بایگانی مطالب: گزارش روز
سریال تلخ خودسوزی کارگران خوزستانی
خبر تلخ و کوتاه است: «کارگر میدان نفتی آزادگان شمالی در مقابل ورودی محل کارش، خودسوزی کرد.» او اولین کارگری نیست که در اعتراض به وضعیت کار و استیصال از شرایطش اقدام به خودکشی کرده است. سریال خودسوزی کارگران خوزستان از مهر ۱۴۰۳ شروع شد، وقتی کارگر ۴۸ساله نیبر فصلی نیشکر هفتتپه، پدر چهار فرزند، بهدلیل اختلاف با کارفرمای واحد خود، اقدام به خودسوزی کرد. «کریم بوعذار» هم دلایل مشابه دارد، حقوق اندک، شرایط سخت اقتصادی و عدم توجه به خواستههایش توسط مدیران!
چهارمین روز اعتراضهای دانشجویی
|پیام ما| دانشجویان شماری از دانشگاههای کشور برای چهارمین روز پیاپی تجمعهای اعتراضی برگزار کردند. سهشنبه پنجم اسفند، دانشگاههای شریف، علم و صنعت، علم و فرهنگ، هنر و معماری پارس، خواجهنصیر و صنعتی اصفهان میزبان تجمعکنندگان بودند.
نبرد برای نان
افزایش شتابان قیمت خوراکیها در روزهای پایانی سال در کنار بلاتکلیفی مزد ۱۴۰۵، معادله معیشت را به مرحله هشدار رسانده است؛ هزینه تأمین حداقلهای تغذیهای از توان بسیاری از خانوارها پیشی گرفته و خطر گسترش ناامنی غذایی بیش از هر زمان دیگری جدی شده است. اگرچه هنوز رقم رسمی سبد معیشت اعلام نشده است، برخی گزارشهای غیررسمی از رقم ۶۵ میلیون تومانی میگویند؛ رقمی که با حداقلهای دستمزد فاصله چندبرابری دارد. این درحالیاست که بهگفته یک نماینده مجلس، الگوهای استاندارد تغذیه تابع تورم نیست و باید این موضوع را دولت و نهادهای حمایتی مد نظر قرار دهند.
میدان پیشروتر از شبکهها
وقتی اعتراضات دیماه آغاز شد، شبکههای اجتماعی هنوز میدان اصلی خبر بودند، اما با قطع سراسری اینترنت از ۱۸ دی، ایران در سکوت ارتباطی فرو رفت و روایتهای شخصی کاربران دیگر امکان گردش نداشت. در این خلأ از یکسو صداوسیما روایت رسمی خود را بازگو کرد و از سوی دیگر، تلویزیونهای ماهوارهای ماجرا را تصویر کردند. از ۸ بهمن که اینترنت در وضعیتی ناپایدار و پراختلال در دسترس قرار گرفته، شبکههای اجتماعی صحنه بازخوانی دو شب خونبار و سوگواری جمعی برای هزاران کشتهاند. در جریان این اعتراضات به عکس یک دهه گذشته، شبکههای اجتماعی نقش متفاوتی داشتند و کاربران در نبود امکان شبکهسازی از طریق اینترنت، برای خبر گرفتن راهی دیگر را طی کردند.
امید به تغییر رای درباره اعدامها
«به پرونده دسترسی نداریم.» این جمله را «حسن آقاخانی»، وکیل «محمدامین بیگلری»، «یاسر رجاییفر» و «شهاب زهدی»، متهمان اعتراضات دیماه که در معرض اعدام قرار دارند، چند بار تکرار میکند. او میگوید رأی ۱۸ بهمن و برای هفت نفر در این پرونده صادر شده. آنها وکلایی تسخیری داشتهاند. این وکلا اعتراض زدهاند، اما بعد از آنکه او و همکار دیگرش وکالت پرونده برای سه متهم را برعهده گرفتهاند، از دسترسی به پرونده محروماند و همین، کار را برای آنها سخت کرده است. حالا درخواست آنها از قوه قضائیه این است که امکان مشاهده پرونده برای آنها ممکن شود تا بتوانند براساس شواهد موجود به دفاع از موکلانشان بپردازند.
