مبتنی‌بر شواهد ارزیابی‌ها و پژوهش‌ها، تغییر اقلیم تهدیدی جدی برای ابعاد مختلف امنیت و توسعۀ پایدار در جهان و مبرهن است که پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی قابل‌توجهی به دنبال خواهد داشت. به‌علاوه می‌تواند عمدۀ مشکلات محیط‌زیستی پیشین از آلودگی آب‌وهوا گرفته تا مخاطرات پیرامون حفظ تنوع‌زیستی و زیست‌بوم و مشکلات مرتبط با پسماندها و... را تشدید کند. هرچند که هیچ کشوری از پیامدهای تغییر اقلیم مصون نیست، اما بنا به دلایل فراوانی، آثار سوء این ابرچالش به‌طور یکسان و یکنواخت در سراسر جهان توزیع نشده و نخواهد شد.

اولین کنفرانس خبری رئیس‌جمهور دولت چهاردهم که با حضور شگفت‌انگیز ۳۰۰ خبرنگار داخلی و خارجی انجام شد، دارای نکات مثبت و امیدوارکننده‌ای بود که بایستی ابعاد آن تا مدت‌ها مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گیرد، ولی آنچه که به‌عنوان مهم‌ترین موضوع در بحث پایداری سرزمین از طرف ایشان مطرح شد، توجه به عبارت «تعادل در منابع و مصارف آب» بود که طرح این موضوع از طرف یک پزشک جراح، نشان از اهمیت فوق‌العادۀ این مهم بوده است و خصوصاً زمانی که ایشان بر انجام توسعه در سواحل جنوبی تأکید کرده و کاهش منابع آب زیرزمینی و افزایش فرونشست را در مناطق مرکزی ایران اشاره کردند، دلیلی بود بر عمق تفکر پایداری اکوسیستم‌ها که قابل تقدیر است.

در چهار دهۀ اخیر، نواحی شهری در ایران رشد چشمگیری داشته است، اما این رشد با مخاطرات بسیار اجتماعی و محیط‌‎زیستی همراه بوده است؛ مسائلی چون زایش سکونتگاه‌­های غیررسمی در حاشیۀ شهرها، گرانی مسکن، گسترش فقر شهری، آلودگی هوا، مدیریت پسماند شهری، تأمین آب آشامیدنی و بسیار موارد دیگر که همگی شاخص‌های کیفیت زندگی و زیست‌پذیری را تحت‌تأثیر قرار داده است. اگر سه مؤلفۀ توسعۀ اقتصادی، توسعۀ اجتماعی و حفاظت از محیط‌زیست و اکوسیستم طبیعی را به‌عنوان بنیان‌های توسعۀ پایدار در نظر بگیریم، پایداری توسعۀ اقتصادی و حفظ کیفیت حیات روی کرۀ زمین برای انسان، منوط به رشد و توسعۀ منطقی شهرها و اصلاح روابط آن‌­ها با محیط‌زیست پیرامونشان است.

یکی از مهم‌ترین مسائل مربوط به مهاجرت در عصر جدید که به عصر مهاجرت معروف شده، زنانه شدن این پدیده است که در ایران نیز اتفاق افتاده و اولین پرسش این است که زنان چرا و با چه انگیزه‌هایی مهاجرت می‌کنند؟

|پیام ما| در نخستین نشست خبری رئیس‌جمهور، «مسعود پزشکیان» به پرسش‌های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی خبرنگاران پاسخ داد. رئیس‌ دولت چهاردهم در پرسش و پاسخ به خبرنگاران وعده داد دولت از طرفی به نگرانی‌ها درباره ناترازی‌ و نشست زمین می‌پردازد و از طرف دیگر قول پیگیری مسئلۀ گشت ارشاد را می‌دهد.

انرژی دیگر مزیت ایران در بین کشورهای منطقه نیست. یک‌چهارم حجم مصرف برق نداریم. دولت رئیسی قرار بود ۱۰ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی بزند، یک‌دهم هم اتفاق نیفتاد. آخرین آمار رسمی، خبر از رشد ۱۶۶درصدی ناترازی برق دارد. اکنون ناترازی نزدیک ۲۰ هزار مگاوات است. فقط ضرر صنایع نیست، تولید دارو در پی محدودیت برق، ۳۰ درصد کاهش‌ یافته است. «محمد دانای معنوی» عضو کمیسیون مهندسی سیستم‌های سندیکای شرکت‌های تولیدکنندۀ برق، معتقد است سال دیگر ناترازی به بیش از ۲۵ هزار مگاوات می‌رسد؛ این یعنی بیشتر از یک‌چهارم حجم مصرف. وضعیت انرژی کشور در شرایط اورژانسی است. کمبود گاز در تابستان داشتیم، اما اکنون طبق گفتۀ معنوی، کمبود گاز به تابستان هم سرایت کرده و اکنون نیروگاه‌های شهید رجایی، نیروگاه شهید منتظر قائم و نیروگاه بندرعباس، همه مازوت سوزاندند. ما با یک‌ چرخه طرف هستیم؛ وقتی گاز نداریم و آب پشت سدها خالی است، صحبت از نیروگاه سیکل ترکیبی برای عبور از بحران انرژی، خنده‌دار است. وزیر نیروی دولت «پزشکیان» نیز مثل دولت قبل، تعهد ۱۰ هزار مگاوات احداث نیروگاه خورشیدی داده است؛ تعهدی که از دید معنوی تا زمانی که شبکه اصلاح نشود، مشکلات کشور را دوچندان می‌کند.

