اقتصاد ایران در دهه اخیر به صحنه یک پارادوکس بی‌رحمانه تبدیل شده است. در یک‌سو، کارگران و حقوق‌بگیران هر روز زیر فشار تورم افسارگسیخته فقیرتر می‌شوند و در سوی دیگر، گروهی از «بیکارانِ دارای درآمد» با دسترسی به رانت و فرصت‌های سفته‌بازی در بازارهای مالی و دارایی، نه‌تنها از کار کردن بی‌نیاز شده‌اند، بلکه ثروت‌های کلانی به دست آورده‌اند. این شکاف عمیق، اکثریت جامعه را که تنها راه درآمدی‌شان کار است، به‌سمت قماری ناخواسته سوق می‌دهد؛ آنها وادار می‌شوند برای بقا و فرار از فقر، پس‌اندازهای اندک خود را وارد بازی‌ای کنند که قواعد آن از پیش توسط برندگان همیشگی نوشته شده و سرنوشتشان از ابتدا چیزی جز باخت نیست.

«مرتضی عزتی» در گفت‌وگو با «پیام ما»:

بازخوانی خطابه اردبیل در آینه مهاجرت

بازگشت احتمالی تحریم‌های شورای امنیت و سناریوی موسوم به «اسنپ‌بک» دوباره اقتصاد ایران را در مرکز یک جدال جدی قرار داده است. تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد هر بار حلقه فشار‌های بین‌المللی تنگ‌تر شده، اقتصاد ایران بدون یک استراتژی روشن برای تاب‌آوری، با شوک‌های سنگین ارزی، تورمی و تجاری روبه‌رو بوده است. این‌بار نیز اگر اقتصاد کشور آماده مقابله با بحران پیشرو نباشد، تبعات آن پیش از هر چیز، بر سفره مردم و معیشت خانوار‌ها سنگینی خواهد کرد.

پدافندها در آسمان شلیک می‌شد و بمب‌ها روی زمین منفجر، که «پریا» بیکار شد. شرکت خصوصی او چهار روز بعد از حمله اسرائیل به ایران تصمیم گرفت برای امنیت جان کارمندان، شرکت را بسته نگه‌ دارد. سه روز بعد از اعلام تعطیلی موقت، مدیران شرکت تصمیم گرفتند پریا را در فهرست نیروهای تعدیلی قرار دهند. مدیران توضیحاتی به پریا ندادند، تنها به گفتن همین جمله‌ها بسنده کردند: «شرایط اقتصادی مطلوب نیست. مجبوریم. متأسفیم.» دو روز بعد از پایان جنگ و آتش‌بس، پریا مانده و کار و درآمدی که دیگر ندارد. مانند پریا کم نیست، «محمد»، یکی از کارمندان شرکتی بزرگ در حوزه فناوری غذایی، می‌گوید: مدیران بالادستی به او اعلام کردند برای جلوگیری از تعدیل نیرو، درآمدش تا حدود ۲۰ درصد کمتر می‌شود: «من با کم‌شدن درآمد موافق‌تر بودم. ترجیح می‌دهم، در این شرایط همه سرکار بمانیم و کسی اخراج نشود.» جنگ علاوه‌بر کشتن آدم‌ها، اقتصاد را هم تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. کم نیستند کسانی که بعد از جنگ باید با وضعیت مالی جدید دست‌و‌پنجه نرم کنند.

کارزار، دعای دسته‌جمعی و استوری‌های پی‌در‌پی شهروندان برای یافتن دختر گمشده کارساز نشد. ۱۰ روز تمام چشم‌ها پی الهه حسین‌نژاد گشت و درنهایت پنجشنبه، ۱۵ خرداد، جسم بی‌جان او پیدا شد. ماجرا به‌گفته قاتل که مشخص شده راننده اتومبیلی است که او را برای رساندن به خانه‌اش سوار کرده بود، زمانی مرگبار می‌شود که قاتل گوشی تلفن همراه گران‌قیمت مسافر را می‌بیند. الهه حسین‌نژاد مقاومت می‌کند و درنهایت سرنوشت او مشابه امیرمحمد خالقی می‌شود؛ دانشجویی که زمستان پارسال به‌دلیل مقاومت برای دزدیده‌نشدن لپ‌تاپش مقابل خوابگاه دانشجویی، جان خود را از دست داد. هرچند که برخی ناامنی شهر برای زنان را ریشه قتل الهه می‌دانند، برخی دیگر معتقدند عوامل اقتصادی در تعدد جرایم بی‌تأثیر نیست. افزایش روایت‌های دزدی، این پرسش را در ذهن ایجاد می‌کند که آیا جرایمی مانند سرقت، خشونت و قتل در سال‌های اخیر افزایش پیدا کرده است؟ متأسفانه آمار میزان جرایم در سال ۱۴۰۳ در دسترس نیست، اما بررسی‌ها از میزان جرایم حوزه‌های انتظامی کشور در سال ۱۴۰۲ نشان می‌دهد اغلب جرایم، مانند قتل، نزاع دسته‌جمعی و شرارت‌ها نسبت به سال ۱۴۰۱ بیشتر شده است.

