به انگیزه نودمین سال گشایش ساختمان مرکزی «بانک ملّی ایران»

| پیام ما | عصر روزی که در آن معاون گردشگری کشور از واردآمدن بالغ بر ۶۰۰ میلیارد تومان خسارت به تأسیسات گردشگری و ۲۸.۵ همت، خسارت عدم‌النفع به بخش‌های مختلف گردشگری گفت، فعالان و پیش‌کسوتان گردشگری در دبیرخانه «ایکوم ایران»، دور هم جمع شدند و از زخم‌هایی گفتند بسیار عمیق‌تر و قدیمی‌تر از زخم جنگ. هر چند عنوان جلسه‌ای که با همت «خانه اندیشمندان» و ایکوم ایران برگزار شد «گردشگری در سایه جنگ» بود؛ اما سخنان کسانی که دهه‌هاست در بخش‌های مختلف گردشگری فعالیت دارند، حکایت از این داشت که گردشگری ایران تنها قربانی جنگ نیست، بلکه از بحرانی مزمن و عمیق‌تر از بحران جنگ رنج می‌برد و آن فقدان مدیریت دغدغه‌مند و تخصصی و نبود باور به اثرگذاری گردشگری در اقتصاد و فرهنگ، در میان متولیان دولتی این بخش است. به باور آنها بحران گردشگری ایران نه به آسمان ناامن که به زمین سیاست‌گذاری‌های اشتباه بر می‌گردد.

مسابقات محلی «فوتشال» که سال‌هاست پیش از آغاز نشاکاری در شالیزارهای شمال کشور برگزار می‌شود، حالا به عنوان ظرفیتی برای توسعه گردشگری ورزشی و کشاورزی در مازندران مطرح شده است. کارشناسان معتقدند این رویداد مردمی با برنامه‌ریزی مناسب می‌تواند به مسابقاتی منطقه‌ای و حتی بین‌المللی تبدیل شود.

یک کنشگر میراث فرهنگی از چرای دام و پشم‌چینی گوسفندان در محوطه سنگ‌نگاره ساسانی سرمشهد کازرون خبر داد و هشدار داد که این اثر تاریخی ارزشمند علاوه بر فرسایش طبیعی، با بی‌توجهی‌های انسانی و حفاری‌های غیرمجاز نیز مواجه است.

معاون گردشگری کشور از معافیت فعالان بومگردی از پرداخت حق بیمه خبر داد و گفت: برای نخستین بار ۱۴ همت تسهیلات قرض‌الحسنه با بهره ۴ درصد برای فعالان بومگردی و صنایع دستی در نظر گرفته شده است.

 | پیام ما | وقتی مسئولی در نشست خبری از «تعطیل‌ناپذیری گردشگری» سخن می‌گوید و در همان نفس اعتراف می‌کند هتل‌های قشم، کیش، بندرعباس، بوشهر و خوزستان در اوج فصل گردشگری «تقریباً خالی» بوده‌اند، دیگر نیازی به تحلیل پیچیده نیست. تناقض، خودش را نشان داده است. اظهارات معاون گردشگری در نشست ۲۲ اردیبهشت را باید در این چارچوب خواند: نه یک گزارش عملکرد، بلکه تلاشی برای مدیریت روایت در شرایطی که واقعیت میدانی، روایت را پس می‌زند.

معاون گردشگری وزارت میراث‌فرهنگی از طراحی «کارت سفر» برای حمایت از گردشگری داخلی خبر داد و اعلام کرد بر اساس این طرح، مسافران می‌توانند از تسهیلات بانکی با نرخ بهره چهار درصد برای سفر استفاده کنند؛ اقدامی که با هدف کاهش هزینه سفر و کمک به رونق صنعت گردشگری در نظر گرفته شده است.

می‌پرسم: «من با بوم‌گردی تماس گرفته‌ام؟» با اکراه می‌گوید: «نه! اقامتگاه سنتی، البته بوتیک هتل.» می‌پرسم: «عنوان در مجوزتان چیست؟» آرام می‌گوید: «بوم‌گردی ولی بوم‌گردی نیستیم. خیلی بهتریم. خودتان بیایید و ببینید. عکس‌هایمان هم در اینستاگرام هست. اصلاً خودتان قضاوت کنید ما بوم‌گردی هستیم یا بوتیک هتل؟» می‌گویم: «مگر بوم‌گردی چه اشکالی دارد؟» می‌گوید: «ما همه اتاق‌هایمان مستر است و تخت دارد. کف‌خواب نداریم. اتاق‌ها هم بسیار تمیز است. کاملاً هتلی.» چه شد که روزگار بوم‌گردی‌ها این‌گونه تلخ شد؟ چه شد که بوم‌گردی از یک روش عارفانه و بومی زیبا تبدیل به مقصد گردشگری مبتذل و ارزان شد؟ چه شد که بوم‌گردی از سبک زندگی بومی تبدیل به روش اقتصادی ناکارآمد و ناپایدار برای مردم روستایی شد؟ و شاید کلیدی‌ترین سؤال اینکه بعد از سه دهه، مفاهیم توسعه پایدار چه جایگاهی در بوم‌گردی‌ها پیدا کرد؟ توسعه به‌عنوان مفهومی غربی چه نسبتی با آبادگری ایرانی پیدا کرد؟ چه شد که نام بوم‌گردی این‌گونه زشت شد؟ برای بسیاری بوم‌گردی با برنامه ماه‌عسل و «عباس برزگر» و کته گوجه و روستاییِ میلیاردر شروع شد؛ اما برای بسیاری که رسانه نداشتند، پیش از آن با گروه «خوشه‌سار بومی» و مرام درویشی و عارف‌مسلکی شروع شده بود و حرف‌های برزگر راه به بیراهه بود. گذشتن از سد کرونا و هواپیمای اوکراینی و اعتراضات خیابانی و جنگ، درنهایت بعد از چند دهه از بوم‌گردی و اقتصادش تن نحیف و لاغری به جا گذاشت که به بیماری بدخیمی دچار است و به تلنگری از پا درمی‌آید. گشتن در معانی و حرف‌زدن درباره این مفهوم به همراه آسیب‌شناسی، حالا نیاز حیاتی این حوزه است.