در تاریخ پرالتهاب عصر ناصری، سرنوشت امیرکبیر با زنان زندگی‌اش و سرنوشت این زنان با دوران صدراعظمی او گره خورده است؛ زنانی که هر یک به‌شکلی در مدار قدرت، وفاداری و سیاست حضور داشتند. «ملک‌زاده خانم»، همسر وفادار، رنج تبعید را به امنیت تهران ترجیح داد و پای همراهی ایستاد؛ «مهدعلیا»، مادر شاه و رقیب سرسخت صدراعظم، با نفوذ و سماجت سیاست در دربار به‌نوعی حکومت می‌کرد؛ و «تاج‌الملوک»، دختر خردسال، بعدها در مسیر تاریخی فرزندش تأثیر گذاشت. این زنان، در سکوت و جدال، هم‌پای مردان، بخش مهمی از سرنوشت امیرکبیر و عصر ناصری را رقم زدند. در این گزارش نقش زنان مهم زندگی امیرکبیر را پیش و پس از مرگ او بازخوانی می‌کنیم.

|پیام ما| «میرزا محمدتقی‌خان فراهانی» در یکی از بحرانی‌ترین مقاطع تاریخ ایران به صدارت رسید؛ دوره‌ای که کشور از شکست‌های نظامی، فقر مالی، بی‌ثباتی سیاسی و فشار هم‌زمان روس، انگلیس و عثمانی رنج می‌برد. اصلاحات امیرکبیر، هرچند عمر کوتاهی داشت، اما به یکی از نقاط عطف تاریخ ایران بدل شد؛ اصلاحاتی که هنوز هم موضوع بحث، داوری و مقایسه با رجال سیاسی معاصر است. با «فریدون مجلسی» محقق حوزه روابط بین‌الملل و دیپلمات سابق درباره این اصلاحات و اثرگذاری آن در عصر ناصری و پس از آن به گفت‌وگو نشستیم. او معتقد است شخصیت میرزا تقی‌خان بیش از هرچیز در زمانه ما از منظر اخلاقی و نمادین اهمیت پیدا می‌کند.