بایگانی مطالب برچسب: فاضلاب
از علم تا رؤیافروشی
بحران آب در ایران، داستانی پیچیده و چندلایه است؛ روایتی نه از یک حادثه ناگهانی، بلکه از روندی طولانیمدت که هم عوامل طبیعی و هم دستاندازیهای انسانی در آن سهم دارند. کاهش بارندگی و تغییراقلیم، تنها حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از سهم این بحران را به خود اختصاص دادهاند. سهم عمده و فاجعهبارتر در ایجاد بحران آب را مدیریت نادرست منابع آب، توسعه بیرویه کشاورزی پرمصرف، انتقال آبهای گسترده و حفر چاههای غیرمجاز فراوان، جانمایی و بارگذاری صنعتی و جمعیتی بیش از توان اکولوژیکی مناطق مختلف کشور، بهویژه مناطق مرکزی و تخریب اکوسیستمهای طبیعی، برعهده دارند. مشکل اصلی اینجاست که مصرف آب کشور در بخشهای شرب، صنعت و کشاورزی به حدود ۹۶ میلیارد مترمکعب رسیده، درحالیکه میزان مجاز برداشت از منابع آب تجدیدپذیر، فقط ۴۲ میلیارد مترمکعب است. این عدم توازن (بهرهبرداری بیش از ۲۰۰ درصدی نسبت به حد مجاز) که مسئله اصلی و واقعی آب ایران است، نهتنها باعث کمآبی یا خشکی رودها و چشمهها و دریاچهها شده، بلکه دشتها را هم تشنه و دچار فرونشست کرده است و رشد بیابانزایی را نیز در پی داشته است.
شکاف میان سیاست و واقعیت
در سالهای اخیر و در پاسخ به تنشهای فزاینده منابع آبی، مسئولان تلاش کردهاند با تدوین الگوهای بهینه و اعمال سیاستهای مدیریت تقاضا، مصرف آب را کنترل کنند. این تلاشها بهویژه در کلانشهری مانند تهران که همزمان با رشد جمعیت، توسعه شهری و محدودیت منابع روبهروست، اهمیت مضاعف یافته است. در همین راستا، براساس اعلام مسئولان آبوفاضلاب، سرانه مصرف مطلوب برای هر شهروند تهرانی حدود ۱۳۰ لیتر در روز در نظر گرفته شده و اقداماتی نظیر کاهش فشار، توزیع تجهیزات کاهنده مصرف و ارائه هشدارهای عمومی در دستورکار قرار گرفته است. بااینحال، فاصله معناداری میان اهداف تعیینشده و واقعیتهای روزمره مصرف در تهران وجود دارد؛ فاصلهای که درصورت بیتوجهی، میتواند منجر به تضعیف اثربخشی سیاستها و بیاعتمادی عمومی شود.
یکسوم آب شرب «مُفت» مصرف میشود
|پیام ما| در ایران و براساس بررسیهای جدید، حدود ۳۲ درصد از کل حجم آب ورودی به شبکه توزیع شرب کشور فاقد درآمد است که دارای حجمی معادل ۲.۹ میلیارد مترمعکب و مبلغی در حدود ۱۳ هزار میلیارد تومان میشود. بر این اساس، استانهای با بیشترین مقدار «آب به حساب نیامده» شامل کهگیلویهوبویراحمد و خوزستان است که بهترتیب ۵۷.۳ و ۵۳.۴ درصد از کل حجم آب توزیعشده در شبکه شرب آنها فاقد درآمد است. مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی با ارائه اعدادی دقیق از وضعیت درآمدی آب در کشور هشدار میدهد توجه نکردن به منابع درآمدی و میزان کمی و کیفی این آبها آینده منابع آبی کشور، دسترسی جمعیت رو به رشد کشور به آب و امکان تأمین آبی پایدار بهویژه در حوزه شرب برای این جمعیت را با ابهامها و خطرات احتمالی روبهرو میکند. این درحالیاست که هم مدیران آب و هم کارشناسان موضوع اقتصاد ضعیف آب را بهعنوان چالشی اساسی در مدیریت منابع آب کشور معرفی میکنند.
