بایگانی مطالب برچسب: سازمان حفاظت محیط‌زیست
سازمان‌های مردم‌نهاد جزء جدایی‌ناپذیر فعالیت‌های محیط‌زیستی در کشور هستند
رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست گفت: سازمان‌های مردم‌نهاد جزء جدایی‌ناپذیر فعالیت‌های محیط‌زیستی در کشور هستند و همواره به عنوان بازوهای قدرتمند سازمان عمل کرده‌اند، حتی زمانی که سازمان حفاظت محیط‌زیست را مورد انتقاد قرار داده‌اند، این انتقاد نیز نوعی کمک به فعالیت‌های این نهاد بوده است.
جمع کردن بازار پرندگان فریدونکنار را کوچک نشمارید
اواخر آبان‌ماه بود که صحبت از جمع‌آوری بازار خریدوفروش پرندگان فریدونکنار یک‌بار دیگر خبری شد. فعالان محیط‌زیست و فعالان حقوق حیوانات اما چندان با این خبر خوشحال نشدند. آنها معتقد بودند این کار صرفاً نمایشی است و تأثیر چندانی در میزان صید و شکار ندارد و باوجود جمع شدن بازار، همچنان خریدوفروش در جریان است و سازمان حفاظت محیط‌زیست به‌جای کارهای نمایشی باید مشکل را از ریشه حل کند و آن‌هم مقابله با صید و شکار و دامگاه‌داران است. «عطااله کاویان»، مدیرکل محیط‌زیست استان مازندران اما با پذیرش نقدها بر این نظر است که نباید جمع کردن بازار را کوچک شمرد. او معتقد است همین که حالا بازاری به‌صورت رسمی برای این کار وجود ندارد، موفقیت کوچکی نیست و حل کردن مسئله شکار و صید هم با روش‌های نظامی و انتظامی ممکن نیست و باید بومیانی را که سالیان سال به این کار مشغولند با آموزش، آن‌هم آموزش گسترده، برای همه قشرها از جمله کودکان این مناطق به‌سمت درست برد. با او درباره نقدها به این اتفاق و آنچه در منطقه در جریان است، به گفتوگو نشستیم که در ادامه می‌خوانید:
دولت مکلف به استفاده از سوخت پاک شد
وزیر بهداشت در پاسخ به «پیام‌ما»
فرصتی برای تبادل ایده‌ها
پیام ما- بیست‌ودومین دوره نمایشگاه بین‌المللی محیط‌زیست با شعار «مشارکت همگانی، اقتصاد سبز، آینده پایدار» امروز با حضور «محمدرضا عارف»، معاون اول رئیس‌جمهور و «شینا انصاری» رئیس سازمان حفاظت از محیط‌زیست، کار خود را در مجموعه نمایشگاهی آفتاب آغاز کرد. این نمایشگاه قرار بود فرصتی بی‌نظیر برای گردهمایی فعالان حوزه محیط‌زیست، سازمان‌ها و شرکت‌های مختلف، به‌منظور بررسی چالش‌ها و فرصت‌های موجود در حفظ محیط‌زیست باشد. اما در کمال تعجب، نمایشگاه در نخستین روز از برگزاری خود، با کم‌رمقی آشکار روبه‌رو شد. با وجود اعلام حضور ۲۵۰ غرفه، استقبال از این رویداد بزرگ بسیار کمتر از حد انتظار بود. حتی میزان حضور غرفه‌ها در سالن‌های نمایشگاهی کاهش یافت و از سه سالن به دو سالن محدود شد. این تغییرات، نه‌تنها از نظر کمی بلکه از لحاظ کیفی نیز سؤالات زیادی را برای بازدیدکنندگان و فعالان این حوزه به‌وجود آورد. آیا کمبود امکانات و منابع، یا بی‌توجهی به مقوله محیط‌زیست باعث این کم‌رمقی شده است؟ چنین وضعیتی برای بزرگترین نمایشگاه محیط‌زیستی ایران که باید نماد تعهد و دغدغه‌مندی کشور در عرصه حفاظت از محیط‌زیست باشد، یک نقطه ضعف بزرگ محسوب می‌شود. نمایشگاه‌هایی ازاین‌دست باید توانایی جذب مخاطب و ایجاد فضایی پویا و مشارکتی را داشته باشند، نه اینکه خود به چالشی برای محیط‌زیست تبدیل شوند. این کاهش چشمگیر در تعداد غرفه‌ها و ضعف در استقبال، نه‌تنها سؤالاتی در مورد برنامه‌ریزی و هماهنگی‌های اجرایی برانگیخته، بلکه نگرانی‌هایی جدی درباره چگونگی تعامل جامعه و سازمان‌ها با مسائل زیست‌محیطی به‌وجود آورده است.
