در مراسم گرامیداشت میلاد حضرت فاطمه زهرا (س) و روز زن که در تاریخ 24 دسامبر 2024 در سالن همایش‌های سازمان حفاظت محیط‌زیست برگزار شد، شینا انصاری، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست، بر نقش حیاتی زنان در حفاظت از محیط زیست تأکید کرد و از تشکیل کارگروه زنان و تغییر اقلیم خبر داد.

در اختتامیه بیست‌ودومین دوره نمایشگاه بین‌المللی محیط‌زیست، پیام‌های مهمی از سوی مقامات کشور مطرح شد. «شینا انصاری»، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست، بر لزوم حفاظت مشارکتی از محیط‌زیست تأکید کرد و گفت: «حفاظت از محیط‌زیست مسئولیتی همگانی است که تنها از عهده یک سازمان برنمی‌آید». او بر ضرورت همکاری بین سازمان‌های دولتی، سمن‌ها و اقشار مختلف جامعه تأکید کرد تا بتوان در برابر چالش‌های زیست‌محیطی گام‌های مؤثری برداشت. محمدجواد ظریف، معاون راهبردی رئیس‌جمهور، نیز در این مراسم بر مسئولیت مشترک انسان‌ها در حفظ محیط‌زیست اشاره کرد و گفت: «اگر همگان با هم همکاری نکنند، حتی بزرگترین قدرت‌های جهان هم نمی‌توانند محیط‌زیستی سالم ایجاد کنند». این رویداد نه‌تنها فرصتی برای طرح مسائل محیط‌زیستی بود بلکه با رونمایی از سند راهبردی پنج‌ساله توسعه صندوق ملی محیط‌زیست، گام جدیدی در جهت برنامه‌ریزی بلندمدت برای حفظ منابع طبیعی کشور برداشته شد. این مراسم نشان داد در دنیای امروز، حفاظت از محیط‌زیست باید دغدغه‌ای جهانی باشد که نیاز به همکاری همه‌جانبه دارد.

همایش زنان و توسعه پایدار؛ نگاهی به نقشه راه اقتصادی و محیط‌زیستی زنان ایران

|پیام ما| دو ماه از آخرین زمانی که رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست برای ارسال رزومه تعیین کرده بود، می‌گذرد. تعیین مدیران استانی به خواست «شینا انصاری» برای نخستین‌بار با ارسال رزومه توسط افراد انجام گرفت؛ تاکنون مدیران استان‌های آذربایجان‌غربی، کهگیلویه‌وبویراحمد، البرز، اصفهان، یزد، خراسان‌رضوی، لرستان و کردستان انتخاب شده‌اند و اداره‌کل محیط‌زیست ۲۳ استان کشور هنوز مدیر ندارند. تأخیر در انتخاب مدیران به‌گفته فعالان این عرصه هم نکته مثبتی است و هم منفی. مثبت از این نظر که احتمالاً این تأخیر به‌دلیل دقت در بررسی رزومه‌هاست و منفی از این نظر که وضعیت مدیریتی استان‌ها بلاتکلیف است و این می‌تواند برای وضعیت حفاظتی مناطق و سایر موارد مرتبط به سازمان خطرناک باشد. این درحالی‌است که برای سازمان منابع‌طبیعی که باید حافظ بیش از ۸۰ درصد از عرصه‌های طبیعی کشور باشد، هنوز مدیری تعیین نشده است و طبعاً مدیران منابع طبیعی در استان‌ها، هنوز همان مدیران قبلی هستند.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در یادداشتی نوشت: نباید فراموش کنیم که سرنوشت دریاچه ارومیه، سرنوشت همه ماست. از این رو باید با اولویت احیای این دریاچه که کاری به غایت دشوار است را پیگیری کنیم.

