بایگانی مطالب برچسب: شهر تاریخی
قانونشکنی ۲۰ساله در حریم ساسانیان
|پیام ما| از اواخر دهه هشتاد که کارخانه سنگشکن در حریم درجه یک محوطه باستانی «گره» و چهارتاقی آن در کازرون شروع به کار کرد، کارشناسان در مورد تبعات حضور این مجموعه در کنار این اثر ساسانی ارزشمند هشدار دادند و حتی این احتمال را مطرح کردند که برداشت سنگها توسط این کارخانه در عرصه و حریم این اثر ممکن است منجر به تخریب نشانهها و آثاری شود که هنوز مطالعه و کاوش نشدهاند. هرچند مسئولان میراثفرهنگی شهرستان کازرون باقطعیت از ممانعت فعالیت این کارخانه در محدوده عرصه اثر و تپه منتهی به چهارتاقی میگویند و اینکه برداشتهای این کارخانه فقط از کف رودخانه صورت میگیرد، اما ازآنجاکه محوطه اطراف اثر هنوز کاوش نشده، نمیتوان اطمینان داشت آثار باستانی و تاریخی در این محدوده وجود نداشته باشد.
غفلتی که چشم اصفهان را کور کرد
ماجرا از حفاری اداره برق در گذر تاریخی چهارباغ پایین اصفهان آغاز شد؛ جایی که پیمانکار بدون استعلام از ادارهکل میراثفرهنگی، اقدام به کندن زمین کرد و طبق گزارشهای منتشرشده، احتمال کشف اسکلتهای انسانی در محدودهای که روزگاری گورستان تاریخی «آببخشان» نام داشت، مطرح و سپس تأیید شد. این اتفاق بار دیگر پرسشی مهم را پیش روی متولیان میراثفرهنگی کشور گذاشت: چرا در کشوری با پیشینه چندهزارساله هنوز نقشه دقیقی از لایههای مدفون شهرهای تاریخی وجود ندارد؟ این پرسش نهفقط مسئلهای محلی بلکه بحرانی ملی است که با هر کلنگ عمرانی، احتمال تخریب تاریخ را در دل خود دارد. «سید روحالله سیدالعسگری»، معاون میراثفرهنگی استان اصفهان، در گفتوگو با رسانهها تأکید کرده است «هیچگونه استعلامی از میراثفرهنگی انجام نشده بود و عملیات بهمحض اطلاع، متوقف شد». اما پرسش اینجاست: حتی اگر استعلام هم انجام شود، بر چه اساسی میتوان لایههای پنهان در دل زمین را شناسایی کرد، وقتی هیچ نقشهای وجود ندارد؟
نوسازی بیحساب در نصف جهان
شهر اصفهان، با عنوان نصف جهان، همواره بهواسطه آثار تاریخی منحصربهفرد خود، نهتنها در ایران بلکه در جهان شناختهشده است. میدان نقشجهان، مسجد جامع، پلهای تاریخی و خانههای قدیمی که هریک روایتگر تاریخ و فرهنگ این سرزمین هستند، در محدوده بافت تاریخی این کلانشهر جای گرفتهاند. این بافت تاریخی حدود ۱۵۰۰ هکتار از شهر اصفهان را در بر میگیرد و در طول دهههای گذشته، به عنوان قلب تپنده میراث فرهنگی این شهر شناخته میشده است. بااینحال، اخیراً خبرهایی مبنیبر بازنگری در محدوده بافت تاریخی اصفهان از سوی معاونت شهرسازی و معماری شهرداری اصفهان منتشر شده است. مسئولان شهری اعلام کردهاند مناطقی که «دیگر ارزش تاریخی ندارند»، از محدوده بافت خارج خواهند شد. این تصمیم که با هدف تسهیل در نوسازی بافتهای فرسوده و رونق ساختوساز مطرح شده، نگرانیهایی در بین کارشناسان میراث فرهنگی و فعالان این حوزه ایجاد کرده است.
موزهای برای یک جنایت
|پیام ما| مقر یونسکو در پاریس، این روزها میزبان نمایشگاهی است از اسناد تکاندهنده جنایات داعش، جنایاتی که روزی بسیاری از مردم عراق و سوریه از نزدیک تجربه کردند و حالا بازدیدکنندگان با کمک واقعیت مجازی بخشی از آن را مرور میکنند. تصاویر و روایت زندانیان و زندانهایی که دیوارهایش پر است از امید آدمها برای شنیده شدن روایتشان و نجات از چنگ جنایتکاران تندرو. «عامر مطر»، روزنامهنگار سوری که این اسناد را با کمک همکارانش در موزه مجازی «زندانهای داعش» گردآوری کرده، چند روزی است نخستین نمایشگاه تعاملی از اسناد این موزه را با عنوان «Three Walls: Spatial Narratives of Old Mosul» در مقر یونسکو در پاریس برپا کرده است. تاریخ موصل قبل و بعد از تسلط داعش بر این شهر در این نمایشگاه با کمک هدستهای واقعیت مجازی، روایت میشود. این نمایشگاه به بازدیدکنندگان این فرصت را میدهد که به روایتهای دست اول مردمی که داعش بهشکلی به آنها یا افراد خانوادهشان آسیب زده است، گوش دهند.
