«محدثه گرمابدری»، فعال گردشگری، مدرس و جهانگرد، در گفت‌وگو با «پیام ما» راه‌حل بسیاری از مشکلات گردشگری را توجه به کدهای اخلاقی و اجتماعی مدون توسط سازمان جهانی گردشگری عنوان می‌کند. درعین‌حال، به باور او باتوجه‌به اهمیت پایداری منابع طبیعی و فرهنگی در صنعت گردشگری، آموزش‌های مرتبط با حفاظت از محیط‌زیست و رفتار درست با جوامع محلی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. چگونگی رفتار گردشگران در جامعه بومی و طبیعت، ساخت اقامتگاه بومگردی و رفتار با گردشگران همگی در این کدها آمده و عمل براساس آنها می‌تواند منجر به تحقق گردشگری پایدار شود.

۱۸ آبان ۱۴۰۰ در خبری که از سوی سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور در مورد طرح طبیعت‌گردی جزیره منتشر شد، قید شده بود: «مقرر شد سوابق و مستندات قانونی اراضی ملی و مستثنیات جزیره آشوراده (سوابق ثبتی آرای صادره نقشه اراضی ملی و مستثنیات) توسط سازمان منابع‌طبیعی و آبخیزداری کشور طی مکاتبه‌ای رسمی ظرف مدت ۱۰ روز به سازمان حفاظت محیط‌زیست اعلام شود. همچنین، ظرف مدت ۱۰ روز به‌منظور تعیین دقیق حدود، قانون حدنگار توسط اداره‌کل منابع‌طبیعی و آبخیزداری استان گلستان در محدوده جزیره آشوراده اجرا شود.» ضمن اینکه اعلام شد «با هدف حمایت از معیشت‌های پایدار جامعه محلی مدیریت واحد و یکپارچه و بارگذاری حداقلی در جزیره آشوراده، فعالیت‌های مرتبط با تفرج متمرکز از جمله احداث مرکز بازدیدکنندگان آتش‌نشانی، اورژانس و خدمات اقامتی با ظرفیت برد حداکثر ۸۰ نفر از محدوده اراضی ملی ۲۲ هکتاری به محدوده مستثنیات روستای آشوراده منتقل و در کاربری‌های مرتبط روستا مستقر شود.» در هیچ خبری اما اعلام نشده است که اگر اهالی جزیره اسناد خود را دریافت کنند و بخواهند به جزیره برگردند و در آن زندگی کنند، تکلیف چیست؟ آیا مهمانخانه‌هایی که دوباره رونق گرفته است، با همان ظرفیت برد ۸۰ نفر سنجیده شده‌اند؟ آیا دولت یا سرمایه‌گذار احتمالی می‌خواهد اراضی مردم را پس از تعیین‌تکلیف نهایی از آنها بخرد یا اینکه به هر کسی که بخواهد چنانچه پیشتر قول داده بود، اجازه سکونت و کسب‌وکار می‌دهد؟ گویا پسروی آب خزر گرچه خانه و زندگی اهالی را از آنان گرفت، اما برای نهادهای دولتی کم‌رونق نیست و نخواهد بود. روزگاری می‌گفتند آشوراده کلید توسعه استان است؛ حالا این کلید توسعه چگونه رقم خواهد خورد وقتی حتی سر جامعه محلی هم بی‌کلاه مانده است.

نتایج یک تحقیق توسط مراکز توان‌بخشی حیات وحش در کوئینزلند نشان می‌دهد حدود ۹ درصد موارد مرگ کوالاها، علت حمله سگ بوده است.

|پیام ما| دیروز «محمد جهانشاهی»، دبیر کمیته ملی طبیعت‌گردی و گردشگری سبز، از تدوین برنامه‌ای در راستای آنچه او «جهت‌دهی به روندهای موجود و بهبود شاخص‌های گردشگری سبز در ایران» می‌داند، خبر داد. او معتقد است شرایط موجود ضرورت طراحی برنامه‌ای بدون نیاز به بروکراسی پیچیده، منابع مالی، مجوز خاص و … را ایجاد کرده است. اما این برنامه تا چه اندازه مبتنی‌بر حقایق موجود در بخش گردشگری است و تا چه اندازه بر پایه شرایط ایده‌الی که از این بخش انتظار داریم؟ جهانشاهی در گفت‌وگو با «پیام ما» بخش‌هایی از این برنامه‌ها را که روز گذشته منتشر شد، تشریح کرده است.

|پیام ما|طرح گردشگری آشوراده در هفته‌های اخیر دوباره خبرساز شده است. روز گذشته نماینده کردکوی در مجلس اعلام کرد علیه «شینا انصاری» در کمیسیون اصل ۹۰ مجلس طرح شکایت کرده است و او باید برای توضیح به نمایندگان به مجلس بیاید. همه‌چیز از نامه «حمیدرضا ظهرابی» مبنی‌بر توقف پروژه‌های آشوراده تا اطلاع ثانوی، شروع شد. واکنش‌ها به این نامه به‌اندازه‌ای بود که شینا انصاری در یادداشتی نسبت به آن واکنش نشان داد و استاندار و نمایندگان استان‌های مازندران و گلستان هم نسبت به این تصمیم سازمان حفاظت محیط‌زیست موضع تندی اتخاذ کردند و خواهان پس گرفتن این نامه شدند.

