بایگانی مطالب: میراث و فرهنگ

لباس، هنر و تاریخ ایرانی

آرزو اسکندری، نویسنده‌ای است که در دنیای مد و طراحی لباس شناخته‌شده است. او تحصیلات خود را در رشته مهندسی منابع طبیعی آغاز کرده، اما علاقه‌اش به دنیای مد و طراحی لباس او را به‌سوی این عرصه کشاند. اسکندری سال‌ها در زمینه روزنامه‌نگاری مد فعالیت داشته و هم‌زمان با این فعالیت‌ها، آثار متعددی در زمینه طراحی لباس نیز به نگارش درآورده است. او، به‌خصوص در کتاب‌های خود، به‌شکلی جامع و علمی، مفاهیم مختلف مد را بررسی کرده است.

نوروز نماد قدرت و اتحاد ملی ایرانیان

نوروز رسید. درحالی‌که ایران و جهان در میانه اخبار خوب و بد، تلخ و شیرین، پیروزی و شکست، کامیابی و ناکامی،آرامش و بحران، شادی و غم، اتحاد و تفرقه و رفاه و فقر قرار داشتند، نوروز همچنان با شکوه و جلال خود به قلب‌ها امید می‌بخشد. سال ۱۴۰۳، ایران با مشکلات فراوانی مواجه بود. طبقه متوسط ایران که روزگاری موتور اصلی پیشرفت و تحرک اجتماعی بود، در اثر تورم، بحران‌های سیاسی و اقتصادی، سقوط کرد. تحریم‌ها و نوسانات ارزی اقتصاد کشور را در شرایط بحرانی قرار داده است و بسیاری از ایرانیان احساس کردند که از چرخه اجتماعی و اقتصادی عقب مانده‌اند. اما باوجوداین، نوروز به‌عنوان نمادی از نو شدن و تجدید حیات از راه رسید و مردم ایران را دوباره به‌هم پیوند داد. فقط کافی است همین چند روز به جشن‌های پرشور و حرارت مردم ایران در شهرهای مختلف از جمله شیراز، بوشهر و به‌خصوص کردستان نگاه بیندازید که در شبکه‌های اجتماعی بسیار پربازدید شده است. مراسم نوروز در شهرهای مختلف کردستان به‌طرز هیجان‌انگیزی در حال برگزاری است. این مراسم که به‌طور سنتی از دیرباز در کردستان جایگاه ویژه‌ای داشته، در دو روز گذشته با شور و شوق فراوان برگزار شد. جمعیت پرشور ایران، در کنار هم به جشن و سرور پرداختند. یکی از برنامه‌های ویژه این مراسم، رقص‌های محلی کُردی بود که با موسیقی زنده، فضای جشن را جذاب‌تر می‌کرد. در بسیاری از شهرهای ایران، علاوه‌بر رقص‌های محلی و موسیقی سنتی، مسابقات و بازی‌های محلی نیز ترتیب داده شده بود. همچنین، در برخی از روستاها، مردم به آتش‌افروزی و پریدن از روی آتش پرداختند که نشان از احترام به سنت‌های باستانی و استقبال از سال نو داشت. این مراسم‌ها به‌طورکلی گواهی بر زنده بودن فرهنگ غنی و پرشور مردم ایران است.

چهارشنبه‌سوری؛ جشنی که بود، آیینی که نیست

چهارشنبه‌سوری، جشن کهنی که قرن‌ها در فرهنگ ایرانیان جا داشته، امروزه بیشتر با ترقه‌ها و آتش‌بازی‌های پرخطر شناخته می‌شود تا آیین‌های سنتی آن. در گذشته، مراسمی همچون کوزه‌شکنی، فال‌گوش ایستادن، قاشق‌زنی و گره‌گشایی بخشی جدایی‌ناپذیر از این جشن بودند، اما این رسوم اکنون یا به‌کلی از یاد رفته‌اند یا تنها در برخی مناطق روستایی اجرا می‌شوند. چرا این آیین‌ها به فراموشی سپرده شده‌اند؟ آیا امکان احیای آنها وجود دارد؟ این پرسش‌ها را با سه کارشناس در حوزه‌های میراث فرهنگی، مردم‌شناسی و جامعه‌شناسی مطرح کرده‌ایم.

فستیوال کوچه؛ نماد گردشگری خلاق و پایدار

فستیوال موسیقی «کوچه»، جشنواره‌ای هنری و مستقل است که هر سال در اسفندماه در بندر بوشهر برگزار می‌شد و امسال برخلاف سال‌های قبل قرار است نیمه دوم فروردین برگزار شود. این فستیوال تلاش می‌کند موسیقی‌ای را که از دل اشعار و صدای مردمان بومی برآمده، به ساده‌ترین شکل به مخاطبانش ارائه کند. در طول سال‌های برگزاری، این جشنواره به یکی از جاذبه‌های گردشگری بوشهر تبدیل شده است. هرسال اسفندماه، کوچه‌های بوشهر رنگ‌وبوی دیگری به خود می‌گیرند. مردم از شهرها و دیارهای مختلف به این خطه می‌آیند تا صدای مردمان بوشهری را با گویش و لهجه زیبایشان بشنوند و خاطره‌ای ماندگار برای خود بسازند. در چرخه گردشگری، شکل‌گیری چنین خاطراتی برای بازگشت مجدد گردشگران بسیار حائز اهمیت است. فستیوال موسیقی کوچه در این مسیر گام‌های محکمی برداشته و هرساله با استقبال بیشتری روبه‌رو شده است. 