|پیام ما| یوسف فرهادی بابادی، فعال محیط زیست خبر از اجرایی شدن یک سال حبس تعزیری‌اش داد و در شبکهٔ اجتماعی ایکس نوشت «شعبه ۱ اجرای احكام كیفری دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه ۳۳ (شهید مقدس «امنیت») تهران، پنج روز مهلت داده است تا برای اجرای حکم یک سال حبس خودم را معرفی کنم.» ماجرای شکایت از او به سال گذشته دربارهٔ فعالیت‌هایش علیه پروژه‌های سدسازی و انتقال آب برمی‌گردد. او همچنین نوشته در سال ۱۳۹۷ نیز شکایتی از او شد و در کیفرخواست، مخالفت با اجرای پروژه‌های انتقال بین‌حوضه‌ای آب عنوان شده بود. شکایت فعلی اما برای فرهادی‌ بابادی یک سال حبس به‌دنبال آورده که امید است در روزهای باقیمانده تا زمان معرفی برای اجرای حکم، تغییری در اجرایی شدنش ایجاد شود.

«زمان بذل‌وبخشش از منابع طبیعی کشور سپری شده‌است.» این را «شینا انصاری» رئیس جدید سازمان حفاظت محیط‌زیست در روز معارفه‌اش اعلام کرد. یک هفته بعد از اینکه «پیام‌ ما» خبر کاهش ۱۴ هزار هکتاری نقشۀ تالاب بین‌المللی شادگان در خوزستان را برای ساخت پتروشیمی منتشر کرد، هم‌زمان تخریب جنگل الیمالات مازندران برای اجرای طرح گردشگری، واکنش کنشگران محیط‌زیست را به دنبال داشت و قبل‌تر واگذاری بخشی از تالاب میانکاله برای ساخت پتروشیمی بود که با اعتراض مواجه شد. «میرشکار» مدیرکل حفاظت محیط‌زیست خوزستان، در گفت‌وگویی با «ایرنا»، اگرچه کاهش نقشۀ ثبت‌شدۀ تالاب شادگان در رامسر سایت را رد کرده، اما تأیید کرد که «حد بستر و حریم این تالاب، اخیراً توسط سازمان آب و برق خوزستان بازنگری و اصلاح شده است.»

|پیام ما| وَقُل رَّبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ وَأَخْرِجْنِي مُخْرَجَ صِدْقٍ وَاجْعَل لِّي مِن لَّدُنكَ سُلْطَانًا نَّصِيرًا «بگو: پروردگارا، مرا [در هر كارى] به راستى درآر و به راستى بيرون آر و از جانب خود، يارى‌كنندۀ توانايى برايم قرار ده» (سورۀ اسرا،‌ آیۀ ۸۰) «شینا انصاری» رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست، با این آیه سخنان خود را در مراسم تودیع و معارفۀ ریاست سازمان حفاظت محیط‌زیست شروع کرد و با غزلی از حافظ، به گفته‌هایش خاتمه داد: «هر آن که جانبِ اهلِ خدا نگه دارد/ خُداش در همه حال از بلا نگه دارد/ حدیثِ دوست نگویم مگر به حضرتِ دوست/ که آشنا، سخنِ آشنا نگه دارد/ دلا مَعاش چنان کن که گر بلغزد پای/ فرشته‌ات به دو دستِ دعا نگه دارد/ غبارِ راهگذارت کجاست تا حافظ/ به یادگارِ نسیمِ صبا نگه دارد» او در گفته‌هایش بر ابرچالش‌های محیط‌زیست تأکید کرد، از بحران فرونشست و خشکیدگی تالاب‌ها گفت و در نهایت از همه خواست، در کنار هم برای رفع آن‌ها بکوشند. او تأکید کرد: «این مناصب عاریتی است و بقایی در آن‌ها نیست. از همۀ همکاران سازمان محیط‌زیست، تشکل‌های مردم‌نهاد،‌ فعالان، کارشناسان و متخصصان می‌خواهم، کمک کنید تا در این فرصت بسیار کوتاه با همگرایی و هم‌افزایی، اقدامات خوبی انجام دهیم و در مواجهه با مسائل و مشکلات محیط‌زیستی، قدم‌های درخوری را برای کشور عزیزمان برداریم تا با یاری خداوند، منشأ خیر و اثر باشیم.»