تالاب میانکاله در سال‌های گذشته فراز و نشیب بسیاری را از سر گذرانده است. این فراز و نشیب‌ها تاثیر زیادی در حفاظت و کیفیت این تالاب‌ بین‌‌المللی و ذخیره‌گاه زیست‌کره داشته است؛ از تلاش برای راه‌اندازی پتروشیمی -که جلوی آن گرفته شد- تا خشکی بخش‌هایی از آن، پر شدن رسوب بر اثر لایروبی اشتباه، باز بودن درهای میانکاله و عبور و مرور بی‌ضابطه گردشگران و مواردی از این دست. در هفته‌های اخیر هم تبلیغات یک تور گردشگری برای حضور تعداد زیادی توریست در میانکاله، باعث تعجب و نگرانی فعالان محیط زیست استان شده است. این در حالی است که این تالاب محل عبور و زمستان‌گذرانی پرندگان بسیاری است و فعالان محلی می‌گویند حضور مردم در مناطق حفاظت شده باید با توجه به اصول حفاظتی و با تعداد محدود انجام شود.

به‌خوبی پیداست که دوره جدیدی از ارتباط میان کودکان و موزه در حال شکل‌گیری است. کودکان برای افزایش خلاقیت، آموزش‌پذیری و چیزهای بسیار دیگر به موزه‌ها نیاز دارند. موزه‌ها هم کم‌کم و با کندی در حال طراحی برنامه‌ها و کارگاه‌هایی ویژه کودکان هستند. اگرچه کندتر از آن، اطلاع و اعتماد پیدا کردن والدین در مورد این برنامه‌هاست. شاید در آینده‌ای نه چندان دور موزه‌ها دیگر جای حوصله سربری برای کودکان نباشند.

رونق اکوتوریسم در مناطق چهارگانه سازمان حفاظت محیط‌زیست و باز کردن درها به‌روی گردشگران چندسالی است که از سوی این سازمان مطرح می‌شود. آنها می‌گویند می‌توان براساس طرح‌های مدیریت مناطق که در آنها زون‌های تفرجی مشخص شده، هم سازه‌های سازگار با طبیعت را بارگذاری کرد و هم مسیرهایی را برای زون‌های تفرجی گسترده در نظر گرفت. سال گذشته در اولین همایش پارک‌های ملی کارشناسان گردشگری بر پتانسیل‌های این بخش تأکید کردند، آنها امسال نیز در دومین همایش پارک‌های ملی در شهرکرد نیز این گزینه را راه‌حلی برای بهبود شرایط حفاظت دانستند. «ایمان هادی»، مسئول واحد طبیعت‌گردی سازمان حفاظت محیط‌زیست، نیز در این دو همایش و در کارگاه گردشگری مشارکتی تالاب میقان در اراک‌، سازوکارهای قانونی انجام این کار را تبیین کرد. آیا گردشگری حیات‌وحش یا اکوتوریسم در ایران با شرایط حاضر این قابلیت را دارد که بازوی حفاظت باشد؟ در گفت‌وگو با ایمان هادی دراین‌باره از او پرسیدیم.

«امیدوارم بتوانیم در کنار هم، محیط‌زیست رنجور و آسیب‌دیدۀ کشور را حفاظت و شرایط بهتری را فراهم کنیم. حفاظت از محیط‌زیست، نه راهی راحت است و نه بر سر آن کسی پولی به دست می‌آورد. این راه جز عشق و جان‌فشانی و تلاش‌ شبانه‌روزی نیست.» این‌ها گفته‌های «سعید یوسف‌پور»، مدیرکل محیط‌زیست استان چهارمحال‌وبختیاری در افتتاحیۀ دومین همایش ملی «پارک‌های ملی و مناطق تحت حفاظت» در سالن جلسات پارک ملی «تنگ صیاد» بود. در حین نشستن و برخاستن، او گاهی آرام دست به سمت پهلو می‌برد تا بتواند درد کلیه را اندکی آرام کند. وضعیت او در این سه روز یعنی از شنبه ۲۴ تا دوشنبه ۲۶ شهریور، همان است که خود اشاره می‌کند؛ «تلاش شبانه‌روزی» و «راهی سخت و دشوار»!

خانم دکتر «شینا انصاری»! حفاظت، احیاء، مدیریت پایدار و بهره‌مندی خردمندانه و مسئولانه، وجه مشترک ادبیات کاری سازمان محیط‌زیست و وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی است و رمز موفقیت این دو نهاد، در مشارکت‌افزایی و تعاملات دوسویۀ جوامع انسانی با محیط‌های طبیعی، تاریخی، فرهنگی و عناصر و مظاهر ارزشمند آن‌هاست؛ هدفی که به‌غایت، بهبود شاخص‌های زیستی را در ابعاد مختلف دنبال می‌کند.

سال ۹۶ که سازمان حفاظت محیط زیست مجوز احداث طرح طبیعت‌گردی در جزیرۀ آشوراده را صادر کرد هم در اجرای این طرح اثری نگذاشت و توسعۀ طبیعت‌گردی در این منطقه به‌رغم توصیۀ طرح ارزیابی اثرات محیط زیستی میسر نشد. روز گذشته هم اعضای کمیتۀ ملی طبیعت‌گردی موافقت خود را با اجرای این طرح اعلام کردند. وب‌سایت دولت بلافاصله خبر داد که فاز نخست این طرح در زون ۲۲ هکتاری منطبق با دهکده به اجرا درمی‌آید. حالا باید دید که آیا این موافقت، اجرای طرح را پیش می‌برد یا آن هم در حد یک صورت‌جلسه می‌ماند.