بایگانی مطالب برچسب: جنگل هیرکانی
هیرکانی؛ میراثی که نباید هزینه حفاظت از خود را بپردازد
خرسها در قاب؛ حفاظت بیــــرون از قاب
النگدره، الگویی برای مدیریت پارکهای جنگلی
بنبست در مدیریـــــت جنگل
تنها ساختار اداری مدیریت جنگل و طبیعت در ایران نیست که به شکل دورهای تغییر میکند. نگاهی به گذشته نشان میدهد که ساختارهای مدیریت جنگل در بخش فنی نیز ناپایدار و بسیار متغیر بودهاند. از رهاشدگی ۹۳ درصدی جنگلهای کشور که بگذریم، مدیریت فنی در همان سطح هفتدرصدی جنگلهای شمال نیز بسیار تغییر پیدا کرده است. از «قطع یکسره» دهه ۱۳۳۰ تا «قطع نواری» در دهه ۱۳۴۰ و سپس «قطع تکگزینی» که از دهه ۱۳۵۰ تا توقف بهرهبرداری چوبی ادامه داشت، همه و همه بیانگر آن است که حتی بهرهبرداری چوبی از هیرکانی هم پروتکلی پایدار نداشت و بهصورت دورهای و بر مبنای آزمون و خطا یا دستبالا، با پشتوانه متنهای ترجمهشده اروپایی تغییر میکرد.
از بلاتکلیفی کنکوریها تا بحران معیشتی زنان روستایی
روزنامه «پیام ما» در شماره روز سهشنبه ۲۲ اردیبهشت، به بررسی چالشهای حیاتی جامعه از جمله وضعیت مبهم داوطلبان کنکور در سایه تنشهای منطقه، سقوط وضعیت اقتصادی زنان سرپرست خانوار روستایی و تازهترین تحولات در حوزههای محیط زیست، انرژی و فرهنگ پرداخته است.
انفعال سازمان محیطزیست در بحران «الیت»
دو هفته پس از پایان آتشسوزی جنگلهای الیت در منطقه حفاظتشده چهارباغ، مجلس دو گزارش درباره علتهای وقوع این حریق ۲۳روزه ارائه کرد. کمیسیونهای امور داخلی و شوراها و همچنین کشاورزی هر دو بر نقش عوامل انسانی و همین طور تغییراقلیم و خشکسالی در بروز آتشسوزی و گسترش آن تأکید دارند و از ناکارآمدی مدیریتی و نبود زیرساخت کافی در حفاظت از جنگلها و پیشگیری از حریق میگویند. پیشنهاد «پاکسازی درختان شکسته و افتاده» که در میان کارشناسان جنگل مخالفان بسیاری دارد، از جمله اشتراکات این گزارشهاست؛ اما نکته دیگری که به آن اشاره شده، انفعال سازمان حفاظت محیطزیست در مواجهه با این بحران است. البته این گزارشها هیچ اشارهای به عملکرد سازمان منابعطبیعی ندارد.
جنگل و مفهوم وطن
میراث عصر یخبندان
جنگلهای هیرکانی، نوار سبز و کهنسالی که سواحل جنوبی دریای خزر تا دامنههای شمالی البرز را در بر میگیرد، نهتنها بخشی از چشمانداز طبیعی ایران، بلکه صفحهای زنده از تاریخ تکامل کره زمین است. این جنگلها با قدمتی بیش از ۳۰ میلیون سال، از بازماندههای دوره ترشیاری و از معدود مناطقیاند که دوران یخبندان را پشت سر گذاشته و در برابر تحولات اقلیمی و زمینشناختی مقاومت کردهاند. هیرکانیها تنها جنگلهایی نیستند که در طول هزاران سال دوام آوردهاند؛ آنها یکی از «فسیلهای زنده» سیاره زمیناند؛ آزمایشگاهی طبیعی برای مطالعه تکامل گیاهان، تنوع ژنتیکی و فرایندهای زیستی و میراثی که در سال ۲۰۱۹ بهعنوان یک ارزش جهانی استثنایی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.
