گفت: با این ثبت ارزشمند، هر چهار گونه خروسکولی شناختهشده ایران در استان گیلان مشاهده و ثبت شدهاند.