شینا انصاری، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست در مراسم تکریم و معارفه رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست، بیان کرد: حل مسائل و مشکلات کشور به‌ویژه محیط‌زیست بدون جلب آرای عمومی و مشارکت اجتماعی امکان‌پذیر نخواهد بود و ما برای به‌کارگیری این ظرفیت همه تلاش خود را به کار خواهیم گرفت.

در جوامع مترقی که دوران صنعتی‌شدن اقتصاد و رشد اقتصادی را با شتاب طی کرده‌اند، توسعه به روندی رسیده که تمامی مؤلفه‌های پایداری در آن نسبتاً برابر حرکت می‌کنند. به‌عبارت دیگر، اضلاع توسعۀ پایدار شامل اقتصاد، اجتماع و فرهنگ، به‌صورت هم‌زمان در حال رشد بوده و سبقت‌گرفتن هر شاخص از دیگری، با سرعت ملایم بوده و تفاوت معناداری در روند توسعه ایجاد نمی‌کند. در ایران اما در طی پنجاه سال گذشته، برنامه‌های توسعه عموماً به‌صورت تک‌بعدی و صرفاً به دنبال رشد اقتصادی حاصل از فروش منابع زیرزمینی چون نفت و گاز و مشتقات آن یا خام‌فروشی محصولات معدنی بوده که بارها نیز رهبری انقلاب دراین‌باره تذکراتی را مطرح کرده است.

|پیام ما| از فروردین‌ماه امسال و روزهای تعطیل نوروز که ماجرای قطع بیش از چهار هزار اصله درخت در الیمالات نور توسط پیمانکار «مجموعۀ گردشگری سد الیمالات» خبری شد، تاکنون این منطقه روی خوش به خود ندیده. در روزهای اخیر باز هم خبر انتقال سازه‌های سنگین توسط پیمانکار به این نقطۀ جنگلی آمد و بعد هم نیروی یگان حفاظت شهرستان نور و سرپرست ادارۀ کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مازندران - ساری از توقف فعالیت آن‌ها خبر دادند؛ هرچند این مداخله و توقف فعالیت به‌موقع نبود و این ادارات بعد از جنجالی‌شدن ماجرا در فضای مجازی، وارد عمل شدند. درعین‌حال گزارش‌هایی از برخورد با فعالان محیط‌زیست منطقه در روزهای اخیر نیز به گوش می‌رسد. فعالان می‌گویند حالا که «محمد کریمی» دادستان مرکز مازندران که از افراد خوش‌نام و حامی محیط‌زیست بود از این سمت کنار رفته، راه برای تخریب هم بیش از پیش باز است. کریمی در فروردین‌ماه امسال، ضمن بازدید از منطقه، در حکمی بخش پارکینگ و باجۀ غیرقانونی دریافت وجه در مجتمع گردشگری الیمالات را پلمپ و با مسببان قطع درختان برخورد کرده و از آن‌ها خسارت گرفته بود.

«رئیس‌جمهور با صدور حکمی، خانم دکتر شینا انصاری را باتوجه‌به مراتب شایستگی، تجارب ارزندۀ مدیریتی و سوابق اجرایی، به سمت معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست منصوب کرد.» این خبر همان لحظۀ بارگذاری، به‌سرعت دست‌به‌دست شد. گروهی پیش از این اعلام و خطاب به رئیس‌جمهور،‌ برخی ساعتی بعد از شنیدن خبر و گروه دیگری در روزهای اخیر، شروع به بیان مطالباتشان کردند؛ مطالباتی که گاهی در تناقض با هم هستند و اجرای خواستۀ یک گروه،‌ به نارضایتی گروه دیگر منجر می‌شود. البته دربارۀ برخی موارد نظیر آنچه به سیاست‌های کلی مربوط است،‌ اتفاق‌نظر وجود دارد، همچنان که دربارۀ رفع موانع از محیط‌زیست، این توافق آراء به چشم می‌خورد.