بایگانی مطالب: میراث و فرهنگ

مخدوش شدن حریم مسجد جامع قزوین

سرنوشت تلخ چنار هزارساله

|پیام ما| روز جمعه ویدئویی از آتش‌سوزی چنار کهنسال روستای برغان منتشر شد. درختی که گفته می‌شود بیش از هزار سال عمر داشته و در حیاط مسجد جامع برغان در کنار چنار کهنسال دیگری که عمری حدود ۳۰۰ سال دارد، قرار گرفته است. این درختان علاوه‌بر اینکه یکی از جاذبه‌های گردشگری روستای برغان هستند، برای مردم محلی هم جایگاه ویژه‌ای دارند و مردم برای این دو درخت کهنسال احترام خاصی قائلند. هرچند مدیر میراث‌فرهنگی البرز اعلام کرده خسارات واردشده به درخت جزئی است، اما گزارش‌های آتش‌نشانی حکایت از انجام نزدیک به ۱۲ ساعت عملیات برای نجات این درخت دارد. درختان کهنسال یکی از عناصر تاریخی و طبیعی ایران هستند که در تمام تاریخ این سرزمین مورد توجه بودند، حوادثی شبیه به آتش‌سوزی جمعه در برغان تنها یکی از تهدیداتی است که درختان کهنسال ایران با آن مواجهند، چندی پیش هم تصویری از قطع درخت کهنسال دیگری برای ساخت جاده در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که با واکنش‌های بسیاری روبه‌رو شد. توجه به حفاظت از این درختان به‌جز مسئله محیط‌زیستی، جنبه تاریخی و فرهنگی هم دارد و عمر بلند این درختان نشان می‌دهد مردم این سرزمین در طول تاریخ تا چه اندازه برای طبیعت و عناصر آن احترام قائل بودند و حالا این درختان هم قربانی بی‌توجهی می‌شوند و هم در جریان توسعه بی‌ضابطه در مناطق مختلف مورد تهدید قرار می‌گیرند.

عمارت باغ سالاری شیراز مرمت می‌شود

معاون میراث فرهنگی فارس با اشاره به اینکه عمارت باغ سالاری شیراز که بر اثر بارندگی دچار آسیب و بخش‌هایی از آن فرو ریخته است، گفت: مرمت این اثر از هفته آینده آغاز می‌شود.

پخش سریال تاسیان به دلیل نداشتن مجوز تولید و پخش متوقف شد

رسانه قوه قضائیه:

تهران قربانی سودهای نجومی

به‌تازگی، اداره کل میراث فرهنگی استان تهران با تخریب خانه تاریخی ولی‌الله پیرنیا در خیابان منوچهری تهران موافقت کرده است. این خانه، میان مجموعه‌ای از بناهای ثبت ملی و واجد ارزش تاریخی و معماری جای گرفته و صدور مجوز تخریب آن، مانند بسیاری دیگر از مجوزهای صادرشده توسط اداره‌کل میراث فرهنگی استان تهران با ابهام‌ها، شائبه‌ها و انتقادهای گسترده روبروست. چنین می‌نماید که عدم نظارت مؤثر بر عملکرد این اداره‌کل، راه صدور مجوزهای تخریب و بی‌اعتنایی به نظرات کارشناسی را بیش از پیش هموار کرده است.

کنترل فرهنگ، ابزار جدید ترامپ

درحالی‌که ترامپ در ایالات متحده به‌صراحت از جنگ‌های فرهنگی سخن می‌گوید، اقدامات اخیر او در عرصه هنر و فرهنگ بار دیگر یادآور شیوه‌های مستبدانه‌ای است که در تاریخ برای سرکوب مخالفان و تحمیل ایدئولوژی به‌کار گرفته شده‌اند؛ از تصرف مرکز کندی تا تلاش برای حذف بودجه‌های فرهنگی و محدود کردن آزادی بیان در هنر. این اقدامات نه‌فقط تهدیدی برای آزادی‌های فردی است، بلکه میراثی از دیکتاتورهای قرن بیستم را به نمایش می‌گذارد.