یک مستند محیط‌زیستی دیپلم افتخار جشنواره فیلم تصویر را کسب کرد

مستند «آب‌بندان» اثر کارگردان مازندرانی دیپلم افتخار بیست‌ویکمین جشنواره فیلم تصویر در بخش مستند که امسال با عنوان جایزه عباس کیارستمی برگزار شد را کسب کرد.

دبیر پانزدهمین دورۀ جوایز «ایسفا» مشخص شد

دبیر پانزدهمین دوره‌ی جوایز آکادمی فیلم کوتاه ایران-جوایز ایسفا مشخص شد.

نوروز در گذر تاریخ

نوروز، فراتر از یک آیین سنتی، بازتابی از هویت، فرهنگ و تاریخ ایرانیان است. این جشن کهن نه‌تنها نمادی از تجدید طبیعت و آغاز سال نو است، بلکه در گذر قرن‌ها به یک عنصر بنیادین در ساختار اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی ایران تبدیل شده است. اما پرسش اساسی این است که چگونه نوروز توانسته است با وجود تغییرات تاریخی، تهاجمات فرهنگی و دگرگونی‌های اجتماعی، همچنان زنده بماند و به یکی از معدود جشن‌هایی تبدیل شود که مرزهای جغرافیایی و تاریخی را درنوردیده است؟ پاسخ این پرسش را می‌توان در لایه‌های مختلف تاریخ ایران جست‌وجو کرد؛ از سنگ‌نوشته‌های هخامنشیان در تخت‌جمشید، که ردپای آیین‌های نوروزی را در تشریفات درباری ثبت کرده‌اند، تا متون کهن زرتشتی که به فلسفه این جشن اشاره دارند. شاهنامه فردوسی، آثارالباقیه ابوریحان بیرونی، و حتی گزارش‌های مورخان عرب و یونانی، همگی گواهی بر دیرینگی و اهمیت این آیین هستند.

آینده‌ بی‌ریشه تهران

داستان تکراری قطع درختان طولانی‌ترین خیابان خاورمیانه، سال‌هاست به یک ژانر تلخ و گزنده تبدیل شده، درست از همان‌جایی که «عبدالله مستوفی» در دهه ۱۳۲۰ در کتاب «شرح زندگانی من» نوشت «در زمان رضاشاه در خیابان پهلوی به فاصله هر دو متر، یک چنار و بین هر دو چنار یک بوته گل سرخ کاشتند. بنابراین، در دو سوی مسیر ۱۸ کیلومتری خیابان مجموعاً ۱۸ هزار چنار کاشته شد. البته برخی این تعداد را تا ۲۴ هزار اصله نیز برآورد کرده‌اند» و حالا تفاوت‌های زیادی بین آن تصویر مستوفیِ معروف است و تصویر امروزی خیابان و درخت‌هایی که دیگر به احترام عابران در تابستان کمری برای خمیده شدن ندارند. اما از حدود هفت دهه بعد، نه به‌بهای ساماندهی درختان ردیف‌شده و تنومند خیابان ولیعصر بلکه به‌بهانه خشک شدن، آوار سم‌های مختلف بود که ریشه درختان را می‌سوزاند و حالا جوی‌های خیابان ولیعصر بیشتر شبیه به میدان جنگی شده‌اند که میانه گودال‌های عمیق‌شان تنه نازکی از درختان بی‌سرپناه قد علم کرده‌اند، اما نه میانه همه گودال‌ها، که در برخی نقاط به‌طورکلی جوی‌ها خالی مانده‌اند از هر تنه سبز تنومند و حتی کم‌جانی!

تأییدیه اداره‌کل میراث فرهنگی استان تهران به شهرداری برای نوسازی خلاف ضوابط خانه تاریخی ولی‌الله پیرنیا

در حالی‌که اداره‌کل میراث فرهنگی استان تهران، تخریب و نوسازی خانه تاریخی ولی‌الله پیرنیا را مشروط به حفظ کاربری مسکونی آن کرده بود، اسناد رسیده به «پیام ما» حاکی از آن است که این اداره‌کل با تغییر کاربری ملک مذکور از مسکونی به اداری موافقت کرده و تخریب خانه یادشده را برای مالک آن به‌شدت سودآور ساخته است.

صندلی‌هایی که درباره تغییراقلیم هشدار می‌دهند

|پیام ما| نمایشگاهی در نورفولک انگلستان با آثاری خلاقانه تلاش می‌کند تأثیر تغییراقلیم و بالا آمدن سطح دریاها را به تصویر بکشد. این نمایشگاه، با بررسی گذشته و آینده، مخاطبان را به سفری در اعماق آب‌ها و چالش‌های محیط‌زیستی می‌برد.