زمستان که می‌رسد محله جلفای اصفهان چهره‌ای دیگر به خود می‌گیرد؛ محله‌ای که نه‌فقط مقصدی برای قدم زدن در تاریخ بلکه یکی از خاص‌ترین مقاصد گردشگری زمستانی ایران به‌شمار می‌رود. خیابان‌های چراغانی‌شده، کلیساهای تاریخی، و بازارچه‌های رنگارنگ جلفا هرساله در آستانه ولادت حضرت مسیح و آغاز سال نو میلادی، گردشگران داخلی و خارجی را به این نقطه از اصفهان می‌کشاند.

درحالی‌که اصفهان خود را برای میزبانی از ۱۳۰ شهر تاریخی جهان در سال ۲۰۲۷ آماده می‌کند و هم‌زمان مساجد تاریخی و حتی معاصر این شهر و کشور در حال ثبت ملی و جهانی هستند، اخیراً خبری منتشر شد مبنی‌بر تخریب مسجد سیچان، یکی از مساجد قدیمی و شناخته‌شده در جنوب شهر. این اقدام که به‌دنبال درخواست هیئت‌امنای مسجد و شهرداری منطقه پنج اصفهان برای نوسازی و بازگشایی معبر صورت گرفت، بدون استعلام از اداره‌کل میراث‌فرهنگی استان اصفهان انجام شد. این درحالی‌است که «حسین کارگر»، مدیر منطقه پنج شهرداری اصفهان که به دستور او این مسجد تخریب‌ شده، طی بیانیه‌ای به‌صراحت اعلام کرد: «مسجد سیچان تاکنون در فهرست آثار ملی کشور ثبت‌ نشده و از منظر میراث فرهنگی، هیچ‌گونه ارزش تاریخی ندارد.» اما آیا این بدان معناست که باید یک بنای ارزشمند فرهنگی و هویتی به‌راحتی تخریب شود؟ چگونه این بنا که فراتر از کارکرد عبادی خود، به‌عنوان یک نماد فرهنگی، معنوی و زیباشناختی برای اصفهان و مردم این محله شناخته می‌شد، در اقدامی جنجالی تخریب می‌شود؟ در شرایطی که اصفهان به‌عنوان شهری با هویت غنی و میراث جهانی شناخته می‌شود، چنین اقدامی باعث ایجاد سؤالات زیادی درباره سیاست‌های شهری و نحوه مدیریت میراث فرهنگی در این شهر شده است. چگونه در شهری که میزبان نشست‌های بین‌المللی میراث فرهنگی است، این تخریب رخ می‌دهد؟

|پیام ما|بیستم آبان‌ماه بود که رسانه‌ها اطلاعات مربوط به طرح توسعه امامزاده یحیی را منتشر کردند. طرحی که براساس آن ۳۸ هکتار از محله تاریخی عودلاجان تخریب و به محدوده حرم امامزاده یحیی الحاق می‌شود. پس از انتشار این خبر، مسئولان وزارت میراث‌فرهنگی از جمله معاون میراث‌فرهنگی تهران از توقف این طرح خبر داد و پس از آن، وزیر میراث‌فرهنگی هفتم آذر در حاشیه جلسه هیئت دولت اعلام کرد: «رسماً اعتراض کردیم و با هرگونه تغییر در سازه بنا و محوطه امامزاده یحیی مخالف هستیم». به‌رغم این اظهارات، براساس شنیده‌ها طرح توسعه امامزاده یحیی در کمیسیون ماده ۵ و از سوی سازمان نوسازی شهرداری پشت درهای بسته در حال بررسی است.

جولان ویلاسازان در محوطه تاریخی «دستوا» شوشتر سال‌هاست که بلای جان این محوطه تاریخی ارزشمند شده است و با وجود فریادهای فعالان و دوستداران میراث فرهنگی اما همچنان ویلاسازی و به‌طور کلی ساخت‌وساز غیرمجاز، در این محوطه تاریخی ادامه دارد. دستوا از شهرهای کهن تاریخی در شهرستان شوشتر در استان خوزستان است. قدمت این محوطه براساس پژوهش‌های باستان‌شناختی به دوران پارت-ساسانی می‌رسد و سکونت در آن حتی در دوران اسلامی به‌ویژه صدر اسلام نیز تداوم داشته است.

بافت‌های تاریخی، مزیت نسبی شهرهای کهن هستند که در رویکردهای رقابت‌پذیری شهری، توانایی جذب سرمایه‌های انسانی و اقتصادی را دارند. از طرفی بافت تاریخی شهرها به‌عنوان مکانی واجد ارزش‌های میراث فرهنگی، با دربرگرفتن دوره‌های مختلف تاریخی، دارای ویژگی‌هایی متشکل از ساختاری فضایی، کالبدی است. شهرها دارای ارزش تاریخی هستند، به‌همین‌علت بافت تاریخی به‌عنوان یک میراث گران‌بها و باارزش در کنار بافت جدید به شمار می‌آید. این میراث گران‌بها می‌تواند درزمینهٔ توسعۀ آیندۀ شهر به‌ویژه از لحاظ گردشگری و جذب گردشگر، دارای اهمیت فراوان باشد. گردشگری امروزه یکی از مسائل مهم و مؤثر اقتصادی و یکی از عوامل برجستۀ ارتباط اجتماعی و فرهنگی است. در این میان، مکان‌های تاریخی به دلیل نمایش هویت شهرها، از ارزش بسیار زیادی برای جذب گردشگر برخوردارند. بافت‌های تاریخی ایران به دلیل توأم‌شدن وجهۀ تاریخی با بافت جدید، اهمیتی دوچندان برای گردشگران دارند. شکل‎گیری زیبای هر محله حول مسجد و بازار و اتصال محله‎ها توسط کوچه‌ها و تشکیل شهری به نام اصفهان، حکایت از تفکر شهرسازی در پیشینۀ این شهر دارد. هم‌اکنون ۱۷۰۰ هکتار بافت تاریخی اصفهان، به‌‌صورت لکه‌هایی در مناطق مختلف این شهر باقی‌مانده است. با تداوم خیابان‎کشی‎ها و تعریض گذرها و ورود ماشین‌ها به مرکز بافت، آیندۀ نامعلومی را برای آن رقم‌ زده است. حال این شهر با داشتن شهرتی جهانی، قابلیت‌های فراوانی به‌منظور تبدیل‌شدن به مکانی برای گردشگری در سطح ملی و بین‌المللی دارد. اما پرسشی که مطرح می‌شود، با وجود ظرفیت بالای بافت تاریخی در شهر اصفهان، آیا گردشگری پایدار در آن شکل‌ گرفته یا خیر؟

معاون حقوقی رئیس جمهور در دولت سیزدهم، گفت که متهم‌های مربوط به پرونده فرش‌های سرقتی سعدآباد از نظر دستگاه قضائی مشخص هستند و رسیدگی به این پرونده در حال پیگیری است.