بایگانی مطالب برچسب: تغییراقلیم

تخریب زاگرس با پوشش تعابیر علمی

نقش هوش مصنوعی در بهبود پایداری محیطی با تمرکز بر مدیریت انرژی

قایق‌های خالی، دریاهای خالی

ماهیگیرانی که با قایق در بنادر «کنگان» و «عسلویه» در استان بوشهر صیادی می‌کنند، می‌گوید دریا دیگر مانند قمار شده است؛ یک شب یا یک روز به دریا می‌زنی و با تور پر برمی‌گردی و ۱۰ روز با تور و قایق خالی، آن‌هم در شرایطی که نه بیمه‌ای در کار است، نه سهمیه بنزینی و نه مجوزی برای صید. در سواحل استان بوشهر تقریباً سه‌برابر جمعیت صیادِ قایقران که با مجوز شیلات فعالیت می‌کنند، بدون مجوز صید می‌کنند و قایق‌ها را با مجور تفریحی به آب می‎زنند. اما مدیرکل شیلات این استان می‌گوید ذخایر خلیج‌فارس در این استان به‌میزانی کاهش پیدا کرده است که اگر روند برداشت‌های بی‌رویه و خارج از فصل تمام نشود، از ذخایر دریا حتی به‌اندازه یک آکواریوم هم باقی نخواهد ماند. با‌این‌حال، او نیز معتقد است معیشت مردم به دریا گره خورده و تا مشکلات اقتصادی، شغل و درآمد حل نشود، گره‌ای برای هیچ‌کس گشوده نخواهد شد؛ «نه صید و نه صیاد و نه خلیج نیلگون فارس.»

زیبایی در بال‌های گسترده‌ پرندگان

«اهالی «روستای پامنار» تا چند سال پیش «جغد ماهی‌خوار» را بدشگون می‌دانستند. می‌گفتند هر کس یکی از این جغدها را که پشت سد دز لانه داشت ببیند، تا شب نشده، باید بکشد و از شرش خلاص شود تا شومی جغد دامنگیرش نشود. شبکه‌های اجتماعی که به راه افتاد، یکی از اهالی خیلی اتفاقی عکسی از جغد ماهی‌خوار منتشر کرد. این تصویر دست به دست شد و به یکی از پرنده‌نگرها رسید که مدت‌ها به‌دنبال تصویربرداری از این گونه بود. بعد از آن، پای پرنده‌نگرهای دیگر هم برای دیدن جغد ماهی‌خوار به روستا باز شد و پامنار شد یکی از مقاصد گروه‌های پرنده‌نگری.» این روایت «نوید پارسایی»، پرنده‌نگر، مدرس و مؤسس «آکادمی حیات‌وحش ایران»، از رونقی است که پرنده‌نگری برای یکی از دورافتاده‌ترین روستاهای دزفول در شمال خوزستان به ارمغان آورده. حالا «جغد ماهی‌خوار» برای پامناری‌ها خوش‌قدم است و آن‌طورکه پارسایی می‌گوید: «قایقران‌های محلی قبل از رسیدن به لانه جغد ماهی‌خوار موتور قایقشان را خاموش می‌کنند، مبادا جغد بترسد و از آنجا برود و دیگر برنگردد.»

خاکسترِ آینده بشر

در قلب آمازون، جایی که صدای پرندگان جای خود را به خش‌خشِ شعله‌ها داده است، یک پیرزن از قبیله «موندوروکو» با سطلی آب تلاش می‌کند جنگلی را نجات دهد که اجدادش هزاران سال از آن محافظت کردند. این صحنه نمادی از نبردی نابرابر است؛ نبردی که در سال ۲۰۲۲ منجر به نابودی ۱.۵ میلیون هکتار از بزرگترین جنگل بارانی جهان شد. آمازون که ۲۰ درصد اکسیژن زمین و ۱۰ درصد تنوع‌زیستی جهان را تأمین می‌کند، امروز نه به دست طبیعت، بلکه به دست انسان‌ها می‌سوزد.