پرنده‌نگری؛ تفریحی با هدف حفاظت
میترا دانشور در حوزه پرندگان فعالیت می‌کند. زمانی که از فعالیت در این حوزه حرف می‌زنیم، تنها به برنامه‌های حفاظتی توسط انجمن‌ها خلاصه نمی‌شود. او ابتدا به پرنده‌نگری علاقه‌مند شد و در پنج سال ۳۵۵ گونه را در داخل مرزهای ایران رکورد (مشاهده) کرد. او در سفرهای متعددی که به سایر کشورها داشت، توانست ۴۸۱ گونه به این فهرست اضافه کند و آنها را به ۸۳۶ مورد برساند. در گفتوگو با میترا دانشور از او پرسیدم چه شد که وارد حوزه پرندگان شد؟ آیا علاقه به مشاهده پرندگان به حفاظت از گونه‌های مختلف پرنده منجر می‌شود؟ و چرا زنان نسبت به سایر حوزه‌های حیات‌وحش در مقوله پرنده‌نگری و حفاظت از آنها حضور پررنگ‌تری دارند؟ در روزنامه «پیام ما» قصد داریم پنجشنبه‌ها گفت‌وگویی با زنان فعال در حوزه حیات‌وحش داشته باشیم که اولین آنها خانم دانشور است.
شکایت محیط‌زیست از دستگاه‌های متخلف در مازوت‌سوزی
توقف مازوت‌سوزی در نیروگاه‌ها یکی از دستاوردهای دولت در مسیر کاهش آلودگی هوا بود، اما به‌نظر می‌رسد با سرد شدن هوا و افزایش مصرف گاز این تصمیم استراتژیک قربانی تأمین انرژی پایدار شده است. از اواخر آذرماه، مازوت‌سوزی در نیروگاه شازند اراک از سر گرفته شد و با اعتراض نمایندگان مردم و فعالان زیست‌محیطی مواجه شد. نیروگاه شازند که یکی از تأثیرگذارترین عوامل آلودگی هوای اراک محسوب می‌شود، در ماه‌های اخیر توانسته بود با تغییر رویکرد و استفاده از گاز طبیعی بار آلایندگی این کلانشهر صنعتی را کاهش دهد؛ اما اکنون با فشارهای ناشی از کمبود گاز دوباره به استفاده از مازوت روی آورده است.
تکرار اشتباه تیلاپیا در دز؛ این بار ماهی‌های چینی
یک دهه بعد از هجوم ماهی تیلاپیای آفریقایی به رودها و تالاب‌های خوزستان، حالا نوبت به ماهیان چینی رسیده است. گونه‌های غیربومی که طبق ماده ۳ قانون حفاظت، احیاء و مدیریت تالاب‌های کشور ممنوعه است، اخیراً در رودخانه دز، یکی از مهمترین زیستگاه‌های شمال خوزستان، رهاسازی شده‌اند. آن‌طور که برخی کارشناسان محیط‌زیست این واقعه را «ترور بیولوژیک رودخانه دز» توصیف کرده‌اند. اوایل آبان‌ماه بود که اداره شیلات با همراهی اداره محیط‌زیست دزفول بیش از نیم‌میلیون بچه‌ماهی چینی را در رودخانه دز رهاسازی کرده که اعتراض فعالان محیط‌زیست را به دنبال داشت. سید محسن رضازاده عضو انجمن محیط زیستی کنکاج دزفول به پیام ما می‌گوید: «هشت انجمن محیط زیستی خوزستان در اعتراض به رهاسازی ماهیان غیربومی در رودخانه دز، در حال تنظیم شکوائیه با عنوان تخریب محیط‌زیست و بوم‌شناسی رودخانه دز در مراجع قضایی هستند تا به دادستان دزفول و دادستان مرکز استان ارائه دهند.»
مارهای سمی، ناجی طبیعت و پزشکی
حفظ محیط‌زیست تنها در برگیرنده آب و خاک، جلوگیری از تولید آلودگی و پسماند و اجتناب از شکار یوز و پلنگ نیست بلکه هر موجودی از گیاهان و جانوران، بی‌مهرگان تا مهره‌داران، پرندگان تا خزندگان در دل این واژه نقش بسته است و باید در جهت حفظ آن کوشید. چراکه وجود تمامی موجودات در کنار یکدیگر به محیط‌زیست معنا می‌دهد؛ حتی «مار» خزنده‌ای که اکثراً از آن فرار می‌کنند تا طعم زهر آن را نچشند، اما بودند افرادی که طعم شیرین سود حاصل از شکار و قاچاق آن را چشیده‌اند. در این میان، افرادی هم هستند که به محیط‌زیست عشق می‌وزند و در جهت حفظ آن می‌کوشند. در این گفتوگو «محمد کابلی»، عضو هیئت‌علمی گروه محیط‌زیست دانشگاه تهران، درباره مرکز تکثیر و پرورش مارهای زهرآگین در پردیس کشاورزی و منابع‌طبیعی کرج سخن می‌گوید.
