«اگر با این رویکرد ادامه دهیم، کشاورزی در بسیاری از مناطق ایران از دست خواهد رفت و چشم‌اندازی روشن برای تولید غذا، حفاظت از نظام‌های میراث کشاورزی و تنوع‌زیستی کشاورزی وجود نخواهد داشت.» این گفته «مائده سلیمی»، پژوهشگر حوزه کشاورزی پایدار و حاکمیت غذایی، است. او معتقد است باید نظام کشاورزی متناسب با تغییرات جهانی و نیازهای ملی و محلی تغییر کند. از توان سرزمینی، اکولوژیکی و تنوع‌اقلیمی کشور برای حل چالش‌های موجود استفاده شود و اینها محقق نمی‌شود، مگر با تغییر رویکرد جدی و بهبود عملکردی در وزارت جهادکشاورزی. در گفت‌وگو با این پژوهشگر از او پرسیدم چطور وارد این حوزه شد؟ چه کارهایی تاکنون انجام داده؟ و اگر کشاورزی بومی ما خوب و استفاده از آفت‌کش‌ها بد است،‌ چرا کشاورزان خلاف آن عمل می‌کنند؟

ویتامین A که به نام «رتینول» نیز شناخته می‌شود، نقش‌های حیاتی در بدن دارد؛ از جمله تقویت سیستم ایمنی، بهبود بینایی در نور کم و حفظ سلامت پوست و اعضای داخلی.

در نشست تخصصی پایداری و مسئولیت اجتماعی در صنعت غذا که با حضور فعالان، متخصصان و مسئولان حوزه‌های مختلف صنعت غذا، کشاورزی و مسئولیت اجتماعی شرکتی توسط انجمن ارگانیک ایران با همکاری شرکت چوپان برگزار شد، موضوعات کلیدی و چالش‌های پیش‌ روی این صنعت مورد بررسی قرار گرفت. این نشست که با هدف ارتقای مسئولیت‌پذیری اجتماعی در صنعت غذا و ارائه راهکارهای عملی برای بهبود کیفیت زندگی و سلامت جامعه برگزار شد، به بررسی تجربیات داخلی و بین‌المللی در این حوزه پرداخت. در این گزارش، مهمترین مباحث مطرح‌شده در این نشست و دیدگاه‌های ارائه‌شده توسط شرکت‌کنندگان را می‌خوانید.

تصور کنید هر لقمه‌ای که می‌خورید، نه تنها سلامت شما را تضمین می‌کند، بلکه به حفظ سیاره‌ای که روی آن زندگی می‌کنیم نیز کمک می‌کند. صنعت غذا و نوشیدنی امروز بیش از هر زمان دیگری زیر ذره‌بین جهانیان قرار دارد؛ صنعتی که نه‌تنها یکی از بزرگ‌ترین بازیگران اقتصاد جهان است، بلکه نقشی حیاتی در شکل‌دهی به آینده محیط‌زیست و جوامع انسانی ایفا می‌کند. با افزایش آگاهی عمومی نسبت به بحران‌های زیست‌محیطی، نابرابری‌های اجتماعی و دغدغه‌های اخلاقی، انتظارات از شرکت‌های فعال در این حوزه به‌شدت افزایش یافته است. مصرف‌کنندگان، سرمایه‌گذاران و دولت‌ها دیگر تنها به کیفیت و قیمت محصولات توجه نمی‌کنند؛ آن‌ها از برندهای غذایی می‌خواهند که مسئولیت‌پذیر باشند، تأثیرات منفی خود را کاهش دهند و به توسعه پایدار کمک کنند. اما مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها (CSR) در صنعت غذا دقیقاً به چه معناست؟ از کاهش ردپای کربن و بهبود شرایط کار گرفته تا رعایت حقوق حیوانات و استفاده از مواد اولیه پایدار، شرکت‌های غذایی امروز باید در خط مقدم این تحولات باشند. بااین‌حال، مسیر پایداری آسان نیست؛ هزینه‌های بالای اجرای پروژه‌های سبز، پیچیدگی زنجیره‌های تأمین جهانی و رقابت فشرده، چالش‌هایی هستند که شرکت‌ها باید با آن‌ها دست‌وپنجه نرم کنند.در این میان، برخی از غول‌های صنعت غذا و نوشیدنی تلاش کرده‌اند میان سودآوری و مسئولیت اجتماعی تعادلی برقرار کنند. اما آیا این تلاش‌ها صرفاً یک استراتژی بازاریابی است یا می‌توان آن را گامی واقعی به سوی آینده‌ای پایدار دانست؟

