|پیام ما| نابغه موسیقی بلوچستان بود. آن‌چنان در دونلی می‌دمید که صدای سازش تا آن سوی دنیا هم رفت و دونلی را به جهان و حتی مخاطبان ایرانی شناساند. دکترای افتخاری موسیقی سنتی از فرانسه داشت و به دعوت بسیاری از کشورها، ازجمله کلمبیا، اکوادور، پاناما، ایتالیا و فرانسه، در جشنواره‌های مختلف حضور پیدا کرد. اما «شیرمحمد اسپندار» روزگار را با درآمد ناچیزی از وزارت فرهنگ‌وارشاد اسلامی می‌گذراند. یک بار فرزندش هم در گفت‌وگویی گلایه کرده بود: «سنگ قبر به کسی جواب نمی‌دهد! تا وقتی زنده هستیم، قدر یکدیگر را نمی‌دانیم و ارزش بزرگان فرهنگ و هنر را آن‌طور که باید، پاس نمی‌داریم.» سرانجام، شیرمحمد اسپندار شامگاه ۳۱ تیرماه در ۹۸سالگی از دنیا رفت و نفس‌های دونلی‌اش نیز خاموش شد.

در ایران بحث‌های زیادی بر سر استفاده از حیوانات در فیلم‌ها و سریال‌ها درگرفته است. هر بار که در اثری نمایشی از حیوانات اهلی یا وحشی استفاده می‌شود، این پرسش پیش می‌آید که آیا این حیوانات در شرایط مناسبی قرار داشته‌اند یا خیر. در کشور ما تاکنون دستورالعملی تخصصی و جامع برای استفاده از حیوانات در صحنه‌های فیلم‌برداری و حفظ رفاه آن‌ها در فرایند تولید آثار نمایشی تدوین نشده است، اما در کشورهای دیگر، دستورالعمل‌هایی برای چگونگی رفتار با حیوانات در صحنه‌های فیلم‌برداری وجود دارد. می‌توانیم با اقتباس از این دستورالعمل‌ها، شیوه برخورد با حیوانات در فیلم‌ها و سریال‌ها را تغییر دهیم. هوش مصنوعی نیز می‌تواند با شبیه‌سازی انواع حیوانات، ما را از استفاده از موجودات واقعی بی‌نیاز کند.

۲۵ سال طول کشید تا مطالعات زمین‌گرمایی در دامنه‌های سبلان به نخستین نیروگاه زمین‌گرمایی ایران برسد. زمانی که این مطالعات آغاز شد، استفاده از گرمای درون زمین برای تولید برق هنوز با هزینه‌های بالا و ریسک‌های فنی زیادی همراه بود. حالا نیروگاه مشگین‌شهر در شرایطی به بهره‌برداری رسیده است که پیشرفت فناوری‌های حفاری و نیاز روزافزون کشورها به برق پایدار، بار دیگر انرژی زمین‌گرمایی را به یکی از گزینه‌های مورد توجه جهان تبدیل کرده است. کارشناسان معتقدند این نیروگاه ۵ مگاواتی، اگرچه در مقیاس شبکه برق کشور کوچک است، اما می‌تواند نقطه شروعی برای توسعه انرژی زمین‌گرمایی و استفاده از ظرفیت‌های پنهان زیر پای ایران باشد.

بر فراز صخره‌های باستانی کوه سنگر، باد طعم غبار تراورتن می‌دهد. از این ارتفاع چندهزارساله، شیب تپه‌ها به سمتی سرازیر می‌شود که میان دو نیروی ناهمگون تقسیم شده است. در یک سو، سکوت باستانی دژهای سنگی دست‌ساز و پهنه جهانی تخت‌سلیمان، در فاصله‌ای کمتر از پنج کیلومتر، جا خوش کرده است. در سوی دیگر، غرش مداوم لودرهای معدن قزل‌قشلاق، این تمدن خفته در خاک را می‌تراشد. در «سفرنامه ابودلف در ایران» که در سال ۳۴۱ هجری قمری نوشته شده، آمده است: «شیز شهری است میان مراغه و زنجان و سهرورد و دینور و در کوه‌هایی واقع است که دارای معادن طلا و جیوه و سرب و نقره و زرنیخ زرد و سنگ معروف به لعل بنفش است.» معادن «شیز» ــ نام قدیم این منطقه ــ قرن‌هاست که مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند؛ اما آن بهره‌برداری کجا و این غارت افسارگسیخته کجا.

| پیام ما | «زن سرپرست خانوار هستم. کل سرمایه‌ام ۸۰۰ میلیون تومان است و یک غرفه قصابی در میدان میوه و تره‌بار اجاره کرده‌ام. دولت غرفه‌داران را مجبور به فروش کالابرگی کرده است و از خرداد، طلب فروشندگان را تسویه نکرده است. غرفه‌داران نقدینگی ندارند و کل موجودی کالای خود را با کالابرگ بین مردم توزیع کرده‌اند و حالا برای پرداخت اجاره زیر فشار شهرداری هستند و پولی ندارند.» این بخشی از روایت فروشندگان خردی است که طرف قرارداد طرح کالابرگ بوده‌اند و اکنون می‌گویند دولت مطالبات آن‌ها را پرداخت نمی‌کند و ادامه فعالیتشان با مشکل مواجه شده است.

کشف یک آب‌انبار تاریخی از دوره صفویه در عمق هفت‌متری خیابان آپادانای اصفهان، بار دیگر یکی از قدیمی‌ترین پرسش‌های باستان‌شناسی شهری اصفهان را زنده کرده است. آیا زیر لایه‌های آسفالت، ساختمان‌ها و شریان‌های پرتردد این بخش از شهر، تنها یک آب‌انبار مدفون مانده است یا این سازه بخشی از مجموعه‌ای بزرگ‌تر و ناشناخته از شهر صفوی است؛ مجموعه‌ای که شاید بتواند بخشی از ساختار کالبدی اصفهان عصر صفوی را بازخوانی کند؟