بایگانی مطالب برچسب: وزارت نیرو

تشکیل سازمان جدید برای انرژی

|پیام‌ما| بعد از گذشت دو سال از زمان تصویب برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی و تعیین زمان تشکیل سازمانی با عنوان «سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی» طی یک‌ساله نخست دولت چهاردهم، دولت عاقبت برای تشکیل آن تصمیم گرفت و با دستور رئيس‌جمهوری برنامه‌های تدوین و تصویب اساسنامه این سازمان تا پایان شهریور امسال در حال انجام است. سازمانی که قرار است طرف «تقاضا» را به‌جای «تولید» هدف قرار دهد. مجلس شورای اسلامی از ایجاد این سازمان که البته تکلیف قانونی دولت نیز است، حمایت می‌‎کند؛ اما همچنان منتقدانی هستند که می‌گویند دولت به‌جای چابک و کوچک‌سازی خود و به‌رغم مصوبه منع تشکیل سازمان جدید، بار مالی جدیدی روی دوش خودش می‌گذارد. با همه این تفاسیر حامیان این طرح نیز می‌گویند وزارت نفت و نیرو، به‌دلیل ماهیت ذاتی خود در تمرکز بر تولید، از عهده بهینه‌سازی مصرف بر نخواهند آمد و نیاز به سازمان دیگری احساس می‌شود.

باروری بی‌حاصل ابرهای عقیم

«محمدمهدی جوادیان‌زاده»، رئیس سازمان توسعه و بهره‌برداری فناوری‌های نوین آب‌های جوی، از انجام پرواز هواپیما و ۵۰ پرواز پهپاد برای بارورسازی ابرها جهت مقابله با خشکسالی خبر داد، اما «احد وظیفه»، مسئول مرکز ملی پایش و هشدار خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی کشور، در گفت‌وگو با «پیام ما»، بارورسازی ابرها را به‌عنوان راهکار مقابله با خشکسالی رد کرد.

تجدیدپذیرها، گرفتار بی‌پولی

عددها ساده‌اند اما معناهای بزرگی پشت خود دارند: بیش از ۲۷ تا ۲۸ هزار مگاوات مجوز نیروگاه تجدیدپذیر در کشور صادر شده و زمین‌ها هم واگذار شده‌اند. اما در عمل، کل نیروگاه‌هایی که واقعاً وارد مدار شده‌اند به کمتر از ۱۵۰۰ مگاوات می‌رسد. این شکاف بزرگ گویای یک حقیقت تلخ است؛ وعده‌های دولت در حوزه انرژی خورشیدی بیشتر روی کاغذ مانده است. توسعه نیروگاه‌های خورشیدی که قرار بود نسخه نهایی بحران ناترازی برق باشد، حالا بیش از هر چیز شبیه «رؤیافروشی» شده است؛ زمین‌ها داده شده و مجوزها صادر، اما پروژه‌ها هنوز در هزارتوی بوروکراسی و کمبود منابع مالی گرفتارند. کارشناسان می‌گویند پیچیدگی‌های اداری و کمبود تأمین مالی بزرگ‌ترین مانع پیشرفت است و بخش خصوصی بدون حمایت دولت قادر به تکمیل پروژه‌ها نیست. در پروسه سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر قرار است ۲۰ درصد آورده از بخش خصوصی و ۸۰ درصد از طریق صندوق توسعه ملی تأمین شود. دست‌اندرکاران این صنعت می‌گویند سهم ۸۰ درصدی صندوق یا دیر تخصیص داده شده یا اصلاً تخصیص داده نشده است.

جدال سیاسی بر سر «آب و برق»

به‌نظر می‌رسد پس از سخنرانی رهبری و توصیه به عموم نهادها در مورد حمایت از رئیس‌جمهوری و کابینه‌اش، مجلس شورای اسلامی که پس از اوج‌گیری ناترازی‌ آب و برق در تابستان ۱۴۰۴، با جمع‌آوری حدود ۱۰۰ امضا از نمایندگان، قصد استیضاح وزیر نیرو را داشت کمی کوتاه آمد و به طرح سؤال از «عباس علی‌آبادی» بسنده کرد. اما به‌نظر نمی‌رسد مجلس و نمایندگانش از فشار سیاسی بر بخش آب و برق کوتاه آمده باشند، فشاری که برای سالیان، شبکه توزیع آب و برق کشور را به‌شکل فزاینده‌ای بزرگ کرد و مصرف آب به‌ویژه در بخش کشاورزی را به‌نفع حوزه‌های انتخابیه هر نماینده بالا برد. مجلس در تمام این سال‌ها سهم خودش از ناترازی را گردن نگرفته است. کمیسیون آب و کشاورزی مجلس از یک‌سو، سیاست‌های دولت در بخش کشاورزی را مورد انتقاد قرار می‌دهد و از جای خالی برنامه‌هایی مانند کشت «فراسرزمینی» صحبت می‌کند، فرونشست زمین را بحران می‌داند، اما از سوی دیگر، به‌دنبال برداشتن محدودیت از چاه‌های آب کشاورزی و توسعه شبکه‌های آبرسانی به‌نفع بالارفتن بازدهی و افزایش سطح زیرکشت است. جدالی که به‌نام آب و برق دنبال می‌شود، اما معلوم نیست نتیجه نهایی آن چیست؟