جنگل‌های تحقیقاتی ایران در حال فراموش‌شدن هستند و اگر تلاش‌ها و اقدام‌های دانشگاه‌ها نبود، امروز چیزی به نام جنگل‌های تحقیقاتی در ایران باقی نمی‌ماند. جنگل‌های تحقیقاتی جنگل‌هایی هستند که تحت مدیریت دانشگاه، البته با قرارداد منابع طبیعی محافظت می‌شوند. این جنگل‌ها بخشی از جنگل‌های هیرکانی ایران هستند و تفاوت‌های بنیادی با دیگر عرصه‌های جنگلی شمال ایران دارند؛ چراکه دست‌اندازی، تغییر کاربری و تصرف و شکار در آنها به چشم نمی‌خورد. به‌جای اینها زیستگاه‌هایی امن برای حیات‌وحش و گونه‌های گیاهی منحصربه‌فرد این محدوده‌ها ایجاد شده است؛ به‌گونه‌ای که در بخش کوچک دو هزارهکتاری تحت مدیریت دانشگاه تربیت‌مدرس، تصاویر پلنگ ایرانی به ثبت رسیده است. درباره چالش‌های جنگل تحقیقاتی دانشگاه تربیت‌مدرس نور پای صحبت مدیر این جنگل تحقیقاتی نشستیم. «حامد یوسف‌زاده»، دانشیار گروه جنگل با مدرک دکتری جنگل گرایش ژنتیک حفاظت گیاهی، می‌گوید نبود پاسخ‌دهی سازمان متولی به درخواست‌های مکرر دانشگاه‌ها برای عقد قرارداد مشکل‌ساز شده و جنگل‌های تحقیقاتی، قربانی نگاه «بهره‌بردارمحور» در سازمان منابع طبیعی شده‌اند.

غذا از ۷۹ سال پیش تاکنون به‌عنوان یکی از حقوق بشر درنظر گرفته شده است. حقی که تنها به‌معنای سیری و رفع گرسنگی نیست و شامل زیرمجموعه‌هایی همچون ایمنی تغذیه و تأمین مواد مغذی ضروری است. سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد(فائو) در سال ۱۹۴۵تاسیس شد. فائو چند سال بعد ۱۶ اکتبر سال ۱۹۷۹ را با هدف ریشه کردن گرسنگی در جهان، به‌عنوان روز جهانی غذا نامگذاری کرد. این مناسبت که به‌عنوان یک فراخوان جهانی برای اقدام در مبارزه با گرسنگی و سوءتغذیه است، از زمان شروع خود، سالانه در ۱۵۰ کشور جهان برگزار می‌شود و یکی از رایج‌ترین مراسم‌ها در تقویم سازمان ملل متحد به‌شمار می‌رود. روز جهانی غذا هشداری است که اهمیت امنیت غذایی و تعهد جهانی برای پایان‌ دادن به گرسنگی را یادآوری می‌کند.

گندم‌کاران کشور، کشت محصول زراعی خود را در حالی آغاز می‌کنند که هنوز مطالباتشان را از دولت قبل دریافت نکرده‌اند. وزیر سابق جهاد کشاورزی، بارها وعدۀ واریز مطالبات خرید تضمینی را به آنان داده بود، اما این وعدۀ «به‌زودی»، هیچ‌گاه به‌طور کامل محقق نشد. در هفته‌های اخیر، گندم‌کاران در شهرهای اهواز، اصفهان، کرمانشاه و…، بارها به عدم پرداخت مطالبات خود تجمع صنفی و اعتراضی برپا کردند، اما بی‌حاصل بود. دولت «بیش از ۱۱۰ هزار میلیارد تومان» به کشاورزان گندم‌کار بدهکار است.