اصلاحات ارضی، کشاورز ایرانی را از رعیت به مالک تبدیل کرد، اما یک مسئله حل‌نشده باقی ماند: چگونه می‌توان در زمین‌های کوچک و پراکنده، تولیدی اقتصادی داشت؟ شش دهه بعد، پاسخ این پرسش هنوز میان تداوم خرده‌مالکی و الگوهایی چون تعاونی‌ها، شرکت‌های سهامی زراعی و کشت‌وصنعت‌ها جست‌وجو می‌شود. اگر اقتصاد روستا را فقط با میزان درآمد و قدرت خرید خانوار روستایی بسنجیم، بخشی از واقعیت را ندیده‌ایم. روستا تنها محل زندگی چند خانوار نیست و زمین نیز فقط یک سرمایه نیست؛ کارخانه‌ای است که باید برای کشور غذا تولید کند. ممکن است درآمد یک خانوار روستایی از مسیرهای غیرمرتبط با کشاورزی افزایش پیدا کند، اما اگر ساختار بهره‌برداری از زمین، آب، سرمایه، نیروی انسانی و فناوری به شکلی باشد که تولید را کم‌رمق و پرهزینه کند، مسئله دیگر فقط معیشت خانوار نیست. پای امنیت غذایی یک کشور به میان می‌آید. شاید به همین دلیل است که برای فهم بخشی از مشکلات امروز کشاورزی «ایران»، باید به بیش از شش دهه قبل برگشت؛ به روزهایی که اصلاحات ارضی، ساختار مالکیت زمین را دگرگون کرد و یکی از بزرگ‌ترین تغییرات اجتماعی تاریخ معاصر «ایران» را در روستاها رقم زد.