سازماندهی مقبرةالشعرا بدون آیندهنگری
مجموعه فاخر تاریخی و فرهنگی «مقبرةالشعرا» تبریز مدفن بیش از ۴۰۰ شاعر بلندآوازه است که با داشتن قابلیت بینالمللی برای جذب گردشگران بهویژه اهالی فرهنگ و ادب بهعلت گرفتار شدن در مدیریت جزیرهای برای ساماندهی در حد و قواره خود مطرح نشده است.
روایت شهری امیدوار
«میراث شهری» واژهای است که از چند سال گذشته بیشازپیش بین کارشناسان میراثی و مدیریت شهری و کسانی که تلاشی برای زنده نگه داشتن تاریخ شهرهایی مانند تهران را دارند، دهان به دهان میچرخد؛ واژهای که هر کدام از ما در پرسهزنیهایمان در کوچه پسکوچههای شهر، رانندگی کردنها و حتی ترددهای باعجلهٔ خود آن را زندگی میکنیم، اما هیچوقت به آن نمیرسیم، درحالیکه همین میراث بهمرور در نقش یک حافظهٔٔ شهری بین مردم جان میسپارد و تبدیل به «آهی» میشود که وقتی پیرتر میشویم با نگاه به هر گوشهٔ شهر از ذهنمان و اگر روتر بازی کنیم از دهانمان خارج میشود.
مقاومسازی ساختمانهای برزیل؛ پایداری و نوآوری در مرکز «سائوپائولو»
اصطلاح «بهسازی»، برخلاف بازسازی یا نوسازی، از سوی بازار برای پرداختن به ارتقاء تکنولوژیکی در ساختمانهای موجود پذیرفته شده است. این پروژهها بر همسویی ساختوسازها با استانداردهای فنی محلی و انطباق فضاها برای عملکرد بیشتر، پایدارتر و برآوردهکردن نیازهای فعلی تمرکز دارند.
وزیران گردشگری ۳۵ کشور آسیایی در راه یزد
استاندار یزد گفت: ۳۵ وزیر گردشگری کشورهای آسیایی به همراه اعضای اتاقهای بازرگانی این کشورها اردیبهشت ماه سال آینده به یزد سفر میکنند.
بلاتکلیفی ثبت جهانی «ماسوله»
حواشی ثبت جهانی ماسوله دوباره تکرار شد، اما اینبار گفته میشود شانس ثبت جهانی این شهرک تاریخی هزارساله از دست رفته است. برایناساس، برخی رسانهها مدعی شدهاند شورای جهانی بافتها و بناهای تاریخی (ایکوموس) پیش از برگزاری اجلاس یونسکو که قرار است چندروز دیگر در عربستان برگزار شود، پیشنهاد رد ثبت جهانی ماسوله را به دبیرخانهٔ ثبت جهانی یونسکو و کشورهای عضو از جمله ایران ارسال و درخواست کرده است پروندهٔ ثبت جهانی ماسوله از نو تدوین و نوشته و به یونسکو ارسال شود. این درحالیاست که مسئولان و برخی فعالان ثبت جهانی ماسوله در گفتوگو با «پیام ما» این خبر را تأیید نمیکنند، هر چند که زمزمهٔ رد این پرونده به گوش آنها هم رسیده، اما هنوز هیچ خبر دقیقی در این باره اعلام نشده است.
بافت تاریخی «استراسبورگ» چگونه حفظ شد
بافتهای تاریخی و میراث شهرهای مرزی ازآنرو که اشتراکهای فرهنگ دو کشور را در دل خود جای دادهاند، از ارزش بیشتری برخوردارند. از این شهرهای مرزی میتوان به «استراسبورگ» در مرز فرانسه و آلمان اشاره کرد که بهعنوان یک گوهر واقعی از دل تاریخ، شگفتیهای فراوانی دارد. ۱۶ استان از ۳۱ استان ایران هم دارای مرزهای زمینی و دریایی با کشورهای همسایه و مشابه «استراسبورگ» هستند؛ اما در میان همهٔ آنها آذربایجانغربی موقعیت استراتژیک مهمی دارد و شهرهای مرزی آن با داشتن آثار و بافت تاریخی میتوانند ظرفیتهای مشابه «استراسبورگ» را رقم بزنند.
بیموامیدها دربارۀ بافت تاریخی قم
اسفند سال ۱۴۰۱ بود که کمیسیون ماده ۵ موضوع قانون شورایعالی شهرسازی و معماری استان قم مصوبهای را اعلام کرد که در آن با انکار کامل محدودهٔ ۳۱۵ هکتاری بافت تاریخی، آن را به ۴۰۰ قطعهٔ پراکنده با حریم قرار دادن یک پلاک مجاور آنها تقلیل داد؛ درحالیکه «مفهوم بافت تاریخی» در چارچوب محلات، گذرها و ساکنان بومیشان در یک همبستگی کالبدی و اجتماعی، همواره در منشورهای ملی و بینالمللی مورد تأکید بوده است. اردیبهشت امسال هم مدیرکل حفظ و احیا بناها، محوطهها و بافتهای تاریخی در اظهارنظری که «مهر» آن را منتشر کرد، در این باره تأکید کرد «محدودهٔ بافت تاریخی شهر قم در سالهای گذشته توسط معاونت میراثفرهنگی تعیین و ابلاغ شده است.» همچنین آنطور که «فاطمه داوری» اعلام کرد دربارهٔ مصوبهٔ کمیسیون ماده ۵ قم معاونت میراثفرهنگی مخالفت جدی خود را اعلام کرده و اقدامات لازم برای هماهنگی و پیگیری از طریق شورایعالی معماری و شهرسازی و لغو مصوبه در حال انجام است.
