| پیام ما | افسانه‌ای که حالا تبدیل به یک کابوس شده، راهی که این افسانه تا کابوس شدن طی کرده، از میان داستان‌ها گذشته تا امروز که دیگر نمی‌توان با رؤیا و افسانه همنشینش کرد، حالا دیگر غارت است و تاراج، تخریب هویت یک سرزمین است؛ آنچه در سکوتی سنگین و تلخ در جریان است. سکوتی منفعلانه و انفعالی آگاهانه از سوی آنان که قرار بود حافظان این میراث باشند، اما امروز نقش دیگری پذیرفته‌اند. روزی نیست که خبر دستگیری حفار غیرمجاز از گوشه‌ای از کشور در میان خبرها نباشد، آمارها می‌گوید سالانه ۵۰۰ نفر به جرم حفاری غیرقانونی بازداشت می‌شوند. گستره تخریب‌ها اما چیز دیگری می‌گوید؛ تاراج به‌مراتب وسیع‌تر از آن است که آمارها نقل می‌کنند. با این وضعیت چه باید کرد؟ بخشی از تشکل‌های فعال در حوزه‌ تاریخ و باستان‌شناسی، در نشستی هم‌اندیشانه که قرار است مستمر و ادامه‌دار باشد، تلاش کردند بخشی از زوایای این معضل ریشه‌دار را واکاوی کنند؛ تا شاید راهی برای نجات از این زخم عمیق که پیکر میراث فرهنگی ایران را تهدید می‌کند، پیدا کنند. البته «حامد وحدتی‌نسب»، رئیس انجمن علمی باستان‌شناسی ایران، معتقد است نخستین گام برای حل این معضل مسدود کردن صفحات مجازی کسانی است که اقدام به تبلیغ گنج‌یابی می‌کنند. اما همین کار هم تابه‌حال از سوی مقامات مربوطه صورت نگرفته است.

وزیر میراث‌فرهنگی گفت: یکی از مسائلی که باید در دستور کار قرار گیرد، ساخت موزه‌ای با عنوان موزه مشاهیر میراث‌فرهنگی و باستان‌شناسی در تهران است.

انجمن علمی باستان‌شناسی ایران در نامه‌ای سرگشاده وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با تاکید بر اینکه «این جایگاه، عرصۀ آزمون و خطا نیست!» درخواست کرد «باستان‌شناسی» به‌عنوان بنیادی‌ترین بخش در حوزه میراث فرهنگی به یکی از معاونت‌های این وزارتخانه ارتقاء یابد و از توان متخصصان و کارشناسان باستان‌شناسی برای رفع چالش‌ها و مشکلات استفاده شود.

در سال‌های گذشته، بیشترین واژه‌های استفاده‌شده برای اقدامات غیرقانونی که با نام «کشف گنج» مطرح می‌شدند، «فلزیاب» بود و تبلیغات خرید و فروش آن که آزادانه انجام می‌شد و در دسترس بود، وسیله‌ای که دل جویندگان گنج را از بین چندصدبار خود را به‌دل‌خطرزدن، به کشف چند سکۀ نه زیاد تاریخی دلخوش می‌کرد؛ اما این ماجرا رفته‌رفته به یک مسئلهٔ بزرگ در کشور تبدیل شد. حالا مدتی است که تلاش‌هایی برای مقابله با «گنج یابی» صورت گرفته است. در تازه‌ترین اتفاق، «جامعۀ باستان‌شناسی ایران» ‌و «انجمن علمی باستان‌شناسی کشور»‌، در بیانیه‌ای از پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، پژوهشکدۀ باستان‌شناسی، انجمن حقوق‌شناسی و دیگر تشکّل‌های مرتبط برای تشکیل «کارگروه مبارزه با گنج‌یابی» حمایت کردند.

انجمن علمی باستان‌شناسی ایران با همکاری پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری «سومین همایش دوسالانه بین‌المللی انجمن علمی باستان‌شناسی ایران، آب و حکمرانی آب در فرهنگ و تمدن ایران و سرزمین‌های همجوار» را برگزار می‌کند. این نشست ۷ و ۶ خردادماه امسال در باغ‌شهر تاریخی نطنز برگزار می‌شود.