شب روشن

وسوسه‌های گنج‌یابی

حفاری‌های غیرمجاز و قاچاق آثار تاریخی در برخی نقاط ایران، به‌ویژه در محوطه‌های باستانی به معضلی جدی تبدیل شده است. در بسیاری از مناطق با وجود تلاش‌های گسترده برای جلوگیری از این اقدامات همچنان آثار باستانی در معرض تهدید قرار دارند. بازار قاچاق آثار تاریخی رونق یافته و حتی در شبکه‌های اجتماعی نیز شیوه‌های حفاری و فروش این آثار به نمایش گذاشته می‌شود. اما چرا برخی از افراد به‌جای واگذاری این میراث به دولت و نهادهای مسئول، به‌دنبال دستیابی به ثروت از طریق کشف این گنجینه‌های تاریخی هستند؟ درحالی‌که مسئولان میراث‌فرهنگی طی سال‌ها، مشارکت مردمی را یکی از راه‌های اساسی در حفاظت از این سرمایه‌های تاریخی می‌دانند.

یک امضا، یک تخریب، یک فاجعه

|پیام ما| بعد از تخریب ساختمان پلاسکو در دی‌ماه سال ۱۳۹۵ سازمان میراث‌فرهنگی وقت تصمیم گرفت حریم بناهای مجاور ساختمان پلاسکو را که شامل خانه مشیرالدوله پیرنیا، هرمز پیرنیا، مدرسه و کلیسا ژاندارک، مسجد هدایت و ساختمان تجاری غریب(کافه آیبتا سابق) می‌شد و در ادوار گذشته در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده بود، ولی تنها یک بنا -خانه مشیرالدوله پیرنیا- حریم مصوب داشت و الباقی بناها حریم مصوب نداشتند، به‌صورت یکپارچه مشخص، بازنگری و ابلاغ قانونی کند. طی این فرایند ۱۶ ساختمان در نقشه حریم این پنج ساختمان به‌عنوان بنای ارزشمند قرار گرفت و تخریب و نوسازی آن ممنوع اعلام شد و به‌صورت رسمی ابلاغیه حریم این بناها در تاریخ ۲۴ مرداد ۱۳۹۸ به شماره ۱۲۴۰۹/۹۸۲۱۰۰ به دستگاه‌های مربوطه توسط «علی‌اصغر مونسان»، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سابق سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری کشور ابلاغ شد. یکی از بناهای ارزشمند در این نقشه، «خانه ولی‌الله پیرنیا» است که پسر «مشیرالدوله(حسن) پیرنیا» بود و خانه او یکی از بناهای دارای خاطرات مهم تاریخی همچون ضبط برنامه گلها توسط «داوود پیرنیا»، جلسات سران و بزرگان، تدوین و نگارش «کتاب ایران باستان» توسط مشیرالدوله پیرنیا است و با مجموعه خانه‌های مجاور خود یک بافت تاریخی و ارزشمند را تشکیل می‌دهد.

مطبوعات محلی، بایگانی عظیم تاریخ هر منطقه

|پیام‌ ما| گرچه مجموعه فرهنگی «اردیبهشت کتابِ خانه اصفهان»‌ میزبان نشستی با موضوع بررسی سیر تحول روزنامه‌نگاری اصفهان بود، اما حضور «محمدحسین خسروپناه» و «عبدالمهدی رجایی»‌، تاریخ‌نگاران و پژوهشگران تاریخی موجب شد تا تاریخ مطبوعات کشور با همه فرازها و فرودها و نقش مطبوعات محلی از اصفهان تا آذربایجان و فارس، مرور شود. آنچه در این نشست مورد تأکید قرار گرفت، موضوع مهم بایگانی تاریخ، ورای کتب و نوشته‌های درباری در مطبوعات به‌ویژه مطبوعات محلی بود؛ چراکه کتاب‌های بی‌شماری از زندگی اجتماعی،‌ اقتصادی و سیاسی مردم ایران در برهه‌های مختاف تاریخ معاصر در استان‌های کشور براساس اطلاعات مطبوعات تدوین و تألیف شدند.