نشست «صلح، زبان فارسی و رسانه» پنجشنبه، ۸ آذر ۱۴۰۳، در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد. «جواد رنجبر درخشیلر»، پژوهشگر زبان و ادبیات فارسی، و «علی شاکر»، پژوهشگر رسانه و صلح، در این جلسه به تحلیل مفهوم زبان و ارتباط آن با صلح و تأثیرات رسانه بر زبان و اندیشه‌های صلح‌طلبانه پرداختند. تعریف زبان و ارتباط آن با صلح و مؤلفه‌های مورد نیاز برای داشتن زبان صلح از جمله مباحثی بود که از سوی رنجبر مطرح شد. او به تأثیر رسانه‌ها بر زبان و مفهوم صلح اشاره کرد و سه مؤلفه بنیادین زبان صلح را خرد، تجدد و مدنی بودن برشمرد. شاکر نیز به ضرورت استفاده از هوش مصنوعی برای تولید محتواهای صلح‌آمیز پرداخت و بر اهمیت رسانه‌ها در شکل‌دهی به گفتمان صلح تأکید کرد.

آینده‌ای دیجیتال در تاروپود لباس‌ها؛ از تنظیم دما تا نظارت بر سلامتی

تنها پهنه‌ آبی استان البرز تبدیل به شوره‌زار شده است. این وضعیت غم‌انگیز تالاب «صالحیه» است که سطح آب آن به‌دلیل خشکسالی به‌شدت کاهش یافته و به‌دلیل ضعف پوشش گیاهی طی سال‌های اخیر، زمین‌های خشک پیرامون آن به کانون تولید گردوغبار در منطقه تبدیل شده است و باد ذرات خاک ریزدانه را به مناطق اطراف و حتی دور دست‌ها منتقل می‌کند. مسئله گردوغبار ناشی از خشک‌شدن تالاب‌ها و اراضی اطراف آنها مختص صالحیه نیست. خشکی «هامون» و «شادگان» و تالاب‌های بسیار دیگر هم همین بحران را رقم زده است. در ایران تغییراقلیم با چهره‌ خشکسالی و گردوغبار خود را نشان داده و گستره‌ بحران به‌ویژه در سال‌ها و فصل‌های خشک‌تر موضوع برخورد علمی با بحران را پررنگ کرده است. استفاده از فناوری یکی از همان راهکارهایی است که برای رفع مشکلات ناشی از خشکی تالاب‌ها جلوگیری از برخاستن غبار بیشتر محل بحث بوده است. سال ۱۳۹۶ «عیسی کلانتری»، رئیس وقت سازمان حفاظت محیط‌زیست درباره ضرورت استفاده از علم روز برای حل مسائل محیط‌زیست و ضرورت آموزش‌ دیدن کارشناسان تأکید کرده بود. اما از آن زمان تاکنون چقدر از دانش‌های نوین در معضلاتی چون حل پدیده گردوغبار استفاده شده است؟

۲۰ مهرماه ۱۴۰۳ «علی آقامحمدی»، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، در جریان بازدید از دستاوردهای شهرداری تهران در «نمایشگاه شهر پایدار» گفت: «معتقدم ایجاد سامانه هشدار سریع زلزله را می‌توان مهمترین کار شهرداری تهران دانست و اگر شهرداری بخواهد ارائه‌ای از دستاورد خود به مردم در یک کلمه داشته باشد همین یک سامانه کافی است.» معاون پیشگیری و کاهش خطر سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران روز یکشنبه ۱۱ شهریور در یک برنامه تلویزیونی گفت: «زمستان امسال -۱۴۰۳- سامانه هشدار سریع زلزله و سیل تهران را راه‌اندازی می‌کنیم، با این سامانه حدود ۱۲ ثانیه قبل از زلزله پیامک هشدار اعلام می‌شود تا اقداماتی صورت گیرد.»

سال‌ها قبل، زمانی که در شهر کرمان دانشجو بودم، شبی در کوپهٔ قطار تهران-کرمان همسفر مردی میانسال بودم که مدرک دکتری ریاضی داشت. امروز را نمی‌دانم، ولی آن‌زمان دانشگاه کرمان و پژوهشکدهٔ «ماهانی» قطب ریاضی کشور بود و دانشجویان زیادی در رشته‌های مختلف ریاضی در آن تحصیل می‌کردند. آن‌شب، صحبتمان با آن آقای دکتر به اینجا کشید که علوم پایه مانند ریاضیات، مادر علوم و فناوری‌های نوپدید هستند از جمله اینکه «در شرکت (خودروسازی) بی‌.ام.و چند صد ریاضی‌دان مشغول به کارند.» اگرچه در آن زمان این حرف برای من و دیگر همسفران دانشجو در آن کوپهٔ قطار کمی عجیب و غیرقابل هضم بود، اما حالا با گسترش فناوری‌های جدید درک جملهٔ آن آقای دکتر برایم آسانتر است.

|پیام ما| جایزه نوبل فیزیک سال ۲۰۲۴ به «جان هاپفیلد» (John Hopfield) و «جفری هینتون» (Geoffrey Hinton) دو دانشمند فیزیکدان رسید. آن‌طورکه اعلام شده، این جایزه «به‌خاطر اکتشافات و اختراعات مهم و اساسی‌ای که امکان یادگیری ماشین از طریق شبکه‌های عصبی مصنوعی را فراهم می‌کند» به این دو دانشمند اعطا شده است. هاپفیلد و هینتون با الهام از ایده‌های فیزیک و زیست‌شناسی، سیستم‌های رایانه‌ای را توسعه دادند که می‌توانند الگوهای موجود در مجموعه داده‌ها را به‌خاطر بسپارند و از آنها یاد بگیرند. جالب اینکه این دو دانشمند هیچ‌گاه به‌طور مستقیم با یکدیگر همکاری نکرده‌اند، اما آنها براساس کارهای یکدیگر روی توسعهٔ پایه‌های ایجادشده در یادگیری ماشین و هوش مصنوعی (AI) کار کرده‌اند. و نکتهٔ دیگر اینکه پژوهش‌های این دو دانشمند در دههٔ ۱۹۸۰ میلادی انجام شده، اما حالا که نتایج درخشان این اقدامات مشخص شده است افتخار دریافت مهمترین جایزهٔ علمی جهان را نصیب آنها کرده است.