|پیام‌ما| ترکیب اقلام صادراتی ایران در حوزه کشاورزی و صنایع غذایی در سال ۱۴۰۲ بیش از آنکه نشانگر تنوع و عمق باشد، بیانگر وابستگی نگران‌کننده به معدودی از کالاهای خام و سنتی است. طبق داده‌ها، تنها ۱۷ قلم کالا با مجموع ارزش صادراتی سه هزار و ۲۵۱ میلیون دلار، معادل ۵۰.۱ درصد از کل ارزش صادرات این حوزه را به خود اختصاص داده‌اند. این تمرکز بالا به روشنی نشان می‌دهد نیمی از صادرات کشور تنها بر دو درصد از تنوع کالاهای ممکن استوار است و این نشان‌دهنده وابستگی سنگین به سبدی محدود و شکننده است. اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران در گزارشی که با عنوان «صادرات محصولات غذایی و کشاورزی، از روندهای جهانی تا ایران در بازار چین» منتشر کرده است، اعلام کرده نکته مهم و منفی، تسلط محصولات خام و با حداقل فراوری مانند پسته، سیب، هندوانه، پیاز و گوجه‌فرنگی در این فهرست است؛ محصولاتی که به‌‎رغم ارزآوری نسبی، فاقد ارزش‌افزوده بالا و برند صادراتی متمایز هستند. همچنین، صادرات کالاهایی با نسبت بالای وزن به ارزش مانند هندوانه گوجه‌فرنگی در کشوری با بحران آب، زنگ خطر مهمی است که باید به آن توجه شود. در کنار اینها، سهم اندک فراورده‌هایی مانند رب گوجه‌فرنگی، شیرینی بدون کاکائو و زعفران بسته‌بندی‌شده، بیانگر آن است که ایران هنوز نتوانسته در زنجیره ارزش صنایع غذایی جایگاه قابل‌دفاعی پیدا کند و بخش بزرگی از صادرات آن همچنان خام‌محور و سنتی‌ باقی مانده است

با معرفی «توربین بادی سیمانی»، ایران گام بزرگی در جهت کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و بهره‌گیری از انرژی‌های تجدیدپذیر برداشته است. این فناوری نوآورانه با قابلیت ساخت در کارگاه‌های معمولی، به دنبال تأمین برق پایدار و ایمن برای آینده کشور است.

از ۱۹۳ کشور عضو سازمان ملل متحد تنها سه کشور ایران، کره شمالی و میانمار در فهرست سیاه FATF قرار دارند. به کره شمالی و میانمار کاری نداریم، اما چرا ایران باید در کنار این دو کشور قرار بگیرد و چرا کشورمان به گروه ویژه اقدام مالی نمی‌پیوندد؟ علت لجبازی ایران چیست؟ چه چالش‌ها، نگرانی‌ها و دغدغه‌هایی مانع پیوستن ایران به FATF شده است؟ دلایل مختلفی از سوی برخی از مخالفان در محافل رسمی و غیررسمی ذکر شده که برخی از آنها را با هم مرور می‌کنیم. مخالفان پیوستن به FATF در ایران نگران هستند که شفاف‌سازی مالی، اطلاعات حساس اقتصادی و استراتژیک کشور را در اختیار کشورهای دشمن یا نهادهای بین‌المللی قرار دهد. آنها بر این باورند که این مدل شفاف‌سازی‌‌ها، می‌تواند مسیرهای مالی ایران را در شرایط تحریم، آشکار کند و برای اعمال فشارهای بیشتر علیه ایران مورد استفاده قرار گیرد. از نگاه برخی از گروه‌ها، مقررات FATF ممکن است دست ایران را برای حمایت از متحدان منطقه‌ای یا گروه‌های مقاومت کوتاه کند، چون این نهادها ممکن است از نظر FATF مصادیق تأمین مالی تروریسم تلقی شوند.

بیش از یک میلیون و ۳۳ هزار نفر در کمتر از ۱۲ ماه گوشی تلفن را برداشته‌اند و مزاحم اورژانس شده‌اند. حدود یک میلیون نفر و ۱۳۰۰ درصد بیشتر از سال پیش. آمار مزاحمان اورژانس سیر صعودی دارد تا آنجا که در فاصله نوشتن این گزارش تا انتشارش ۳۳ هزار و ۸۵۶ نفر تنها به آمار مزاحمان اورژانس تهران اضافه شد و رکورد سال نیز شکست.

در سال‌های اخیر، باتوجه‌به بحران‌های زیست‌محیطی و ناترازی شدید برق در کشور، تحولات قابل‌توجهی در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر به وقوع پیوسته است. بااین‌حال، دست‌اندرکاران این صنعت هنوز با چالش‌های جدی مواجه‌اند. علی‌رغم اینکه نمایندگان مجلس از تصویب قوانین حمایتی سخن می‌گویند، اما پیشرفت‌های حاصل از این قوانین در عمل بسیار محدود بوده و موانع پنهان، راه موفقیت آن‌ها را مسدود کرده است. شاید برای بسیاری این پرسش مهم مطرح شود که چرا قوانین وضع‌شده نتوانسته‌اند به توسعه تجدیدپذیرها در ایران کمک کنند و چه عواملی در این ناکامی نقش دارند. در گفت‌وگو پیش رو با اسفندیار زارعی، مدیرعامل شرکت نیرونویان قشم، تلاش شده است به این سؤالات پاسخ داده شود. او در این مصاحبه به بررسی چالش‌های موجود، ضرورت بهبود فرایندها و چشم‌انداز آینده انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران می‌پردازد.