کاهش 50 درصدی مصرف انرژی تصفیهخانهها با فناوری نانوحباب
بومیسازی فناوری نانوحباب در ایران، مصرف انرژی تصفیهخانههای آب و فاضلاب را تا 50 درصد کاهش داده و به پایداری شبکه برق کشور در شرایط بحران کمبود انرژی کمک میکند.
کاهش ۵ میلیون لیتری مصرف روزانه گازوئیل در چهار ماه نخست امسال
سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس از کاهش ۵ میلیون لیتری مصرف روزانه گازوئیل در چهار ماه نخست امسال خبر داد و اعلام کرد که این کاهش عمدتاً حاصل اقدامهای صورتگرفته در زمینه مقابله با قاچاق سوخت بوده است.
سوگ نخلستان
بیش از ۳۵ هزار هکتار از نخلهای آبادان و خرمشهر در خطر بحران پیشروی آب شور از خلیجفارس بهسمت این دو شهر جنوبی در خوزستان هستند. تکرار متناوب بحران پیشروی آب شور از خلیجفارس بهسمت آبادان و خرمشهر موجب به مخاطره انداختن تمامی نخلها و حتی کشاورزی در محدوده منطقه آزاد اروند شده است. فعالان محیطزیستی در خوزستان دلیل بحران پیشروی آب شور از خلیجفارس بهسمت آبادان و خرمشهر را در سیاستگذاریهای غلط حکمرانی منابع آب میدانند. این نشان میدهد احداث سد روی کارون و بهمنشیر، بدون تأمین حقابه، کارساز نخواهد بود.
پساب آلوده در سفرههای زیرزمینی
هر بار که برق میرود، داستانی نگرانکننده در شهرکهای صنعتی رقم میخورد؛ پمپهای تصفیهخانه از کار میافتند و پساب صنعتی بیآنکه فرصت تصفیه داشته باشد، راه خود را به زمینهای کشاورزی و آبهای سطحی باز میکند. ایستگاه پمپاژ تنها دو ساعت ظرفیت نگهداری پساب دارد و وقتی برق قطع میشود، پس از چند ساعت مخازن لبریز و فاضلاب تصفیهنشده سرریز میشود. این روند، سه سال است که ادامه دارد و آلودگی رودخانهها، مسیلها و زمینهای کشاورزی را افزایش داده است. حالا این آلودگی به منابع زیرزمینی نیز رسیده و مدیرکل محیطزیست استان تهران نسبت به این بحران هشدار داده است. کارشناسان و اساتید محیطزیست در گفتوگو با «پیام ما» میگویند وضعیت فعلی آلودگی، به مرز بحران نزدیک شده و نیازمند توجه فوری است.
«ژاوهرود» بیعلاج ماند
«ژواه» بهجای سد به «حوضچه فاضلاب» معروف است. سدی که ۱۰ سال از تکمیل عملیات عمرانی آن میگذرد، اما بهدلیل آلودگی بالای رودخانه تغذیهکننده آن، عملاً امکان آبگیری ندارد. شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران میگوید با توسعه و ارتقای تصفیهخانه فاضلاب سنندج مسئولیت خود در طرح علاجبخشی را انجام داده است، اما این سد هنوز امکان بهرهبرداری ندارد. خبری از انجام تکالیف قانونی دیگر نیست. نه کاهش ورود «نیترات فسفر» بهواسطه سموم شیمیایی انجام شده و نه جلوی ورود فاضلاب صنایع کوچک بالادست گرفته شده است. فاضلاب نواحی مسکونی اطراف شهر سنندج همچنان به رودخانه میریزد و «ژاوهرود» را به رودی روان از آلایندهها و فاضلاب تبدیل کرده است. خشکسالی و تغییراقلیم اما منتظر دولت و اقدامتش نمیماند. تنش آبی در کردستان مانند سایر نقاط کشور با گرمتر شدن روزهای سال افزایش پیدا میکند. ژاوه اما امسال هم به کار شهروندان کردستان نمیآید.
