برای درک مسیری که بوم‌گردی‌ها در سه دهه اخیر طی کرده‌اند نیاز به مطالعه عمیق مفهوم «آخشیگان» است. تئوری مطرح شده توسط «کیارش اقتصادی» اگرچه هیچ‌وقت جایگاهی در نظام ارزش‌گذاری وزارت میراث‌فرهنگی پیدا نکرد؛ اما یک راه‌حل درخور است که می‌توانست منجر به رشد این حوزه شود. این نوشته نتیجه گفتگوهای نگارنده با کیارش اقتصادی و مطالعه پایان‌نامه «سنجش اقامتگاه‌های بوم‌گردی در کویر مرکزی ایران مبتنی بر علوم رفتاری» نوشته «مرتضی سیف اصفهانی» است و با دغدغه مطالعه بوم‌گردی‌ها و آسیب‌شناسی سه دهه فعالیت آنها به معرفی سیستم مدیریت یا نظام دسته‌بندی آخشیگان و تبیین این نظریه می‌پردازد.

موقعیت جغرافیایی کم آب ایران داستان امروز و دیروز نیست. این سرزمینی است که حیات در آن بدون شناخت دقیق آب و سازگاری با محدودیت‌های طبیعی ممکن نبوده است. از قنات‌ها و نظام‌های محلی تقسیم آب تا ورود موتورپمپ‌ها، سدسازی گسترده و دولتی شدن منابع طبیعی، تاریخ مدیریت آب در ایران مسیری طولانی را طی کرده که امروز به بحران فرونشست زمین، دشت‌های ممنوعه و کاهش شدید منابع زیرزمینی رسیده است. «امیر هدایتی»، مدیرکل دفتر امور آب کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی، معتقد است بخش مهمی از مشکلات کنونی، نتیجه فاصله‌گرفتن از نظام‌های مشارکتی و کنارگذاشتن شیوه‌هایی است که قرن‌ها توانسته بودند تعادل میان انسان و طبیعت را حفظ کنند.

شاید اگر «ماهی سیاه کوچولو» با مصائب مهاجرت در آب‌های ایران آشنا بود، در سفر خود تجدیدنظر می‌کرد. مهاجرت ماهیان، پدیده‌ای پیچیده و حیاتی است و نقشی محوری در چرخه جهانی مواد غذایی ایفا می‌کند. به همین دلیل است که ۲۴ ماه می در تقویم جهان به‌عنوان «روز مهاجرت ماهیان» نام‌گذاری شده است. ماهیان در مهاجرت خود با انتقال انرژی و مواد مغذی از دریاها به خشکی و برعکس، نه‌تنها جان نوزادان خود، بلکه سلامت جنگل‌ها، خاک و حتی انسان‌ها را تضمین می‌کنند. اما امروز، این چرخه شتابان در حال نابودی است. سدهای متعدد، آلودگی‌های شیمیایی سمی و صیدهای ویرانگر، به دیوارهای نفوذناپذیری تبدیل شده‌اند که مهاجران را وادار به توقف یا مرگ می‌کنند. «شهرام شرفی»، متخصص اکولوژی دریا در گفت‌وگو با «پیام ما» بر این نکته دست می‌گذارد از قطع مسیر ماهی سفید در دریای خزر تا تخریب اکوسیستم خلیج‌فارس همگی باعث شده با کاهش تنوع زیستی روبرو باشیم. او به پیش‌بینی‌هایی اشاره می‌کند که بر اساس آنها تا سال ۲۰۵۰، بسیاری از منابع ماهیگیری جهان عملاً نابود شده و صنعت صید در بسیاری از نقاط تعطیل شود. گفت‌وگوی کامل را در ادامه می‌خوانید.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران از آغاز تغییر پارادایم در صنعت تصفیه فاضلاب خبر داد که طی آن، تصفیه‌خانه‌ها از مراکز صرفِ تصفیه آلاینده‌ها، به کارخانه‌هایی برای تولید انرژی و مواد اولیه کشاورزی تبدیل می‌شوند.

در تحولی مهم برای حوزه محیط زیست ایران، سمیه رفیعی، دکترای مدیریت محیط زیست و رئیس فراکسیون محیط زیست، به عنوان نایب‌رئیس کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی، برای نخستین بار پس از دو دهه، به عضویت هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی درآمد. این انتصاب، امیدها را برای اولویت‌دهی مستمر به مسائل زیست‌محیطی در سطح قانون‌گذاری افزایش داده است.

روزنامه «پیام ما» در شماره ۳۴۱۲، مورخ دوشنبه ۴ خرداد ۱۴۰۵، به بررسی لایحه جنجالی تغییر ساختار سازمان تأمین اجتماعی و بازتاب‌های روانی و اجتماعی جنگ اخیر بر خانواده‌های ایرانی پرداخته است.

با آبگیری دوباره تالاب گرده‌قیط و میمند در شهرستان نقده پس از حدود ۲۰ سال خشکی، بار دیگر امید به احیای یکی از مهم‌ترین زیست‌بوم‌های آبی جنوب دریاچه ارومیه زنده شد؛ تالابی که اکنون با بازگشت آب، شرایط تازه‌ای برای حضور پرندگان مهاجر و بازگشت حیات‌وحش فراهم کرده است.

 مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان همدان از شناسایی بیش از ۱۶۵۸ گونه گیاهی، ۳۰۹ گونه جانوری در این استان خبر داد.