منازعه داغ بر سر جنگل‌های هیرکانی
|پیام‌ما| برداشت درختان شکسته و افتاده از هیرکانی موجی از واکنش‌ها را در جامعه به‌همراه داشته و باعث اظهار نظرهای مختلف از سوی مسئولان شده است. در این گزارش تلاش کردیم دیدگاه‌های مختلف در این زمینه را پوشش دهیم. «حنیف‌رضا گلزار»، کارشناس خاک، سه پرسش را در یادداشت خود مطرح کرده است: «نخست اینکه گزارش کارکرد و دستاوردهای شصت سال استیلای طرح‌های بهره‌برداری چوب از جنگل‌های شمال چرا منتشر نمی‌شود؟ و دوم اینکه درآمدهای حاصل از استخراج، تولید و فروش بیش از ۶۰ میلیون مترمکعب چوب در آن شصت سال چه شد؟ سوم اینکه چرا جامعه متخصصین جنگل تنها نگران اعمال تخصص در تنها هفت درصد از پوشش جنگلی کشور (برابر ۵۰ درصد سطح جنگل‌های شمال) هستند؟» در مقابل «رسول اشرفی‌پور»، مشاور رئیس سازمان منابع‌طبیعی و آبخیزداری، در یادداشت خود آورده است: «در نظام اجرایی جنگلداری برداشت پایه‌های شکسته‌‌افتاده و ریشه‌کن عموماً مبتنی‌بر ضرورت است تا طرح. خصوصاً برای جنگل‌های شمال ایران که به‌دلیل شرایط فیزیوگرافی، عمق کم خاک و شرایط اقلیمی پاییز و زمستان درصد بادافتادگی قابل‌ملاحظه است.» «رحیم ملک‌نیا»، عضو هیئت‌علمی دانشگاه لرستان، نیز مانند گلزار چند پرسش را در یادداشت خود مطرح کرده است: «چرا وضعیت سایر جنگل‌ها و به‌طور خاص در زاگرس که در آن برداشت چوب صنعتی وجود ندارد، بحرانی است؟ آیا می‌توان برداشت چوب از شمال را در شرایط زوال زاگرس، مهمترین موضوع مدیریت منابع‌طبیعی کشور دانست؟ اگر بهره‌برداری برنامه‌ریزی‌شده از شمال برای جنگل خسارت‌زا است، بهره‌کشی بی‌برنامه و نظارت‌نشده از جنگل در قالب قاچاق، چرای دام و استفاده سنتی چه تأثیری دارد؟»
مشاهده و رصد خرس قهوه‌ای در اشترانکوه
سرپرست اداره کل حفاظت محیط‌زیست لرستان از مشاهده و ثبت یک قلاده خرس قهوه‌ای توسط محیط‌بانان در سطح منطقه حفاظت شده اشترانکوه(دریاچه گهر) به‌عنوان نهمین خرس مشاهده شده در لرستان طی سال جاری خبر داد.
مخدوم؛ معلم، عاشق ایران
عصر یکشنبه ۲۰ آبان‌ماه سال ۱۴۰۳، هفتصدوهشتادویکمین شب از مجموعه‌شب‌های مجله بخارا با همراهی خانه اندیشمندان علوم انسانی و مجله صنوبر به شب مجید مخدوم اختصاص یافت. در این شب که در سالن فردوسی خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد، هوشنگ ضیایی، حمید ظهرابی، محمود زبیری، حسین بحرینی، نغمه مبرقعی دینان، عبدالرسول سلمان ماهینی، مانیا شفاهی و علی دهباشی سخنرانی کردند.
گردشگری به قیمت مرگ حیات‌وحش «دربند»
چراغ خاموش پیش می‌روند. بعد از حکم دادستانی دیگر لودری وارد کویر لوت یا منطقه حفاظت‌شده نشده است. افرادی به‌بهانه تحقیقات اما در رفت‌وآمدند و تخمین می‌زنند که چگونه می‌توان از رودخانه «حر» از دره «دزد» در داخل پناهگاه حیات‌وحش آب را به‌سوی کویر شهداد هدایت کرد. خیال دارند از طریق خط انتقال آب در نزدیکی گودهای نمکی یک دریاچه دائم وسط کویر ایجاد کنند. درست بغل‌دست اکو کمپ گردشگری که قرار است در دل لوت بسازند. ایراد ماجرا اینجاست که علی‌رغم اینکه طرح با حکم دادستانی راور و پیگیری محیط‌زیست متوقف شده است، رئیس سازمان میراث‌فرهنگی استان صرفاً این صحبت‌ها را شایعه و شنیده می‌پندارد و تأکید دارد هیچ اتفاقی نیفتاده است. «افضلی»، مدیر سابق پایگاه جهانی لوت در استان کرمان اما در گفتوگو با «پیام ما» موضوعی را که میراث سعی در سرپوش گذاشتن روی آن دارد، تأیید می‌کند.
