بایگانی مطالب برچسب: آب و منابع طبیعی
روند صعودی تغییر کاربری زمینهای کشاورزی
تدوین پیشنویس «قانون جامع حفاظت از اراضی کشاورزی؛ مبتنیبر آسیبشناسی قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها و ارزیابی تجارب جهانی»، بیان میکند در خرداد سال ۱۳۷۴ بهمنظور حفظ و تداوم کاربری اراضی زراعی و باغها، قانونی تحت همین عنوان با ۸ ماده و ۷ تبصره به تصویب رسید که آبان ۱۳۸۵ اصلاح و به ۱۵ ماده و ۱۴ تبصره افزایش یافت. اکنون با گذشت حدود ۱۷ سال، میزان تغییر کاربریهای غیرمجاز و غیرضرور، نهتنها کاهش پیدا نکرده، چهبسا روندی تقریباً صعودی را طی کرده است. طبق بررسیها، در دورۀ زمانی ۱۴۰۱-۱۳۷۴، روزانه نزدیک به ۷.۶ هکتار زمین کشاورزی بهصورت غیرمجاز مورد تغییر کاربری قرار گرفته است، ولی آمار واقعی بیش از این است. این آمار، نشانهای از عدم کارآمدی مناسب قوانین و مقررات بهویژه قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها، در حفاظت از اراضی کشاورزی و جلوگیری از تغییر کاربریهای غیرمجاز و غیرضرور این اراضی است.
بهتازگی درختی قطع نشده
فروردینماه بود که اخباری مبنی بر قطع ۴۰۰۰ اصله درخت در جنگلهای الیمالات برای ایجاد یک پارکینگ منتشر شده بود و پروندهای در دستگاه قضایی تشکیل شد. در روزهای اخیر ویدیویی در فضای مجازی منتشر شده که حکایت از ادامه فعالیت پیمانکار است. حالا فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی در واکنش به این ویدیو گفته است: ویدیوی منتشر شده درباره قطع درخت در جنگلهای الیمالات غیرواقعی و بهتازگی درختی در این محدوده قطع نشده است.
«الیمالات» زیر تیغ
|پیام ما| از فروردینماه امسال و روزهای تعطیل نوروز که ماجرای قطع بیش از چهار هزار اصله درخت در الیمالات نور توسط پیمانکار «مجموعۀ گردشگری سد الیمالات» خبری شد، تاکنون این منطقه روی خوش به خود ندیده. در روزهای اخیر باز هم خبر انتقال سازههای سنگین توسط پیمانکار به این نقطۀ جنگلی آمد و بعد هم نیروی یگان حفاظت شهرستان نور و سرپرست ادارۀ کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مازندران - ساری از توقف فعالیت آنها خبر دادند؛ هرچند این مداخله و توقف فعالیت بهموقع نبود و این ادارات بعد از جنجالیشدن ماجرا در فضای مجازی، وارد عمل شدند. درعینحال گزارشهایی از برخورد با فعالان محیطزیست منطقه در روزهای اخیر نیز به گوش میرسد. فعالان میگویند حالا که «محمد کریمی» دادستان مرکز مازندران که از افراد خوشنام و حامی محیطزیست بود از این سمت کنار رفته، راه برای تخریب هم بیش از پیش باز است. کریمی در فروردینماه امسال، ضمن بازدید از منطقه، در حکمی بخش پارکینگ و باجۀ غیرقانونی دریافت وجه در مجتمع گردشگری الیمالات را پلمپ و با مسببان قطع درختان برخورد کرده و از آنها خسارت گرفته بود.
عملیات تخریب عرصه منابع طبیعی الیمالات متوقف شد
سرپرست اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران - ساری گفت: اقدام مجدد سرمایهگذار منطقه گردشگری سد الیمالات به تخریب بخشی از عرصههای منابع طبیعی برای استقرار سازههای پیشساخته که روز ۱۰ شهریور انجام شد و در فضای مجازی موردتوجه قرار گرفت، با ورود به هنگام نیروهای یگان حفاظت منابع طبیعی متوقف شد.
مرزکشیهای استانی در حفاظت
«مگر در ایران گوزن زرد داریم؟»، «میشمرغ آیا واقعاً اسم یک گونه است؟»، «آهوها همان جفت گوزنها نیستند؟»، «با مرگ پیروز، یوزها در ایران منقرض شدند؟» اینها سؤالاتی است که کارشناسان حیاتوحش، بارها در نمایشگاهها و برنامههای مختلف شنیده و به آن پاسخ دادهاند. چرا جامعۀ ایرانی همچنان اطلاعات محدودی دربارۀ گونههای حیاتوحش خود دارد؟ آیا اشکال از سازمان حفاظت محیطزیست است یا باید سایر نهادها هم باید وارد فرآیند آگاهیبخشی میشدند؟
حال پریشان زاگرس
مدیریت زاگرس از نکات عجیب و مبهم در سازمان منابع طبیعی است. در استراتژیکترین عرصۀ طبیعی کشور، هرازگاهی طرح و برنامهای سر بر میآورد و بعد از هیاهویی بسیار، در سکوت کنار گذاشته میشود.
