بر فراز صخره‌های باستانی کوه سنگر، باد طعم غبار تراورتن می‌دهد. از این ارتفاع چندهزارساله، شیب تپه‌ها به سمتی سرازیر می‌شود که میان دو نیروی ناهمگون تقسیم شده است. در یک سو، سکوت باستانی دژهای سنگی دست‌ساز و پهنه جهانی تخت‌سلیمان، در فاصله‌ای کمتر از پنج کیلومتر، جا خوش کرده است. در سوی دیگر، غرش مداوم لودرهای معدن قزل‌قشلاق، این تمدن خفته در خاک را می‌تراشد. در «سفرنامه ابودلف در ایران» که در سال ۳۴۱ هجری قمری نوشته شده، آمده است: «شیز شهری است میان مراغه و زنجان و سهرورد و دینور و در کوه‌هایی واقع است که دارای معادن طلا و جیوه و سرب و نقره و زرنیخ زرد و سنگ معروف به لعل بنفش است.» معادن «شیز» ــ نام قدیم این منطقه ــ قرن‌هاست که مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند؛ اما آن بهره‌برداری کجا و این غارت افسارگسیخته کجا.