جامعه در دو سوی شکاف
پس از وقایع دیماه فضای اجتماعی ایران به نظر میرسد بیش از قبل قطبی است. در چنین فضایی، تضادهای ساختاری، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی بیش از اختلافنظرهای سیاسی یا عقیدتی پررنگتر به نظر میرسند. «احمد بخارایی»، جامعهشناس، با هشدار نسبت به تعمیق شکافهای اجتماعی از فرسایش سرمایه اجتماعی، کاهش مشارکت سیاسی و افت اعتماد عمومی بهعنوان نشانههای یک جامعه قطبیشده یاد میکند؛ جامعهای که بهگفته او، بهجای حرکت دیالکتیکی بهسوی حل تعارضها، در چرخهای از کینه، بیاعتمادی و ناامیدی گرفتار شده است.
جامعه در گرداب استیصال
پس از وقایع دیماه، جامعه وارد یک نوع استیصال شده است. دلایل این وضعیت بهگفته «حسین ایمانی جاجرمی»، ناشی از همزمانی بحرانهای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی اخیر است و چشمانداز روشنی از بهبود آن دیده نمیشود. این استیصال موجب کاهش مشارکت، بیتفاوتی نسبت به سرنوشت کشور و فرسایش سرمایه اجتماعی شده است.
اگر موجی دیگر در راه باشد
اعتراض قرار بود فرصت بازگشت احساس عاملیت باشد؛ فضایی که نهتنها باعث بیان خواست جمعی به مستقیمترین شکل ممکن میشود که حتی شکافهای کهنه را هم کنار میزند و بین افرادی با زبان، جنسیت و سن متفاوت، هویتی تازه و باوری به سرنوشت مشترک میسازد. اما بعید است بتوان با این کلمات آنچه اتفاق افتاد و تجربه مردم معترض در دیماه را خلاصه کرد. حالا واژههای اصلی بهجا و بهیادمانده، «خشونت و مرگ» است و مردمی ماندهاند که بازماندگان و سوگواران آناند. خشونتی که نهتنها عاملیت را در هم میشکند، که سد روانی افراد برای آسیبرساندن به دیگران و حتی خود را هم سست میکند. به همین دلیل، افزایش نرخ خودکشی یکی از نگرانیهای پس از این حوادث است.
سکوت پس از معیشت سوخته
مدتی پس از وقوع آتشسوزی گسترده در بازارچه جنت تهران، حادثهای که بهگفته کسبه حدود ۳۰۰ غرفه را بهطور کامل از بین برد، غرفهداران اعلام میکنند هنوز پاسخ روشنی از سوی نهادهای مسئول درباره علت دقیق حادثه، میزان خسارت، نحوه جبران زیانها و زمانبندی بازسازی دریافت نکردهاند. این آتشسوزی معیشت دستکم ۳۰۰ خانواده را بهطور مستقیم تحتتأثیر قرار داده است. افزونبرآن، صدها نفر دیگر که بهشکل مستقیم و غیرمستقیم در زنجیره تأمین، تولید، فروش و خدمات وابسته به این بازارچه فعالیت داشتند، دچار آسیب شدهاند. در میان مالباختگان، شمار قابلتوجهی از زنان سرپرست خانوار حضور دارند؛ زنانی که بخش عمدهای از غرفهها را اداره میکردند و فعالیتشان در حوزههایی چون پوشاک، صنایعدستی، خرازی و تولیدات خانگی متمرکز بود. همچنین، برخی غرفهداران از کارآفرینان خرد و هنرمندان دارای معلولیت جسمی بودند که بازارچه جنت تنها محل عرضه محصولات و منبع اصلی درآمدشان محسوب میشد. روز چهارشنبه، ۲۹ بهمنماه، جمعی از مالباختگان در محل بازارچه گرد هم آمدند تا گزارشی از پیگیریهای انجامشده از سوی نمایندگان خود دریافت کنند.
درد بیدرمان گرانی دارو
مردم ایران در یک سال گذشته با موج شوکآوری روبهرو شدند: «گرانی دارو». با این وجود دولت باز هم بر حذف ارز ترجیحی دارو پافشاری کرد. این درحالیاست که بررسی نتایج یک پژوهش* نشان میدهد؛ مشکلات جدی در تأمین دارو و هزینههای بالای آن، یکی از انگیزههای معترضان در ناآرامیهای ۱۴۰۱ بهبعد بوده است. از سوی دیگر، سایه جنگ بر سر کشور، مردم را نگران کرده است. یکی از نمایندگان مجلس چندی پیش گفته بود، در صورت وقوع جنگ، ذخایر دارویی کشور برای دو ماه جواب میدهند این در حالی است که سازمان غذا و دارو باید یک ذخیره ششماهه داشته باشد.