سهم صنایع معدنی از کل آب مصرفی کشور، ۲ درصد است

توسعه معادن در فلات مرکزی ایران هم‌زمان با فرصت‌های اشتغال و سرمایه‌گذاری، چالش جدی کمبود آب را پیشروی کشور قرار داده است؛ آن‌هم در شرایط بحرانی آب که می‌توان هر چیزی را با تهدید مواجه کند و حیات آن را به خطر انداخت. برای بررسی این موضوع که چطور می‌توان صنایع معدنی را به‌شکل پایدار توسعه داد، با «بهرام شکوری»، رئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق ایران، گفت‌وگو کردیم.

صفر

آخرین آمار شرکت مدیریت منابع آب ایران، تصویر روشن بحران است. کمتر از یک ماه مانده به پایان سال آبی جاری، سه سد مهم کشور خالیِ خالی شده‌اند، موجودی آب سدهای بزرگ در مقایسه با پارسال ۲۵ درصد کاهش یافته و مجموع رقم پرشدگی سدهای مهم فقط ۴۱ درصد است. بحرانی که اکنون در آن زیست می‌کنیم، قابل‌انتظار بود و بارها در هشدارهای کارشناسان تکرار شد، اما تمرکز بر تأمین آب مورد نیاز بخش کشاورزی، بدون توجه به خشکسالی ادامه یافت. اکنون که بحران آب، به سخنرانی‌های مسئولان رده‌بالای کشور راه پیدا کرده، یک پژوهشگر حوزه آب می‌گوید اگر بارندگی‌های پاییز ما را از این وضع نجات ندهد و تغییری در مدیریت تقاضای آب رخ ندهد، دچار فروپاشی اجتماعی و اقتصادی می‌شویم.

آخرین فرصت نجات

بعد از پنج سال خشکسالی فراگیر در کشور حالا دیگر همه می‌دانند و باور دارند که آب یکی از مهم‌ترین مسائل کشور بود که با مجموعه‌ای بی‌توجهی‌های مدیریتی، خلأهای قانونی و به‌ویژه مصرف بی‌رویه به اصلی‌ترین بحران کشور تبدیل شد؛ بحرانی که حتی پایتخت را در وضعیت قرمز قرار داده است. انتقادها به عملکرد همه دستگاه‌های دخیل در مدیریت منابع کشور یک‌به‌یک از سوی کارشناسان ارائه می‌شود و هر یک در ساحتی تلاش در ارائه راه‌حل برای رفع یا کاهش این چالش دارند. چالشی که «عیسی بزرگ‌زاده»، سخنگوی صنعت آب کشور به «پیام‌ما» می‌گوید بخش قابل‌توجهی از آن از طرف دولت پذیرفته می‌شود، اما آنچه باید بیشتر از همه مورد توجه قرار گیرد، خلأهای قانونی و اعتباری است که دست کارگزاران آب را برای اقدامات مطلوب بسته است. او همچنین تأکید می‌کند برنامه هفتم پیشرفت با همه کاستی‌ها، آخرین فرصت برای بهبود شرایط آبی و زیست‌بوم ایران است. فرصتی که اگر از دست برود، قابل‌ جبران نیست. او بخش کشاورزی را نیازمند اصلاحات گسترده می‌داند تا بتواند پایداری را به اکوسیستم آبی ایران برگرداند. بزرگ‌زاده می‌گوید نه مردم و نه دولت، نه مجلس و نه کارشناسان نباید از فرصت برنامه هفتم برای اصلاح امور کوتاه بیایند.

آلودگی هوا ۵۰ هزار ایرانی را می‌کشد

آلودگی هوا در ایران همچنان سالانه ۵۰ هزار نفر قربانی می‌گیرد. این آمار را روز گذشته وزیر بهداشت درمان و آموزش پزشکی در نشست رسانه‌ای خود اعلام کرد. این درحالی‌است که هم‌زمان با اعلام این خبر، در بسیاری از شهرهای خوزستان هوا در وضعیت قرمز و نارنجی است.