با شروع جنگ در اسفندماه گذشته، تخریب بسیاری از عرصه‌های محیط‌زیستی هم شروع شد؛ عرصه‌هایی که پیش از این، فعالان محیط‌زیست مقابل تخریب آن‌ها ایستاده بودند، اما با سوءاستفاده از شرایط جنگی و قطعی اینترنت، بار دیگر آماج حمله قرار گرفتند. یکی از آن‌ها کویر لوت بود و پرونده جاده‌ای که در چند سال گذشته محل مناقشه میان «هواپیمایی ماهان»، به‌عنوان مجری، و فعالان محیط‌زیست و میراث فرهنگی بود، در روزهای جنگ اسفندماه بار دیگر باز شد. ماشین‌های سنگین راهی بیابانی شدند که سال‌ها از ثبت جهانی آن می‌گذرد و در شرایط بحرانی که دسترسی فعالان هم محدود شده بود، کار را شروع کردند. با گرم‌شدن هوا و درحالی‌که بحران در کشور همچنان گسترده بود، کار تا حدودی متوقف ماند؛ اما «بهمن ایزدی»، فعال محیط‌زیستی که تلاش‌های بسیاری برای ثبت جهانی لوت انجام داده است، این روزها نگران خنک‌شدن هوا و ادامه تخریب این عرصه مهم ثبتی است.

چندی پیش روزنامه «پیام‌ما» گزارشی با عنوان «هواپیمایی ماهان در بیابان لوت چه می‌کند؟» منتشر کرد که نشان می‌داد؛ بیابان لوت، این روزها در مرکز یک مناقشه جدی میان فعالان محیط‌زیست، کارشناسان میراث‌فرهنگی و برخی نهادهای اقتصادی قرار گرفته است. احداث دریاچه‌ای در منطقه گندم بریان این نگرانی را تشدید کرده که بیابان لوت از فهرست میراث طبیعی جهانی خارج شود. در گزارش پیش‌رو تلاش شده تا اطلاعات بیشتری درباره مناقشه بر سر حفاظت از «بیابان لوت» ارائه شود.

| پیام ما | پاییز ۱۴۰۳، ماشین‌آلات راه‌سازی و عمرانی در بیابان لوت، مشغول کار شدند. شرکت «هواپیمایی ماهان» در بخشی از این بیابان که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده و دارای ضوابط و قوانین مشخص برای حفاظت و مدیریت است، قصد اجرای پروژه‌ای گردشگری داشت که با اعتراض جامعه مدنی روبه‌رو و بعد با تصمیم کارگروه فنی پایگاه‌های میراث جهانی تا اوایل سال ۱۴۰۴ متوقف شد.

|پیام ما| مدیرکل ثبت و حریم آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی در نشست اخیر با رسانه‌ها درباره اخبار و اتفاقات مربوط به بازنگری حرایم، توضیحاتی ارائه کرد. «علیرضا ایزدی» ضمن اشاره به وضعیت حرایم مصوب آثار ثبتی گفت: «ما از عملکرد خودمان در حوزه ثبت آثار و بحث حرایم راضی نیستیم و این تنها مربوط به یک یا دو سال اخیر نیست. ایران به گواه کارشناسان، بالغ‌بر یک میلیون اثر اعم از ابنیه و محوطه‌های تاریخی دارد. از این میزان، در خوش‌بینانه‌ترین حالت تنها چهل هزار اثر به ثبت ملی و جهانی رسیده‌ است و از این تعداد، حدود پنج هزار اثر عرصه و حریم مصوب دارند. این وضعیت برای مجموعه فعالیت‌های میراث فرهنگی که باید حفاظت و حراست شود و به دست آیندگان سپرده شود، مناسب و مطلوب نیست»

اهمیت آموزش و آگاهی در زمینه میراث فرهنگی بر کسی پوشیده نیست. آموزشی که باید از کودکی و در مدارس آغاز شود، اما مدیران میراث‌فرهنگی و آموزش‌وپرورش هنوز به ضرورت آن واقف نیستند و اقدامی برای آن انجام نمی‌دهند. با «شادی گنجی»، باستان‌شناس، پژوهشگر و نویسنده، درباره اهمیت آگاهی از تاریخ در جامعه و به‌خصوص دانش‌آموزان گفت‌وگو کردیم، او درباره خطر فراموشی تاریخ در جامعه معتقد است: «جامعه‌ای که تاریخ و گذشته خودش را به یاد نیاورد، مثل فردی است که دچار فراموشی می‌شود‌. تصور کنید یک انسان بزرگسال اگر خاطراتش را از دست بدهد، چه رنجی می‌کشد؟ فراموشی تاریخ مثل ابتلا به آلزایمر است، همان‌قدر تلخ و دلخراش»