برکناری در سایه آلودگی
کمتر از یک ماه از معرفی پالایشگاه بیدبلند بهبهان بهعنوان صنعت آلاینده و تشکیل پرونده قضائی برای آن، سرپرست اداره حفاظت محیطزیست بهبهان از کار برکنار شد. «عالیه چنگیزی» خردادماه امسال بهعنوان دومین مدیر زن در مجموعه ادارهکل حفاظت محیطزیست خوزستان منصوب شده بود و از ابتدای کارش پیگیر آلودگی شدید و تخلفات پالایشگاه بیدبلند بود که بهدلایل نامعلومی چندسال عنوان «صنعت سبز» را یدک میکشید. این پالایشگاه در شهرستان بهبهان در شرق خوزستان، از سال ۱۳۹۹ متعهد بود گازهای همراه ۵۲ مشعل در شرق کارون را جمعآوری کند که معادل ۶۵۰ میلیون فوتمکعب گاز است، اما این تعهد تاکنون عملی نشده است. علاوهبراین، حوضچه تبخیر و سوزاندن هزاران تن گازهای اسیدی، اعتراض اهالی و کنشگران محیطزیست بهبهان و شورای شهر بهبهان را نیز بهدنبال داشته است. مسئله صنایع آلاینده بهبهان اما به پالایشگاه بیدبلند ختم نمیشود. چنگیزی در ۹ماه حضورش، ۲۵ واحد صنعتی در شهرستان بهبهان را برای نخستینبار بهعنوان صنعت آلاینده معرفی کرد و ۱۲ صنعت آلاینده از جمله یک شرکت نفت و گاز و یک کارخانه سیمان را نیز در شرف ثبت در فهرست صنایع آلاینده داشت که چند روز قبل از نهایی کردن این فهرست برکنار شد تا همه نگاهها متوجه فشارهای صنایع آلاینده بر مدیران محیطزیست بهویژه در شهرستانها شود.
آبسفید، مرگ یک چشمه
|پیام ما| چشمه «آب سفید» در استان چهارمحالوبختیاری بهعنوان منبع پایدار برای تأمین آب شرب شش شهر و ۱۱۵ روستا تعیین شده است. این درحالیاست که آبسفید در محدوده امن منطقه حفاظتشده سبزکوه است. عنوان تأمین آب شرب برای این پروژه فشارهای سیاسی و اجتماعی را برای تصمیمگیران دوچندان کرده و سازمان محیطزیست را بر دوراهی تأمین نیاز مردم و حفاظت سایر زیستمندان قرار داده است؛ درحالیکه بررسی دقیقتر موضوع زوایای دیگری را روشن میسازد که تأمین آب از آبسفید لزوماً ارزانترین و پایدارترین گزینه نیست.
خانهتکانی؛ شویندهها برندهاند، زمین بازنده
شیرابهها سرزمینهای شمالی را میبلعند
پیام ما| ایستادگی مردم مقابل سایتهای زباله سراوان در رشت، عمارت آمل، انجلیسی بابل و چندین محل دفن دیگر، داستان تکرارشونده سالهای اخیر است. آنها روزها و شبهای بسیاری مقابل محل دفن در این مناطق ایستادند و اجازه ورود زباله به سایتها را ندادند، اما هیچ مسئولی در این مدت پاسخی برای حل مشکل این مناطق نداشت و بهاجبار زبالهها راهی جز تخلیه در همین مناطق دفن نداشت. مسئولان مدام نوید حل مشکل را دادند، جلسه گذاشتند، به منطقه رفتند؛ اما بدون داشتن راهحلی عملی. وضعیت زباله در اغلب شهرهای شمالی همین است و چند وقت قبل انتقال زبالههای مازندران به گلستان یا انتقال نیافتن زبالهها از شهرهای مختلف به سراوان رشت هم گرهای جدید را ایجاد کرد. در روزهای اخیر اما کارزاری با عنوان «درخواست حل معضل پسماند شمال کشور» خطاب به رئیسجمهور به راه افتاده و در آن به ذکر مواردی پرداخته شده که سالهاست بیان میشود؛ اینبار اما با امید شنیدن این خواستها توسط دولت و شخص رئیسجمهور.
