تاریخ برنامه‌ریزی توسعه در ایران به پیش از انقلاب اسلامی بازمی‌گردد. پیش از انقلاب، پنج برنامه توسعه وجود داشت که «برنامه‌های عمرانی» نامیده می‌شدند. در برنامه‌های اول و دوم، عمدتاً به زیرساخت‌ها پرداخته شد و این برنامه‌ها کارآمدی قابل‌توجهی نداشتند. اما برنامه‌های سوم تا پنجم، از سال ۱۳۴۱ تا ۱۳۵۷، با بهره‌گیری از درآمدهای نفتی، زمینه‌ساز رشد اقتصادی چشمگیر، بیش از ۱۱ درصد، شدند؛ هرچند همین مسئله خود عاملی برای دامن‌زدن به وابستگی شدید به سوخت‌های فسیلی و بروز نابرابری‌های اجتماعی بود.