بایگانی مطالب برچسب: بحران آب
لرستان در آستانه خشکی؛ سد خانآباد در ورطه بیآبی
کاهش شدید بارندگیها و تداوم خشکسالی، سد خانآباد را به مرز بیآبی رسانده است
زمین تشنه ایران
|پیام ما|بحران کمبود بارش در ایران، اکنون به یک هشدار جدی تبدیل شده است. در سال آبی جاری که از مهرماه آغاز شده و تا دیماه ادامه داشته، کشور با کاهش ۴۵.۸ درصدی بارشها مواجه شده است. این آمار که نشاندهنده شرایط بحرانی در بخشهای مختلف کشور است، نگرانیها را در مورد آینده منابع آبی و وضعیت کشاورزی شدت بخشیده است. درحالی که سیلابهای فصلی در نقاط مختلف جهان اخبار رسانهها را پر کرده، ایران گرفتار کمبارشی و خشکسالی است. وضعیت آبی کشور به نقطهای رسیده که میتواند تأثیرات اقتصادی، اجتماعی و حتی زیستمحیطی گستردهای به همراه داشته باشد.
آبهای بیاعتبار
|پیامما| چند روز پیش بود که رئیسجمهوری وضعیت آبی کشور را فاجعه خواند و این موضوع علاوهبر آن است که حدود ۱۵ سال است که هشدارهای مربوط به بحران و تنش آب در همه نقاط کشور بهطور مکرر از سوی کارشناسان اعلام شده است. طی چند سال گذشته اما عیان شدن وضعیت بیآبی با جیرهبندی آب و فرونشستهای مکرر، چاههای خشکشده و سدهای خالی، شرایطی را پیش آورد که دولت نیز ناگزیر از همصدایی با هشدارهای ناترازی آب، برنامههای کوتاهمدت و بلندمدتی را برای مقابله با این بحران تدوین کرد. حالا اما سخنگوی صنعت آب میگوید همه بحران را پذیرفتهاند و وزارت نیرو هم طرحها و برنامههای اثرگذاری دارد، اما برای انجام آن پول کمی در اختیار وزارت نیرو قرار دارد: «در بودجههای کشور، رقمی متناسب با حل این بحران انعکاسی دیده نمیشود. ما از مسئولان سازمان برنامهوبودجه انتظار داریم در تدوین پیوستهای بودجه ۱۴۰۴ عنایت ویژهای به بخش آب داشته باشند.» او بیتوجهی به تعیین بودجه متناسب با شرایط، در کنار غیرواقعی بودن قیمت آب عرض شده در بخشهای اقتصادی را دو عامل اصلی تشدید ناترازی بخش آب اعلام کرد و گفت: « قیمتهای تکلیفی آب و فاصله معنادار آن با قیمت تمامشده، تبدیل به مشکل اساسی و ناترازی در اقتصاد آب شده و اعتبارات عمومی و بودجه سنواتی نیز بهشدت دچار محدودیت است. این مسئله موجب شده است سالانه ۲۱۷ هزار میلیارد تومان یارانه پنهان در بخش آب پرداخت شود. همزمان با این اتفاق بدهی بخش آب و آبفا به پیمانکاران، مشاوران و تأمینکنندگان بهدلیل نبود اعتبارات کافی بالغبر ۴۷ هزار میلیارد تومان است.»
نفس کشیدن سخت شده است
احترام برومند در گفتوگو با روزنامه پیامما از وضعیت محیطزیست در ایران، آلودگی شدید هوا در تهران و تأثیر آن بر سلامتی خود میگوید
بحران آب، لایحه هفتم را به چالش کشید
از زمان تقدیم لایحه هفتم برنامه پنجساله توسعه کشور که مدتی است بهنام برنامه پیشرفت خوانده میشود، انتقادات کارشناسان بخش آب در مورد کاستیهای غیرقابل چشمپوشی این لایحه و ضرورت اصلاح آن پیش از تصویب بیان شد. بااینحال، این لایحه بدون اصلاحات مورد نیاز تصویب شد و حالا معاون امور آب و آبفای وزارت نیرو میگوید اجرای این برنامه در دستورکار روزانه مدیران این وزارتخانه قرار گرفته است. «معاون جوانبخت»که در دولت سیزدهم هم در همین جایگاه قرار داشت و عملاً یکی از تدوینکنندگان لایحه هفتم بود، این لایحه را ناکافی میداند و میگوید تمام آنچه مورد نظر وزارت نیرو بود، در برنامه هفتم قید نشده است. بااینحال، او این برنامه را درعینحال مطلوب نیز ارزیابی میکند که اجرای آن ضروری است.
مدیریت ناکارآمد و پویشهای بیاثر
|پیامما| در هفته گذشته دولت تمرکز زیادی برای ترویج و گسترش پویشی بهنام #دو-درجه-کمتر به راه انداخت تا بتواند بخشی از ناترازی قابلتوجه برق و گاز را در سردترین روزهای پاییز ۱۴۰۳ جبران کند. همزمان با این پویش وزارت نیرو و شرکت توانیر نیز با اعمال خاموشیهای زمانبندیشده در سراسر کشور و برای همه بخشهای خانگی، صنعت، کشاورزی و بخش عمومی و تعطیل کردن ۲۳ استان کشور تلاش کرد برق موجود را باتوجهبه گاز مورد نیاز برای تولید، مدیریت کند. رئیس کمیسیون انرژی اتاق ایران اما معتقد است میزان ناترازی با این پویشها و تعطیلیها حل نخواهد شد و دولت باید فکری به حال هدررفت انرژی داشته باشد: «پویش دو درجه کمتر میتواند نهایتاً باعث ۶۰ میلیون مترمکعب صرفهجویی باشد، میزان کمبود ما ۳۰۰ مترمکعب است و برای رفع آن پیشنهاد میدهیم، اما توجه نمیشود؛ چون نهاد رگولاتوری وجود ندارد و دولت فقط بلد است از محل کنترل قیمت مدیریت کند.» موضوع مقابله با اتلاف انرژی اما فقط در مورد برق و گاز نیست و کارشناسان آن را به سایر اشکال انرژی نیز بسط میدهند. موضوعی که در همایش تخصصی اتاق مشهد با رئیس مرکز پژوهشها و مرکز ملی مطالعات کشاورزی و آب ایران نیز به بحث گذاشته شد.
آب، آتش زیر خاکستر
ریشههای نارضایتی تا سقوط دمشق
بازگشت به دوران آب انبارها
«لاری»ها یا سازههای کهن ذخیره آب در ترکمنصحرا که معادل همان آبانبارها هستند، طی چندسال گذشته بهدلیل تشدید چالش و قطع طولانیمدت آب در منطقه شمال و شرق گلستان، یکبار دیگر احیا شده است و اهالی مناطق ترکمننشین آن را در خانههای خود احداث میکنند. این سازههای مدیریت آب باران تقریباً در روستاهای ترکمنصحرا بدون انقطاع استفاده شدهاند، اما حالا شهرهایی مانند «گمیشان» و «سیمینشهر»نیز بهویژه در بافت قدیم بیش از ۵۰۰ لاری را باززندهسازی یا احداث و از آن استفاده میکنند. کارشناسان میگویند این یک الگوی موفق استفاده از «دانش بومی» با «رهیافت محلی» در مدیریت منابع آبی است که وزارت نیرو باید آن را مورد توجه قرار دهد. تشکیل شوراهای محلی برای استحصال دانش بومی در مدیریت آب، باتوجهبه اقلیم، یکی از پیشنهادهای کارشناسان به این وزارتخانه در سالهای خشک و بحرانی آبی ایران است.