پس از پایان توافق‌نامۀ ممنوعیت صید ترال در دریای عمان و خلیج‌فارس، از سال گذشته شناورهای صید ترال و پرساینرها (صید محاصره‌ای)، دوباره و به‌رغم همۀ هشدارهای محیط‌زیستی، به دریا بازگشته‌اند. سازمان شیلات می‌گوید، این شناورها دارای مجوز و برای یک مدت‌زمانی محدودِ فعالیت و به تعداد محدود فقط برای صید میگو و یک نوع خاص از ماهی ساردین فعالیت می‌کنند و حالا آنچه مشکل خلیج‌فارس و دریای عمان است، صید غیرمجاز به این روش‌هاست که خود سازمان شیلات، آن را «مخرب» ارزیابی می‌کند. افزایش صید غیرمجاز در استان بوشهر، به این دو روش نام‌برده، پای دادستان را هم به میان آورد. شیلات و دادستانی اعلام کرده‌اند، با قانون‌شکنان برخورد می‌شود. قانون‌شکنان می‌گویند تا «شغل» دیگری نباشد، چارۀ دیگری نداریم و فعالان محیط‌زیست، هر دو گروه را زیر سؤال می‌برند. به نظر صید ترال و پرساین در جنوب کشور، یک مغالطه است؛ کاری که نکو نیست و مخرب است، اما گروهی می‌توانند انجامش دهند و برای گروهی مجازات سنگین در پی دارد.

|پیام ما| در ۱۰ می ۲۰۲۴، «هارون نفس» در مهمان‌خانۀ خانواده‌اش در بغلان - شمال افغانستان - و با دوستانی که برای اقامت آمده بودند، وقت می‌گذراند. در تمام بعدازظهر، باران ملایمی می‌بارید، اما حدود ساعت ۳ بعدازظهر، آن‌ها صدای بلندی را شنیدند. نفس می‌گوید: «ما بلافاصله بیرون رفتیم تا ببینیم چه چیزی باعث این صدا شده است؟ گیج شده بودیم، فکر می‌کردیم ممکن است هواپیما باشد، اما بعد متوجه شدیم، سیل است!» طی دو روز، دست‌کم ۳۱۵ نفر در بغلان کشته، بیش از ۲۰۰۰ خانه ویران، حدود ۱۶۰۰ نفر مجروح و صدها نفر دیگر ناپدید شدند. سیل‌های ناگهانی در سایر ولایات افغانستان نیز ویرانی به بار آورد و حداقل ۵۰ نفر در غور، جان خود را از دست دادند. افغانستان همواره در معرض بلایای طبیعی بوده است. بر اساس یک گزارش، در میان کشورهای کم‌درآمد، از نظر تعداد مرگ‌ومیر بین سال‌های ۱۹۸۰ تا ۲۰۱۵، این کشور در رتبۀ دوم قرار دارد. بااین‌حال، فراوانی و شدت بلایایی مانند سیل ناگهانی، در افغانستان روند صعودی طی می‌کند؛ دلیل این امر، تنها تغییر آب‌وهوا نیست، بلکه درگیری‌های مسلحانۀ مداوم، این کشور را به‌شدت آسیب‌پذیر کرده است.

«مسعود پزشکیان» در نخستین نشست خبری خود با رسانه‌ها، برخلاف آنچه در دوران انتخابات مدعی آن بود، دست به گزینش زد. رئیس‌ دولت چهاردهم که در کوران انتخابات بر پیگیری توسعه بر محور محیط‌زیست تأکید داشت، از بی‌برنامه‌گی و رونوشت امور از سوی دولت‌ها در چهل سال گذشته گله کرده بود، از هراس نبود آب در تهران گفته و وعدۀ بهره از تصمیمات کارشناسی و نه دستوری برای حل مسائل داده بود، از آینده و لزوم توجه ویژه به محیط‌زیست گفته و قول داده بود در ۶ محور سیاست‌های محیط‌زیست را پی بگیرد، در اولین گام‌های دولتش، نشان داد حتی در یک دعوت ساده هم مسائل دیگر را بر محیط‌زیست ترجیح می‌دهد.