قدم گذاشتن در موقعیت ترسناک اقلیمی

|پیام ما| دو مطالعه جهانی نشان می‌دهد اقلیم سیاره احتمالاً وارد فاز جدید ترسناکی شده و زمین در حال عبور از آستانه افزایش دمای جهانی ۱.۵ درجه سانتی‌گراد است. این درحالی‌است که براساس توافقنامه تاریخی پاریس در سال ۲۰۱۵، جامعه جهانی به‌دنبال کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و نگه‌داشتن دمای کره زمین در محدوده کمتر از ۱.۵ درجه سانتی‌گراد بالاتر از میانگین دما پیش از انقلاب صنعتی بود. اما در سال ۲۰۲۴، دمای زمین از این حد هم فراتر رفت. بااین‌حال، این بالا رفتن دما برای اعلام عبور از آستانه مشخص‌شده در توافق پاریس کافی نبود، زیرا اهداف دمایی تحت توافقنامه به‌جای درنظر گرفتن بازه‌های کوتاه‌مدت، بازه‌هایی چندین دهه‌ای را در نظر می‌گیرد و دما را در این بازه‌ها اندازه‌گیری می‌کند. دو مقاله‌ای که به‌تازگی منتشر شده‌اند از معیار متفاوتی استفاده کرده‌اند؛ هر دو داده‌های اقلیمی تاریخی را بررسی کرده‌اند تا مشخص کنند که آیا سال‌های بسیار گرم در گذشته نزدیک نشانه‌ای از شکستن آستانه گرمایش طولانی‌مدت در آینده است یا خیر. پاسخ به این سؤال نگران‌کننده بود؛ بله!

هیرکانی-زاگرس؛ دو روایت از یک بحران

|پیام ما| زمزمه‌های اجرای دستورالعمل برداشت درختان شکسته و افتاده از جنگل‌های شمال صدایی چندان بلند در فضای منابع طبیعی کشور داشت که باقی بحث‌ها در حوزه جنگل،‌ آبخیزداری و... را به حاشیه برد. در هفته‌های اخیر کمپینی که در مخالفت با برداشت شکسته و افتاده شکل گرفت، بیش از ۵۰ هزار امضا جمع‌آوری کرد. در مقابل موافقان اجرای دستورالعمل هم با نگارش‌ نامه‌‌هایی به مسئولان، خواستار اجرای آن شدند. درنهایت،‌ در دوگانه موافقان برداشت درختان شکسته و افتاده، مخالفان برداشت توانستند حرف خود را به کرسی بنشانند، به‌طوری‌که «علی تیموری»، رئیس سازمان منابع طبیعی، در نشستی در کافه‌کارزار از تعلیق اجرای این دستورالعمل خبر داد تا بحث‌‌های بیشتری پیرامون آن انجام شود. فارغ از اینکه این برداشت انجام شود یا خیر، این دوگانه‌سازی چه تبعاتی بر مدیریت جنگل‌ها دارد و برای حل آن چه باید کرد؟ «رحیم ملک‌نیا»، عضو هیئت‌علمی دانشگاه لرستان، از جمله کسانی است که در سال‌های اخیر به این تقابل‌ها و دوگانه‌سازی‌ها انتقادهایی را وارد دانسته و مطالبی را هم در این زمینه منتشر کرده است. او به‌تازگی در یک سخنرانی با عنوان «مدیریت جنگل‌ها؛ از سیاستگذاری مشارکتی تا برنامه‌ریزی فنی» که به همت انجمن علمی دانشجویی دانشگاه تربیت مدرس برگزار شده بود، ضمن انتقاد دوباره از رهاشدگی زاگرس در مقابل هیرکانی، تلاش کرد در شکل کلان به دو مقوله سیاستگذاری و برنامه‌ریزی در حوزه جنگل بپردازد.

سیل در شمال شرق استرالیا؛ مرگ یک تن و دستور تخلیه برای هزاران نفر

استرالیا