سازمان منابع طبیعی مستقل شود
عرصههای منابع طبیعی، بخش بزرگی از مساحت ۱۶۵ میلیون هکتاری خاک ایران را تشکیل میدهند که در آنها جنگلها، مراتع، بیابانها و رودخانهها قرار گفتهاند. در دهههای اخیر متأسفانه ما با چالشهای جدی در این عرصهها مواجهیم. بهعنوان نمونه، بحران جدی در دشتها باعث شده، حجم آبهای زیرزمینی کاهش داشته و فرونشست بهعنوان یک مسئلۀ جدی در کشورمان مطرح شود. از طرف دیگر وضعیت عرصههای طبیعی هم بهگونهای است که نفوذ بارندگی در آنها پایین آمده است. برای بهبود این وضعیت، بایستی جنگلها و مراتع که عامل جذب آب و جلوگیری از رواناب هستند، از شادابی خوبی برخوردار باشند. بهعلاوه گرچه منابع طبیعی عامل اصلی جلوگیری از فرسایش خاک است، در ایران سالانه چندین میلیارد تن فرسایش خاک داریم و جزو کشورهای در ردههای اول در این زمینه هستیم،؛ همین روند سبب شده، شاهد شستهشدن خاک توسط سیل و آلودگیهای وسیع بهواسطۀ توفانها باشیم.
بیاعتنایی سیاستگذار به تغییر اقلیم
|پیام ما| با وجود پیامدهای گستردۀ تغییر اقلیم بر بخشهای مختلف کشور نظیر انرژی، امنیت غذایی و مهاجرت طی سالهای اخیر و آتی و ضرورت اقدام ملی در این حوزه، تغییر اقلیم در کشور عمدتاً از زاویۀ محیطزیستی موردتوجه قرار گرفته است؛ درحالیکه این تغییرات در سالهای اخیر بهعنوان یکی از روندهای دگرگونکنندۀ اقتصاد و تجارت جهانی، موردتوجه نهادهای بینالمللی و طیف فزایندهای از کشورها قرار گرفته است. بررسی تجربیات جهانی نشان میدهد که سازگاری با تغییر اقلیم، در حال تبدیلشدن به بخش معمول و ضروری در همۀ سطوح برنامهریزی است؛ درحالیکه بر اساس گزارش برنامۀ محیطزیست ملل متحد در سال ۲۰۲۲، ایران ازجمله معدود کشورهایی است که در سطوح راهبردی، سیاستی و برنامهریزی، اقدام چندانی برای سازگاری با تغییر اقلیم انجام نداده است.
تهدید تنوع زیستی تنها منطقهٔ حفاظت شدهٔ کاشان
تنها کمتر از هشت درصد کل مساحت ایران را جمعاً مناطق چهارگانه تشکیل میدهد. کل مساحتی که میتوانیم ذخایر ژنتیکی ش را نیمبند برای فرزندانمان نگهداریم همین کمتر از ۸ درصد است. شکار، دستاندازی به مراتع، کوچک شدن مراتع، چرای بیرویه، چرای خارج از فصل، معدنکاوی، جادهسازی، کشاورزی افزايش باغات و خشکسالی نفس را بر ساکنان این مناطق تنگ کرده. اگر حیات وحش از همه بلایای انسانی جان سالم بدر ببرند، این آخرینش را بعید میدانیم.
نخستین مأموریت رئیس سازمان محیطزیست در دولت چهاردهم
در فهرست مهمترین بحرانهای پیشروی کشور در سالهای پیشرو، بحرانهای مرتبط با حوزۀ محیطزیست در بین چند مخاطرۀ سرزمینی و جدی کشور قرار دارد. بحران آب، ریزگردها، فرسایش خاک و ازبینرفتن منابع طبیعی کشور، میتواند اقتصاد، معیشت و سلامت عمومی را با مخاطرات جدی مواجه سازد. درعینحال بایستی متذکر شد، برخلاف متون کلاسیک، هیچکدام از این منابع در سالهای پیشرو قابلیت تجدیدپذیری نخواهند داشت. برخلاف تصور عموم، منابع طبیعی و خاک بیشک در بازۀ زمانی و مکانی کوتاه تا میانمدت، قابلیت تجدیدپذیری نداشته و بهرهوری مناسب و حفاظت از این منابع در اولویت است.
فراخوان دهمین جشنواره علم برای همه
موزه علوم و فناوری ایران فراخوان دهمین جشنواره «علم برای همه» را منتشر کرده است.
تخریب سالانه یک میلیون هکتار از سرزمین
|پیام ما| مطالعات نشان میدهند که درحالحاضر ۲۲ استان از ۳۱ استان کشور، تحتتأثیر فرسایش بادی هستند و در این ۲۲ استان، ۲۳۳ منطقه بهصورت کانونهای بحرانی درآمدهاند؛ این کانونهای بحران، منشأ تولید گردوغبار هستند که خسارات فراوانی به مناطق اطراف خود خصوصاً در حوزهٔ سلامت انسان و کشاورزی وارد میکنند. مدیرکل اسبق دفتر امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، گفته است که مساحت کانونهای بحران در کشور، هماکنون ۱۴ میلیون هکتار است، اما تخمین زده شده که سالانه یک میلیون هکتار به تخریب سرزمینی ناشی از فرسایش بادی اضافه میشود.