ضعف مدیریت «الیت» را شعلهور کرد
جنگلهای «الیت» مازندران و منطقه حفاظتشده «چهارباغ» بیش از سه هفته است که در آتش میسوزد و هنوز مهار نشده. این روزها بیش از همه چالش کمبود تجهیزات هوایی مدرن مطرح است و انتقادات گستردهای را برانگیخته. «رحیم ملکنیا»، استاد منابعطبیعی، اما به «پیام ما» از معضل بزرگتر و عمیقتری میگوید؛ در اینگونه حریقها مشکل اصلی نه کمبود تجهیزات، بلکه فقدان مدیریت مؤثر، برنامه عملیاتی جامع و هماهنگی دستگاههاست.
نیروی انسانی تنها راه مهار آتش هیرکانی
|پیام ما| هنوز لکههایی آتش در «الیت» میتازند. لاشبرگها گرما را در زیر خود نگه داشتهاند و با یک باد بار دیگر آتش در منطقه شعله میکشد. در این شرایط رئیس سازمان حفاظت محیطزیست از ورود دو هواپیمای تخصصی اطفای حریق و یک بالگرد از سوی دولت ترکیه برای مهار آتش جنگل الیت خبر داده و این درحالیاست که «رسولعلی اشرفیپور»، معاون امور جنگل سازمان منابعطبیعی و آبخیزداری، معتقد است ایلیوشینها در نقاط صخرهای و با ارتفاع زیاد مانند این مناطق هیرکانی شاید بهاندازه نیروی انسانی کاربردی نباشند. او به «پیام ما» میگوید همه دنبال این هستیم که خط آتش جدیدی ایجاد نشود؛ بهمحض اینکه خط آتش جدید شکل بگیرد، باید مهار شود.
سکوت جنگل را ندزدید
مادران حفاظتگر در منگنه انتظارات سنتی
«طفلک بچهها که کنارت نیستند.» این جمله را «مهری بوجار» در بیش از ۱۰ سال فعالیت حفاظتی بسیار شنیده است. اوایل ناراحت میشد و سکوت میکرد، «حالا ترجیح میدهم سکوت نکنم و توضیح دهم که هیچوقت تلاش نکردم بین «مادر بودن» و «فعال اجتماعی بودن» یکی را فدای دیگری کنم.» این پرندهنگر و حفاظتگر را در همان بدو ورودش به محیطزیست در همایش جنگل ابر در اوایل دهه ۹۰ دیدم، او خیلی زود وارد حوزه کودکان و آموزش محیطزیست در مدارس شد و پسازآن سراغ تسهیلگری رفت. ساکنان روستاهای قلعهبالا، رضاآباد و احمدآباد که در حاشیه پارک ملی توران قرار گرفتهاند، او را بهخوبی میشناسند؛ همچنانکه در کلاتهخیج و مزج که در اطراف پناهگاه حیاتوحش قرار دارند نیز نامی آشناست. او در این سالها به حوزه پرندهنگری هم وارد شد و توانست مشاهده بیش از ۳۰۰ پرنده را در فهرست خود قرار دهد. علاوهبر اینها، او راهنمای گردشگری است و با جمعی از زنان قلههای مختلفی را هم صعود کرده. در این سالها برای آشنایی بیشتر «دنیا» و «رضا» دو فرزندش بارها آنها را به سفر بردهاند؛ چه روستاهای حاشیه زیستگاههای حیاتوحش و چه برنامههای پرندهنگری! در این گفتوگو از او پرسیدم چطور وارد این حوزه شد، تاکنون چه فعالیتهایی انجام داده و فعالیت مادران در حوزه محیطزیست و حیاتوحش چقدر به رسمیت شناخته شده است.
